W umowie zlecenia zaliczkę na podatek dochodowy pobiera i odprowadza płatnik (zleceniodawca), a jej wysokość wynika z danych wykazanych na rachunku. Kluczowe jest, że nie liczy się jej "od samego brutto", tylko od podstawy opodatkowania ustalonej zgodnie z zasadami dla danego okresu rozliczeniowego.
Typowy tok postępowania w takich zadaniach jest następujący:
- Ustalenie przychodu – w tym zadaniu przychód brutto wynosi 1 000,00 zł (40 godzin × 25,00 zł).
- Ujęcie potrąceń – jeżeli na rachunku wykazano potrącenia wpływające na podstawę opodatkowania (np. określone składki), należy je odjąć w tej kolejności, jaką przyjmuje się w rozliczeniu płacowo-podatkowym.
- Uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu – w umowach cywilnoprawnych często stosuje się koszty ryczałtowe (o ile z rachunku nie wynika inna podstawa). Koszty obniżają dochód do opodatkowania.
- Obliczenie zaliczki – od podstawy (dochodu) oblicza się podatek według stawki właściwej dla danego okresu oraz stosuje się zasady obniżeń/odliczeń, jeśli wynikają z dokumentu i przepisów.
- Zaokrąglenie – w zadaniach egzaminacyjnych bardzo często o poprawności decyduje prawidłowe zaokrąglanie na końcu obliczeń (zgodnie z zasadą przyjętą dla zaliczek).
Odpowiedź "83,00 zł" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada zaliczce wyliczonej dokładnie według danych z przedstawionego fragmentu rachunku (potrąceń i podstawy opodatkowania) oraz właściwych zasad zaokrągleń.
Pozostałe wartości są typowe dla błędów rachunkowych: "74,00 zł" zwykle wynika z pominięcia jednego z elementów podstawy (np. kosztów lub potrąceń) albo z innego momentu zaokrąglenia; "00,00 zł" wskazuje na błędne założenie, że w zleceniu nie pobiera się zaliczki; "117,00 zł" bywa skutkiem liczenia podatku bez prawidłowego pomniejszenia o koszty/odliczenia lub użycia niewłaściwej stawki.
Na egzaminie warto zawsze przepisać z rachunku: kwoty potrąceń, koszty, podstawę, stawkę i etap zaokrąglenia, a dopiero potem wykonywać obliczenia krok po kroku.
