KWALIFIKACJA HGT7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 10.
Na podstawie fragmentu mapy oblicz odległość przedstawioną w km, którą musi pokonać turysta, aby dotrzeć niebieskim szlakiem z Rabsztyna do Wiśliczki.
Ilustracja przedstawia fragment mapy szlaków rowerowych w okolicach Olkusza, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć odległość po niebieskim szlaku, należy zmierzyć na mapie długość przebiegu szlaku (najlepiej odcinkami po zakrętach), zsumować te odcinki i przeliczyć wynik przez skalę mapy na odległość w terenie.
Po poprawnym przeliczeniu i zaokrągleniu otrzymuje się 8,7 km.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest, że nie liczy się odległość "w linii prostej" między Rabsztynem a Wiśliczką, tylko długość trasy po przebiegu niebieskiego szlaku zaznaczonego na mapie.

Poprawna metoda wygląda zwykle tak:

  • Odszukaj na mapie początek trasy (Rabsztyn) i koniec (Wiśliczka) oraz przebieg niebieskiego szlaku.
  • Zmierz długość szlaku na mapie. Ponieważ szlak jest krzywą linią, mierz go odcinkami (np. linijką w kilku prostych fragmentach) albo użyj podziałki/krzywika, jeśli jest dopuszczalne na zajęciach.
  • Zsumuj wszystkie zmierzone odcinki, uzyskując łączną długość na mapie (najczęściej w cm).
  • Przelicz długość z mapy na teren wykorzystując skalę mapy (liczbową lub liniową). Przykładowo: gdy skala jest liczbowa, zamieniasz 1 cm na mapie na odpowiednią liczbę cm w terenie, a następnie na metry i kilometry.
  • Na końcu zastosuj wymaganą dokładność zapisu (tu odpowiedzi są co 0,2 km, więc typowo zaokrągla się do 0,1 km).

Odpowiedź "8,7 km" jest poprawna, bo odpowiada wynikowi otrzymanemu po zsumowaniu długości odcinków szlaku i przeliczeniu przez skalę mapy.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Warto traktować je jako typowe skutki pomyłek:

  • "8,5 km" często wynika z niedomierzenia krętego fragmentu (zbyt długie odcinki pomiaru "ścinają" zakręty) albo zbyt wczesnego zaokrąglania.
  • "8,9 km" bywa efektem przeszacowania (dodanie odcinka dwa razy, mierzenie po poboczu szlaku lub odczyt nie tej podziałki skali liniowej).
  • "9,1 km" to typowy błąd, gdy ktoś myli jednostki lub odczytuje skalę mapy w niewłaściwym kierunku (np. traktuje podziałkę jak większą niż w rzeczywistości).

Wskazówka egzaminacyjna: kontroluj sens wyniku (czy pasuje do realnej długości pieszej trasy w danym obszarze) i zawsze dopilnuj poprawnej konwersji jednostek na końcu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zmierz długość trasy na mapie (w cm), potem użyj skali mapy do przeliczenia na teren. Dla skali liczbowej zamieniasz cm na mapie na cm w terenie, a następnie na metry i kilometry. Na końcu zaokrąglij wynik do wymaganej dokładności.
Szlak zwykle prowadzi zakrętami, omija przeszkody i dopasowuje się do ukształtowania terenu. Odległość w linii prostej mierzy tylko dystans między punktami, a nie rzeczywistą trasę marszu. W zadaniu trzeba mierzyć przebieg szlaku, nie przekątną między miejscowościami.
Najprościej mierzyć "po kawałkach": podziel trasę na krótkie, w miarę proste odcinki, zmierz każdy linijką i zsumuj. Im krótsze odcinki, tym mniejszy błąd "ścinania" zakrętów. Dopiero sumę przelicz ze skali na kilometry.
Najczęściej myli się jednostki (cm, m, km), odczytuje złą podziałkę skali liniowej lub zaokrągla za wcześnie. Błędem jest też mierzenie po prostej zamiast po szlaku. Dobrą praktyką jest zapisanie całego przeliczenia krok po kroku i kontrola sensowności wyniku.
Jeśli pytanie dotyczy odległości "w km" na podstawie mapy i skali, standardowo liczy się długość w rzucie na mapę (plan). Przewyższenia wpływają na czas przejścia, ale nie zmieniają typowego obliczenia długości ze skali, o ile zadanie nie podaje dodatkowych danych.
Porównaj wynik z intuicją terenową: czy trasa między tymi punktami realnie może mieć kilka–kilkanaście kilometrów, a nie np. kilkaset metrów. Sprawdź też, czy po drodze nie pominąłeś pętli lub obejścia. Najczęściej błędy sensowności wynikają z pomyłki w jednostkach skali.
Skala liniowa to podziałka narysowana na mapie (np. 0–1–2 km). Mierzysz odcinek trasy na mapie i porównujesz go z długością odpowiedniego fragmentu podziałki. To ogranicza część pomyłek jednostek, ale nadal trzeba uważać, by odczytać właściwy "przelicznik" i dobrze zsumować odcinki.
Taki rozrzut odpowiedzi sugeruje, że autor zakłada pomiar z pewną tolerancją i typowe zaokrąglenie do 0,1 km. W praktyce warto mierzyć możliwie dokładnie, a dopiero na końcu zaokrąglić. Różnice 0,2 km często biorą się z drobnych błędów pomiaru krętej linii.
Po wyznaczeniu dystansu w km możesz oszacować czas, mnożąc długość przez tempo marszu grupy (km/h), a potem dodać przerwy. Dla turystyki szkolnej ważne jest dopasowanie tempa do najsłabszych uczestników. Dodatkowo w górach czas zwiększają podejścia i warunki pogodowe.
Najczęściej używa się linijki (metoda odcinków) albo krzywika/curvimeteru do krętych linii. Pomocna bywa też nitka lub pasek papieru: układasz go wzdłuż trasy, zaznaczasz długość, a potem mierzysz linijką. Ważne, by na końcu poprawnie zastosować skalę.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikimedia Foundation: "Skala mapy" (hasło encyklopedyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN: "skala mapy" (definicja i opis), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/skala-mapy;3980877.html - dostęp 2026-03-02
  • Główny Urząd Geodezji i Kartografii: materiały informacyjne/edukacyjne nt. map i skali (strony tematyczne GUGiK), https://www.gov.pl/web/gugik - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje/poradniki PTTK dotyczące czytania map i planowania wycieczek (materiały edukacyjne)
  • Podręczniki szkolne z geografii/kartografii: skala mapy i pomiary na mapach
  • Ćwiczenia z mapami turystycznymi: mierzenie długości szlaków metodą odcinków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego