KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
Na podstawie fragmentu ZUS RCA - Imiennego raportu miesięcznego o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach oblicz kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą płatnik składek przekaże do ZUS.
Ilustracja przedstawia fragment formularza, zatytułowany u góry kursywą "Fragment raportu ZUS RCA".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę zdrowotną dla pracownika liczy się jako 9% podstawy, którą stanowi wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego.
W raporcie ZUS RCA: 2 900,00 zł − (283,04 + 43,50 + 71,05) = 2 502,41 zł, a 9% z 2 502,41 zł to 225,22 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W rozliczeniach ZUS dla pracownika zatrudnionego na umowę o pracę składka na ubezpieczenie zdrowotne jest liczona według stałej stawki 9% podstawy wymiaru. Kluczowe jest jednak to, że podstawa zdrowotnego nie jest równa kwocie brutto. Najpierw trzeba ją pomniejszyć o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego (pracownika).

Z fragmentu ZUS RCA odczytuje się:

  • Podstawa wymiaru składek społecznych: 2 900,00 zł
  • Składki finansowane przez ubezpieczonego: emerytalna 283,04 zł, rentowa 43,50 zł, chorobowa 71,05 zł

Krok 1: suma składek społecznych ubezpieczonego
283,04 + 43,50 + 71,05 = 397,59 zł

Krok 2: wyznaczenie podstawy składki zdrowotnej
2 900,00 − 397,59 = 2 502,41 zł

Krok 3: obliczenie składki zdrowotnej (9%)
2 502,41 × 9% = 225,2169 zł, po zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku: 225,22 zł.

Odpowiedź "225,22 zł" jest poprawna, bo uwzględnia pomniejszenie podstawy o składki społeczne pracownika i właściwą stawkę 9%.

Odpowiedź "261,00 zł" wynika z typowego błędu liczenia 9% od pełnego brutto (2 900,00 × 9%), bez odjęcia składek społecznych ubezpieczonego.
Odpowiedź "213,86 zł" sugeruje użycie niewłaściwej podstawy albo stawki (np. pominięcie części składek lub błąd procentowy).
Odpowiedź "178,08 zł" wskazuje na poważniejsze zaniżenie (np. mylenie stawki zdrowotnej z inną daniną albo nieprawidłowe odczytanie danych z raportu).

Na egzaminie warto pilnować dwóch rzeczy: (1) do podstawy odejmujesz tylko składki społeczne ubezpieczonego, a nie płatnika; (2) końcowy wynik zaokrąglasz do groszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz podstawę zdrowotnego: od kwoty stanowiącej podstawę składek społecznych odejmij składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego (emerytalną, rentową, chorobową). Potem policz 9% tej podstawy i zaokrąglij do 2 miejsc po przecinku.
U pracownika etatowego podstawa składki zdrowotnej jest pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika. Dzięki temu zdrowotne jest naliczane od kwoty "po ZUS społecznych", czyli bliższej faktycznemu dochodowi do dyspozycji.
To część składek społecznych potrącana z wynagrodzenia pracownika (np. emerytalna, rentowa, chorobowa). W obliczaniu podstawy zdrowotnej bierze się właśnie te kwoty, a nie składki finansowane przez płatnika (pracodawcę).
Odejmuje się składki społeczne finansowane przez pracownika: emerytalną, rentową i chorobową. Składki finansowane przez pracodawcę (np. wypadkowa, część rentowej po stronie płatnika) nie pomniejszają podstawy zdrowotnej pracownika.
Dla pracownika zatrudnionego na umowę o pracę składka zdrowotna jest liczona według stałej stawki 9% podstawy wymiaru. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest więc prawidłowe ustalenie tej podstawy, a nie szukanie limitów.
Zaokrąglenie wykonuje się na końcu obliczeń, po zastosowaniu stawki 9% do podstawy. Bezpieczna praktyka egzaminacyjna to zachowanie pełnej dokładności w kroku wyznaczania podstawy, a dopiero potem zaokrąglenie wyniku do 2 miejsc.
Najczęściej błędnie liczy się 9% od pełnej kwoty brutto, bez odjęcia składek społecznych ubezpieczonego. Drugi częsty błąd to odjęcie składek finansowanych przez płatnika zamiast przez ubezpieczonego, bo oba wiersze w RCA są obok siebie.
Wyszukaj podstawę wymiaru składek społecznych oraz wiersz "składka finansowana przez: ubezpieczonego". Zsumuj kwoty z kolumn emerytalnej, rentowej i chorobowej (po stronie ubezpieczonego), a następnie odejmij je od podstawy.
Nie, składka wypadkowa jest finansowana przez płatnika i nie jest potrącana z wynagrodzenia pracownika, więc nie pomniejsza podstawy do zdrowotnego. W zadaniach z RCA nie dodawaj ani nie odejmuj wypadkowej przy liczeniu podstawy zdrowotnej.
Ćwicz schemat: odczyt danych z RCA → suma składek ubezpieczonego → podstawa zdrowotna → 9% → zaokrąglenie. Warto robić zadania na różnych kwotach i pilnować, czy wybierasz właściwy wiersz (ubezpieczony vs płatnik) oraz prawidłowe kolumny.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1, Dz.U. 2025 poz. 1461
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych: "ZUS RCA – imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach" (formularz/druk i opis dokumentu rozliczeniowego) – źródło instytucjonalne ZUS; szczegóły wymagają dostępu do konkretnej publikacji

Materiały:

  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (aktualne brzmienie) – przepisy o stawce składki zdrowotnej
  • Materiały szkolne z kadr i płac: schemat naliczania składek ZUS dla umowy o pracę
  • Instrukcje i poradniki ZUS dotyczące wypełniania raportów imiennych i rozliczeń miesięcznych (RCA/DRA)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego