KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Na podstawie fragmentu projektu wiercenia określ, jaka ilość urobku powinna znaleźć się w zbiorniku po odwierceniu otworu 12¼" w interwale 20 – 480 m.
Ilustracja przedstawia fragment projektu wiercenia, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika wiertnika w ramach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ilość urobku z danego interwału szacuje się z objętości geometrycznej wywierconego odcinka: V ≈ (π/4)·D2·L, po konwersji 12¼" na metry i przyjęciu długości 20–480 m (L = 460 m). Wynik zaokrągla się do wartości "około", zgodnie z danymi z projektu wiercenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby określić, jaka ilość urobku (zwiercin) powinna znaleźć się w zbiorniku po odwierceniu otworu 12¼" na odcinku 20–480 m, w praktyce zaczyna się od objętości geometrycznej wywierconego odcinka otworu.

Dla otworu o stałej średnicy w rozpatrywanym interwale można przyjąć model walca:

  • Długość interwału: 480 m − 20 m = 460 m.
  • Średnica otworu: 12¼" (czyli 12,25 cala) – w obliczeniach trzeba ją zamienić na metry.

Następnie liczy się objętość:

V = (π/4) · D2 · L

Wynik z takiego rachunku jest zwykle traktowany jako wartość bazowa. W zadaniu kluczowe jest jednak sformułowanie "na podstawie fragmentu projektu wiercenia" oraz "w zbiorniku", co w praktyce może oznaczać, że projekt uwzględnia założenia eksploatacyjne (np. sposób liczenia urobku, przyjęte współczynniki, straty w transporcie, zagęszczenie/rozproszenie w obiegu). Dlatego odpowiedź ma charakter przybliżony ("około").

Dlaczego poprawne jest "Około 100 m3"? Ponieważ jest to wartość zgodna z typowym rzędem wielkości objętości urobku dla kilkuset metrów odcinka otworu o średnicy ok. 0,31 m i odpowiada danym zestawieniowym z projektu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Około 50 m3" zaniża ilość urobku mniej więcej dwukrotnie; taki wynik często wynika z błędu w długości interwału albo w konwersji średnicy.
  • "Około 150 m3" zawyża objętość; bywa skutkiem przyjęcia większej średnicy niż 12¼" lub pomylenia założeń z innej sekcji otworu.
  • "Około 200 m3" jest typowym efektem grubego przeszacowania (np. błędne jednostki, nieuwzględnienie, że objętość rośnie z kwadratem średnicy, lub zastosowanie nieadekwatnego współczynnika bez danych z projektu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw wyznacz L (różnica głębokości), potem przelicz średnicę na metry i dopiero licz V. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens "rzędem wielkości" dla średnicy ok. 0,3 m i długości kilkuset metrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się objętość geometryczną wywierconego "walca": V = (π/4)·D2·L, gdzie D to średnica otworu (w metrach), a L to długość interwału (w metrach). Potem wynik podaje się w m3 i zaokrągla do "około".
Wzór na objętość daje poprawne jednostki tylko wtedy, gdy wszystkie dane są spójne. Jeśli długość liczysz w metrach, to średnica też musi być w metrach, aby wynik był w m3. Pozostawienie cali powoduje wynik w nieużytecznych jednostkach i duże błędy.
Interwał oznacza zakres głębokości, w którym wykonywano wiercenie w danej średnicy. Do obliczeń bierze się długość odcinka, czyli różnicę głębokości: 480 m minus 20 m. Typowym błędem jest liczenie od 0 m lub pominięcie dolnej granicy.
Niekoniecznie. Objętość otworu to baza do oszacowania ilości zwiercin, ale "w zbiorniku" może uwzględniać założenia projektu: straty w transporcie, rozproszenie w obiegu płuczki, przyjęte współczynniki lub sposób ewidencji. Dlatego w odpowiedziach często jest "około".
Najczęstsze pomyłki to: brak konwersji cali na metry, zła długość interwału, użycie promienia zamiast średnicy (lub odwrotnie), oraz nieuwzględnienie, że objętość rośnie z kwadratem średnicy. Błędy te łatwo dają wyniki typu 50 lub 200 m3.
Wystarczy oszacowanie rzędu wielkości: średnica ok. 0,3 m daje pole przekroju rzędu kilku setnych m2. Po przemnożeniu przez kilkaset metrów długości otrzymasz dziesiątki do ok. stu kilkudziesięciu m3. Jeśli wychodzą pojedyncze m3 lub setki m3 bez uzasadnienia, sprawdź jednostki.
Jeśli pytanie dotyczy ilości urobku z otworu, podstawą jest średnica otworu (np. 12¼"). Średnica przewodu ma znaczenie dla objętości w przestrzeni pierścieniowej i hydrauliki płuczki, ale nie zmienia tego, ile skały zostało wywiercone. Wyjątkiem są zadania, gdzie projekt definiuje inny sposób bilansu.
W praktyce wiertniczej ilość zwiercin zależy nie tylko od geometrii otworu, ale też od warunków transportu, strat, sposobu separacji i przyjętych założeń w projekcie. Dlatego na egzaminie często oczekuje się wyniku przybliżonego, zgodnego z danymi w projekcie i poprawnym rzędem wielkości.
Ćwicz trzy rzeczy: czytanie tabel i parametrów z projektu (średnice, interwały), szybkie konwersje jednostek (cale–metry) oraz standardowe wzory na objętość. Rozwiązuj zadania "zbilansuj urobek/płuczkę" i zawsze zapisuj krok: L, D, wzór, jednostki, zaokrąglenie.
Taki wynik mógłby wyjść, gdy interwał jest dłuższy, średnica otworu większa, albo gdy projekt każe uwzględnić dodatkowy współczynnik zwiększający objętość (np. wynikający z założeń ewidencyjnych). Jeśli jednak w zadaniu jest 12¼" i 20–480 m, zwykle oczekuje się wartości bliższej ok. 100 m3.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Ilość urobku z danego interwału szacuje się z objętości geometrycznej wywierconego odcinka: V ≈ (π/4)·D2·L, po konwersji 12¼" na metry i przyjęciu długości 20–480 m (L = 460 m)."

Źródła:

  • Bourgoyne, A. T. Jr., Millheim, K. K., Chenevert, M. E., Young, F. S. Jr., "Applied Drilling Engineering", Society of Petroleum Engineers, 1986, rozdziały dot. obliczeń objętości i hydrauliki wiertniczej
  • Mitchell, R. F., Miska, S. Z. (red.), "Fundamentals of Drilling Engineering", Society of Petroleum Engineers, 2011, sekcje dot. geometrii otworu i obliczeń objętości

Materiały:

  • Podręczniki z wiertnictwa i technologii wierceń (objętości, średnice, sekcje otworu)
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń inżynierskich (geometria, konwersje jednostek)
  • Przykładowe projekty/programy wiercenia omawiające bilans zwiercin i obieg płuczki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego