KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Na podstawie fragmentu rozporządzenia, określ częstość przeprowadzania kontroli równomiernego wymieszania składników paszy leczniczej nieprzeznaczonej do obrotu.
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola równomiernego wymieszania (homogeniczności) paszy leczniczej ma charakter okresowy i warunkowy.
Wymagana jest raz w roku jako minimum, a dodatkowo po każdej zmianie urządzeń do wytwarzania paszy, bo modyfikacje sprzętu mogą zmienić jakość mieszania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy częstości kontroli homogeniczności, czyli sprawdzania, czy składniki (w tym substancja czynna z premiksu leczniczego) są równomiernie wymieszane w całej masie paszy leczniczej nieprzeznaczonej do obrotu. Zgodnie z przytoczonym fragmentem rozporządzenia wytwórca ma obowiązek prowadzić wewnętrzną kontrolę jakości, a w zakresie homogeniczności wskazano dwa momenty wykonywania kontroli.

Odpowiedź "Po każdej zmianie urządzeń do wytwarzania pasz, ale nie rzadziej niż raz w roku." jest poprawna, ponieważ łączy oba warunki z przepisu: (1) kontrolę okresową wykonywaną raz w roku (to minimalna częstotliwość, niezależnie od liczby wyprodukowanych partii) oraz (2) kontrolę po każdej zmianie urządzeń używanych w procesie wytwarzania (np. wymiana lub modernizacja elementów wpływających na dozowanie i mieszanie). Zmiana urządzeń może istotnie wpłynąć na równomierność rozkładu składników, więc kontrola po zmianie ma charakter weryfikacyjny.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? Odpowiedzi typu "Dwa razy w roku" i "Co pół roku" wprowadzają stałą częstotliwość, której ten przepis nie podaje dla homogeniczności. Mogą wynikać z pomylenia z innymi elementami kontroli jakości (np. oceną zawartości substancji czynnej), ale nie spełniają warunku "po każdej zmianie urządzeń". Z kolei "Na zakończenie wytwarzania paszy" opisuje moment technologiczny, a nie wymaganą w przepisie częstość/warunek wykonywania kontroli; dodatkowo pomija obowiązkową kontrolę roczną i kontrolę po zmianach sprzętu.

W praktyce weterynaryjnej i produkcyjnej warto zapamiętać schemat: minimum raz w roku + każdorazowo po zmianie urządzeń. To pomaga szybko odróżnić kontrolę homogeniczności od innych kontroli jakości i poprawnie odpowiedzieć na pytania egzaminacyjne oparte na cytacie z aktu prawnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Homogeniczność to równomierne wymieszanie składników paszy, w tym substancji czynnej z premiksu leczniczego, w całej masie produktu. Dzięki temu każde zwierzę otrzymuje podobną dawkę w każdej porcji, co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
Kontrolę homogeniczności wykonuje się co najmniej raz w roku oraz po każdej zmianie urządzeń do wytwarzania paszy. Oznacza to, że roczna kontrola jest minimum, ale modernizacja lub wymiana sprzętu wymaga dodatkowej weryfikacji.
Zmiana urządzeń (np. mieszalnika, dozowników) może zmienić sposób dozowania i mieszania składników. Nawet przy tej samej recepturze nowy lub zmodyfikowany sprzęt może dawać inną jakość wymieszania, więc kontrola po zmianie potwierdza, że pasza pozostaje jednorodna.
To sformułowanie wskazuje minimalną częstotliwość. "Nie rzadziej niż raz w roku" nie znaczy "dokładnie raz w roku", tylko "co najmniej raz w roku". Jeśli pojawią się dodatkowe sytuacje wymagające kontroli (np. zmiana urządzeń), badania muszą być częstsze.
Nie, bo przepis dotyczący homogeniczności wskazuje schemat: raz w roku oraz po każdej zmianie urządzeń. Stała częstotliwość "dwa razy w roku" może być mylona z innymi kontrolami jakości, ale nie spełnia warunku kontroli po zmianach sprzętu.
Kontrola homogeniczności dotyczy równomierności wymieszania w całej partii, a kontrola zawartości substancji czynnej dotyczy ilości substancji czynnej w paszy. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie częstotliwości do właściwego pojęcia z przepisu.
Gdy przepis łączy częstotliwość okresową z dodatkowym warunkiem, np. "raz w roku oraz po każdej zmianie urządzeń". Wtedy odpowiedź tylko z liczbą (np. co pół roku) jest podejrzana, bo nie obejmuje sytuacji dodatkowych wymaganych przez normę.
Najczęściej są to elementy linii technologicznej odpowiedzialne za dozowanie i mieszanie: mieszalniki, dozowniki, podajniki oraz inne urządzenia, które determinują czas i intensywność mieszania. Ich wymiana lub modyfikacja to sygnał do wykonania kontroli homogeniczności.
W praktyce pobiera się próbki z partii paszy według ustalonej procedury, a następnie ocenia się równomierność rozkładu składników (często poprzez analizę laboratoryjną). Wyniki i sposób pobrania próbek powinny być udokumentowane w ramach wewnętrznej kontroli jakości.
Najczęstsze to: pomylenie rodzaju kontroli (homogeniczność vs zawartość substancji czynnej), pominięcie drugiej części warunku po słowie "oraz", oraz błędne rozumienie "nie rzadziej niż" jako "tylko raz". Pomaga czytanie przepisu w całości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie pasz leczniczych nieprzeznaczonych do obrotu, § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, Dz.U. 2007 nr 24 poz. 157

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie pasz leczniczych nieprzeznaczonych do obrotu (paragraf dotyczący kontroli jakości)
  • Materiały dydaktyczne z technologii pasz i kontroli jakości pasz (homogeniczność, pobieranie próbek)
  • Przykładowe procedury wewnętrznej kontroli jakości w zakładzie wytwarzającym pasze (SOP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego