KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 10.
Na podstawie fragmentu listy płac, ustal ile wyniesie należna zaliczka na podatek dochodowy pracownika, który złożył oświadczenie PIT 2 o podwyższonych kosztach pracowniczych?
Ilustracja przedstawia fragment listy płac w złotych, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika rachunkowości w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaliczkę PIT liczy się od podstawy: przychód brutto pomniejszony o składki społeczne i podwyższone koszty uzyskania 300 zł. Od podatku (12% podstawy po zaokrągleniu) odejmuje się kwotę zmniejszającą 300 zł, a wynik zaokrągla do pełnych złotych. Daje to 441,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie dwóch mechanizmów obniżających obciążenie podatkowe: kosztów uzyskania przychodu (KUP) oraz kwoty zmniejszającej podatek. Pracownik złożył oświadczenie PIT-2 dotyczące podwyższonych kosztów pracowniczych, więc do obliczeń przyjmujesz KUP = 300 zł (a nie 250 zł).

Krok 1. Ustal przychód brutto
Przychód to suma składników wynagrodzenia z tabeli: płaca zasadnicza 7000,00 zł + premia 500,00 zł = 7500,00 zł.

Krok 2. Odejmij składki na ubezpieczenia społeczne
Z tabeli: emerytalne 732,00 zł + rentowe 112,50 zł + chorobowe 183,75 zł = razem 1028,25 zł.

Krok 3. Odejmij KUP
Ponieważ są podwyższone, odejmujesz 300 zł. Otrzymujesz podstawę opodatkowania (po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z zasadami naliczania):
Podstawa = (brutto − składki społeczne − KUP).

Krok 4. Oblicz podatek wg stawki 12%
Podatek = 12% podstawy (liczone od podstawy po zaokrągleniu).

Krok 5. Zastosuj kwotę zmniejszającą podatek
Z tabeli wynika kwota zmniejszająca 300,00 zł. Odejmujesz ją od obliczonego podatku. Wynik stanowi zaliczkę (zaokrągloną do pełnych złotych).

Dlaczego 441,00 zł jest poprawne?
Bo uwzględnia podwyższone koszty 300 zł, które obniżają podstawę opodatkowania o dodatkowe 50 zł względem kosztów standardowych. To zmniejsza podatek o 12% z 50 zł, czyli o ok. 6 zł, co odpowiada różnicy widocznej między typowymi wariantami odpowiedzi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 447,00 zł – typowy wynik, gdy ktoś przyjmie koszty standardowe 250 zł zamiast 300 zł, przez co podstawa jest wyższa i zaliczka rośnie o ok. 6 zł.
  • 746,64 zł – wartość nie pasuje do zasad zaokrąglania zaliczki (zaliczka jest podawana w pełnych złotych) i sugeruje pomylenie elementów listy płac lub włączenie niewłaściwych składników.
  • 389,00 zł – wskazuje na zbyt duże pomniejszenie podatku, np. błędne odjęcie kwoty 300 zł w niewłaściwym miejscu albo pomylenie KUP z innymi odliczeniami.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy "300 zł" w zadaniu dotyczy KUP czy kwoty zmniejszającej podatek. Mogą wystąpić jednocześnie, ale dotyczą różnych etapów obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaliczkę PIT liczy się etapami: przychód brutto pomniejsza się o składki społeczne i koszty uzyskania, aby uzyskać podstawę (zaokrąglaną do pełnych zł). Następnie liczy się 12% podatku i odejmuje kwotę zmniejszającą 300 zł, a wynik zaokrągla.
To miesięczne KUP dla pracownika, który spełnia warunki do stosowania wyższych kosztów (np. dojazdy z innej miejscowości). W praktyce oznacza to, że w obliczeniu podstawy opodatkowania zamiast 250 zł odlicza się 300 zł, co obniża podstawę i zaliczkę PIT.
W liście płac mogą wystąpić jednocześnie: KUP 300 zł (koszty uzyskania przychodu) oraz kwota zmniejszająca 300 zł (odliczana od wyliczonego podatku). To różne pojęcia i różne etapy rachunku, dlatego ich pomylenie jest częstym źródłem błędów.
Do obliczeń zwykle potrzebujesz: sumy składników wynagrodzenia (przychodu brutto), sumy składek społecznych (emerytalna, rentowa, chorobowa), informacji o KUP (standardowe lub podwyższone) oraz kwoty zmniejszającej podatek. Składka zdrowotna jest wykazywana, ale nie obniża podatku jak dawniej.
W typowym rachunku zaliczki PIT od umowy o pracę składka zdrowotna jest liczona i wykazywana na liście płac, ale nie jest odliczana od podatku w taki sposób jak w starszych zasadach. W tym zadaniu kluczowe są składki społeczne, KUP oraz kwota zmniejszająca.
Najczęściej myli się: (1) zastosowanie 250 zł mimo informacji o podwyższonych kosztach, (2) utożsamienie KUP 300 zł z kwotą zmniejszającą 300 zł, (3) pominięcie zaokrągleń podstawy i zaliczki do pełnych złotych. Warto zapisać kroki rachunku i odhaczać je po kolei.
Kwotę zmniejszającą (300 zł miesięcznie) odejmuje się na etapie po obliczeniu podatku jako 12% podstawy. Jest to mechanizm związany z kwotą wolną i działa niezależnie od tego, czy pracownik ma koszty standardowe czy podwyższone. W zadaniu wartość ta jest podana w tabeli.
W typowych zasadach najpierw zaokrągla się podstawę opodatkowania do pełnych złotych, dopiero potem liczy się 12% podatku. Następnie po uwzględnieniu kwoty zmniejszającej wyznacza się zaliczkę, którą także podaje się w pełnych złotych. Pomylenie etapów daje różne wyniki.
Jeśli ktoś zamiast KUP 300 zł przyjmie 250 zł, podstawa opodatkowania rośnie o 50 zł. Przy stawce 12% daje to ok. 6 zł większy podatek, więc zaliczka jest wyższa właśnie o około 6 zł. Taki "skok" między odpowiedziami jest typową wskazówką diagnostyczną.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach z pełnym rachunkiem: brutto → składki społeczne → KUP → podstawa (zaokrąglenie) → 12% → kwota zmniejszająca → zaliczka (zaokrąglenie). Ucz się też rozpoznawania danych w tabeli listy płac oraz typowych pułapek: KUP vs kwota zmniejszająca.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) – art. 22 ust. 2 pkt 3 (koszty uzyskania przychodów pracownicze), tekst jednolity – brak wskazania Dz.U. w dostarczonym kontekście
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) – art. 27 ust. 1b (kwota zmniejszająca podatek w zaliczkach), tekst jednolity – brak wskazania Dz.U. w dostarczonym kontekście

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przedmiotu kadry i płace (dział: zaliczka PIT od umowy o pracę)
  • Instrukcje do programów kadrowo-płacowych opisujące kolejność naliczeń
  • Komentarze edukacyjne do listy płac (przykłady z pełnym wyliczeniem krok po kroku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego