KWALIFIKACJA HGT7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Na podstawie fragmentu mapy turystycznej Bieszczad określ różnicę wysokości między polem namiotowym w Brzegach Górnych a schroniskiem PTTK Chatka Puchatka.
Ilustracja przedstawia fragment mapy turystycznej Bieszczad, skupiającej się na obszarze pomiędzy Brzegami Górnymi a
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć różnicę wysokości, należy na fragmencie mapy odczytać wysokość n.p.m. pola namiotowego w Brzegach Górnych oraz schroniska PTTK Chatka Puchatka (z opisu punktu lub z poziomic), a następnie wykonać odejmowanie: wyższa wartość minus niższa. Wynik to 460 m.

Pełne wyjaśnienie:

Różnica wysokości (przewyższenie między dwoma punktami) to różnica ich wysokości bezwzględnych wyrażonych w metrach nad poziomem morza. W zadaniu trzeba wykonać trzy kroki:

  • Zlokalizować oba obiekty na fragmencie mapy: pole namiotowe w Brzegach Górnych oraz schronisko PTTK Chatka Puchatka.
  • Odczytać wysokości n.p.m. przypisane do tych obiektów. W zależności od mapy wysokość może być podana liczbowo przy symbolu obiektu albo możliwa do odczytania na podstawie poziomic (warto wtedy sprawdzić legendę i skok poziomic).
  • Obliczyć różnicę: od większej wysokości odjąć mniejszą. Interesuje nas wartość w metrach (zwykle jako wartość dodatnia, bo pytanie dotyczy "różnicy").

Odpowiedź "460 m" jest poprawna, bo odpowiada różnicy wysokości odczytanej z mapy dla wskazanych dwóch miejsc.

Odpowiedzi "320 m", "480 m", "500 m" są niepoprawne, ponieważ nie odpowiadają właściwemu wynikowi odejmowania wysokości tych dwóch obiektów. Takie wyniki często biorą się z typowych pomyłek: odczytania wysokości z niewłaściwego symbolu, pomylenia obiektu o podobnej nazwie, błędnej interpretacji poziomic (np. przyjęcia złego interwału) albo wykonania działania na nie tych wartościach, które dotyczą wskazanych punktów.

W praktyce turystycznej umiejętność szybkiego wyznaczania różnicy wysokości jest ważna przy ocenie trudności odcinka trasy, planowaniu czasu przejścia oraz doborze wariantu wycieczki do możliwości grupy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytaj wysokości n.p.m. dwóch punktów (z opisu przy symbolu lub z poziomic), a potem odejmij: wyższa wysokość − niższa wysokość. Wynik podaj w metrach jako wartość dodatnią. Zawsze upewnij się, że odczyt dotyczy właściwych obiektów.
"n.p.m." oznacza metry nad poziomem morza, czyli wysokość bezwzględną danego punktu względem średniego poziomu morza. To podstawowa informacja do liczenia przewyższeń i oceny trudności podejść w terenie górskim.
W górach duże przewyższenia powodują większy wysiłek i zwykle wydłużają czas przejścia bardziej niż sama długość odcinka. Przy planowaniu imprezy turystycznej przewyższenie pomaga ocenić trudność, dobrać tempo, przerwy i wariant trasy do możliwości grupy.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwego symbolu (obok celu), pomylenie podobnie nazwanych miejsc, nieuwzględnienie legendy, błędne rozpoznanie poziomic oraz pomylenie liczby opisowej (np. numer szlaku) z wysokością. Pomaga dokładne sprawdzanie podpisów i legendy.
Wtedy korzysta się z poziomic: sprawdza się wartości poziomic w okolicy oraz odstęp (interwał) między nimi podany w legendzie. Wysokość obiektu szacuje się, analizując, między którymi poziomicami leży punkt i jak blisko której z nich się znajduje.
W prostych zadaniach szkolnych "różnica wysokości" oznacza różnicę wysokości bezwzględnych dwóch punktów. "Przewyższenie" w planowaniu trasy bywa rozumiane szerzej (suma podejść na całej trasie). Na egzaminie czytaj uważnie polecenie: tu chodzi o różnicę między dwoma miejscami.
Gdy planujesz trasę pieszą lub rowerową w terenie pagórkowatym i górskim, szczególnie dla grup o zróżnicowanej kondycji. Przewyższenia są potrzebne do doboru stopnia trudności, oszacowania czasu przejścia, zaplanowania przerw, a także do oceny ryzyka przeciążenia uczestników.
Porównaj nazwę obiektu z podpisem na mapie, sprawdź położenie względem dróg/szlaków i innych charakterystycznych punktów oraz upewnij się, że symbol w legendzie odpowiada temu typowi obiektu (np. schronisko, pole namiotowe). To ogranicza pomyłki wynikające z podobnych nazw.
Jeśli błędnie przyjmie się interwał poziomic lub pomyli grubszą poziomicę indeksową ze zwykłą, wynik może się przesunąć o dziesiątki lub setki metrów. Dlatego przed liczeniem trzeba sprawdzić legendę i sposób oznaczenia poziomic na danej mapie.
Ćwicz na różnych mapach: wyszukiwanie obiektów, odczyt wysokości, odległości i różnic wysokości. Zawsze zaczynaj od legendy (skala, poziomice, symbole). Rozwiązuj krótkie zestawy zadań z limitem czasu, bo na egzaminie liczy się sprawność i dokładność odczytu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć różnicę wysokości, należy na fragmencie mapy odczytać wysokość n.p.m.

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z kartografii turystycznej i topograficznej (czytanie map, poziomice, skale)
  • Instrukcje i poradniki PTTK dotyczące planowania wycieczek górskich i korzystania z map
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu danych z map (wysokości, odległości, przewyższenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego