KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 13.
Na podstawie fragmentu tarczy tachografu analogowego ustal, z jaką maksymalną prędkością poruszał się pojazd.
Ilustracja przedstawia fragment tarczy tachografu analogowego, używanego do rejestrowania prędkości pojazdu oraz czasu pracy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalna prędkość na wykresówce odpowiada punktowi wykresu położonemu najdalej od środka tarczy. Skala ma linie główne co 20 km/h (np. 80 i 100) oraz jedną linię pośrednią, więc podziałka wynosi 10 km/h. Szczyt jest na pierwszej linii powyżej 80 km/h, czyli 90 km/h.

Pełne wyjaśnienie:

W tachografie analogowym prędkość jest zapisywana jako wykres na tarczy (wykresówce). Kluczowa zasada odczytu brzmi: im dalej od środka tarczy znajduje się linia wykresu, tym większa była prędkość. Dlatego prędkość maksymalną wyznacza się, szukając najdalszego (najwyższego) wierzchołka przebiegu, a nie "typowego" poziomu linii.

Żeby odczytać wartość liczbową, trzeba najpierw poprawnie ustalić podziałkę skali:

  • linie opisane liczbami (np. 80 i 100) są liniami głównymi, zwykle co 20 km/h,
  • pomiędzy nimi znajdują się linie pomocnicze (często przerywane),
  • jeżeli między 80 a 100 jest jedna linia pośrednia, to odległość 20 km/h dzieli się na dwa równe odcinki, czyli 10 km/h na jeden krok skali.

Na pokazanym fragmencie wykresówki widać, że wierzchołki wykresu prędkości:

  • przekraczają linię 80 km/h,
  • sięgają do pierwszej linii pośredniej powyżej 80 km/h,
  • nie dochodzą do linii 100 km/h.

Zatem maksymalna prędkość to 80 km/h + 10 km/h = 90 km/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości 70 km/h i 80 km/h są zbyt niskie, bo wykres jednoznacznie przekracza 80 km/h. Wartość 100 km/h jest zawyżona, bo przebieg nie sięga linii 100 km/h. Najczęstszy błąd w takich zadaniach to odruchowe zaokrąglanie do wartości opisanej na skali (80/100) bez analizy linii pośrednich oraz mylenie prędkości maksymalnej z prędkością "najczęściej występującą".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachograf analogowy to urządzenie, które zapisuje na papierowej tarczy (wykresówce) przebieg prędkości oraz informacje o aktywnościach kierowcy w czasie. Dzięki skali czasu na obwodzie i skali prędkości promieniowej można odczytać, kiedy i z jaką prędkością poruszał się pojazd.
Prędkość maksymalna odpowiada punktowi wykresu prędkości położonemu najdalej od środka tarczy. Szukasz więc najwyższego wierzchołka poszarpanej linii prędkości, a następnie odczytujesz jego wartość z promieniowej skali km/h, uwzględniając linie pośrednie.
Najpierw sprawdź, jakie wartości są opisane na liniach głównych (np. co 20 km/h). Potem policz, ile jest linii pośrednich między dwiema wartościami opisanymi. Jeśli między 80 a 100 jest jedna linia pośrednia, to 20 km/h dzieli się na 2 części, czyli 10 km/h na jedną "kreskę".
Skala prędkości na wykresówce jest promieniowa: mniejsze prędkości są bliżej środka, a większe na zewnątrz. Mechanizm tachografu przekształca prędkość pojazdu na wychylenie rysika. Większe wychylenie powoduje zapis dalej od środka, co oznacza większą prędkość.
Nie. Prędkość maksymalna to najwyższa chwilowa wartość na wykresie (najdalszy punkt od środka). Prędkość średnia wymagałaby uśrednienia prędkości w czasie lub wyliczeń na podstawie drogi i czasu. Na wykresówce często widać krótkie "piki", które nie wpływają tak mocno na średnią.
Najczęstsze pomyłki to: zaokrąglanie do wartości opisanej (np. 80/100) bez analizy linii pośrednich, błędne założenie podziałki (np. że każda kreska to 5 lub 20 km/h), oraz wybieranie typowego poziomu linii zamiast najwyższego wierzchołka (czyli maksymalnej wartości).
Widać to wtedy, gdy wykres prędkości znajduje się powyżej linii odpowiadającej 80 km/h (czyli dalej od środka tarczy niż ta linia). Jeśli wierzchołki dochodzą do linii pośredniej między 80 a 100, oznacza to wartości rzędu 90 km/h (przy podziałce 10 km/h).
Linie główne są zwykle oznaczone liczbami (np. 40, 60, 80, 100, 120) i wyznaczają większe skoki skali. Linie pośrednie są między nimi (często przerywane) i służą do dokładniejszego odczytu. Zawsze warto policzyć, ile pośrednich jest między dwiema kolejnymi wartościami opisanymi.
Tak. Jeśli linie główne są co 20 km/h (np. 80 i 100), a między nimi jest jedna linia pośrednia, to ta linia odpowiada 90 km/h. Odczyt polega na interpretacji podziałki, a nie tylko na szukaniu dokładnego napisu z wartością.
Ćwicz na różnych fragmentach wykresówek: najpierw zawsze ustal podziałkę, potem znajdź najwyższy punkt wykresu i dopiero odczytuj wartość. Dobrą metodą jest też sprawdzanie siebie: zaznacz 2–3 wierzchołki i porównaj, który jest faktycznie najdalej od środka. Unikniesz wtedy odczytu "na oko".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Maksymalna prędkość na wykresówce odpowiada punktowi wykresu położonemu najdalej od środka tarczy."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi tachografów analogowych (materiały producentów) – część o wykresówkach i skali prędkości
  • Podręczniki i repetytoria z zakresu transportu drogowego i ewidencji pracy kierowców (dział: tachografy)
  • Zestawy ćwiczeń z odczytu wykresówek (skale prędkości i czasu) dla uczniów logistyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego