KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
Na podstawie informacji podanych w instrukcji producenta oblicz, ile kg suchej zaprawy należy wsypać do 25 dm3 wody, aby zachować właściwe proporcje składników mieszanki.
Ilustracja przedstawia tabelę z instrukcją producenta dotyczącą proporcji mieszania wody z suchą mieszanką, wydajności oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zachować proporcje z instrukcji producenta, ilość suchej zaprawy oblicza się proporcjonalnie do objętości wody.
Jeżeli z instrukcji wynika dawka odpowiadająca wynikowi 125 kg dla 25 dm3, to należy przemnożyć dawkę jednostkową przez 25. Otrzymuje się 125 kg suchej zaprawy.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest to, że proporcje mieszanki muszą pozostać takie same jak w instrukcji producenta. Instrukcja zwykle podaje dawkowanie w postaci: "na określoną ilość wody należy wsypać określoną masę suchej zaprawy" (albo odwrotnie).

Postępowanie jest zawsze podobne:

  • odczytujesz z instrukcji dawkę jednostkową (np. ile kilogramów suchej zaprawy przypada na 1 dm3 wody albo na 10 dm3 wody),
  • ustalasz współczynnik skali dla podanej w zadaniu objętości (tu: 25 dm3),
  • mnożysz dawkę z instrukcji przez ten współczynnik.

W zadaniu poprawnym wynikiem jest 125 kg, co oznacza, że po zastosowaniu proporcji z instrukcji i przeliczeniu na 25 dm3 wody właśnie taka masa suchej zaprawy utrzymuje zalecany stosunek składników.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Zwykle wynikają z typowych pomyłek rachunkowych:

  • 112,5 kg często pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie inną dawkę jednostkową albo niepoprawnie przeskaluje proporcję (np. pomyli 25 dm3 z inną wartością pośrednią).
  • 50 kg może być efektem użycia zbyt małego współczynnika skali (np. potraktowania 25 dm3 jak 10 dm3 lub 5 dm3) albo błędu w odczycie danych z instrukcji.
  • 37,5 kg wskazuje na jeszcze większe "zaniżenie skali" (często przez nieświadome dzielenie zamiast mnożenia lub odwrócenie proporcji).

W praktyce robót murarskich i tynkarskich trzymanie się instrukcji jest ważne, bo nadmiar wody może pogorszyć parametry zaprawy, a zbyt mała ilość wody utrudnia urabianie i nakładanie. Na egzaminie zawsze wykonuj obliczenia na podstawie danych z instrukcji i sprawdzaj, czy wynik rośnie proporcjonalnie do ilości wody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal z instrukcji producenta dawkę jednostkową (np. kg suchej zaprawy na 1 dm3 wody lub na 10 dm3). Następnie przeskaluj ją do podanej objętości wody, mnożąc przez odpowiedni współczynnik. To klasyczne obliczenie proporcjonalne.
Bo producent określa proporcje, które zapewniają właściwą urabialność, czas wiązania i parametry wytrzymałościowe. Zmiana ilości wody lub suchej mieszanki może pogorszyć jakość tynku/muru. Na egzaminie przyjmuje się, że poprawne są proporcje podane w instrukcji.
dm3 to decymetr sześcienny, w praktyce równoważny 1 litrowi. Dzięki temu łatwo przeliczać ilość wody: 25 dm3 to 25 litrów. To pomaga w skalowaniu receptury i kontroli ilości wody przy zarabianiu.
Najczęściej: odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), pomylenie dawki "na 1 dm3" z dawką "na 10 dm3", brak kontroli jednostek oraz liczenie "na skróty" bez sprawdzenia, czy wynik rośnie wraz z ilością wody.
Nie w sposób jednoznaczny. Wartość wyniku zależy od tego, jaką dawkę (kg na dm3 wody) podaje producent dla konkretnej zaprawy. Jeśli na egzaminie jest ilustracja lub załącznik z instrukcją, trzeba oprzeć obliczenia dokładnie na tych danych.
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli ilość wody rośnie, masa suchej zaprawy też powinna rosnąć proporcjonalnie. Sprawdź też, czy nie pomyliłeś mnożenia z dzieleniem. Dodatkowo porównaj wynik z dawką jednostkową z instrukcji (np. przelicz z powrotem na 1 dm3).
Najbezpieczniej zapisać proporcję lub wykonać obliczenie w dwóch krokach: (1) policz, ile kg wypada na 1 dm3 (albo ile razy 25 dm3 jest większe od dawki bazowej), (2) pomnóż przez 25. Unikniesz wtedy pomyłek skali.
Kluczowa jest sekcja "przygotowanie/zastosowanie" albo "zarabianie", gdzie podane jest dawkowanie wody oraz zalecana ilość suchej mieszanki. W zadaniach obliczeniowych potrzebujesz jednej pary wartości: objętość wody i odpowiadająca jej masa zaprawy.
Nadmiar wody zwykle rozrzedza mieszankę, może powodować spływanie tynku, większy skurcz i gorsze parametry po związaniu. Dlatego w praktyce miesza się zgodnie z instrukcją, a na egzaminie proporcje traktuje się jako wymaganie technologiczne, nie "dowolną decyzję wykonawcy".
Ćwicz zadania z proporcjami i przeliczeniami dm3↔l oraz kg. Ucz się czytać karty techniczne: zawsze wyłapuj, do jakiej ilości wody odnosi się dawka (1, 5, 10 dm3). Na sprawdzianie zapisuj jednostki przy każdym kroku.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Otrzymuje się 125 kg suchej zaprawy."

Materiały:

  • Karty techniczne i instrukcje producentów zapraw (sekcja: przygotowanie/zarabianie, dozowanie wody)
  • Podręczniki i materiały szkolne z technologii robót murarskich i tynkarskich (receptury, przygotowanie zapraw)
  • Zestawy zadań z matematyki zawodowej: proporcje, skala, przeliczenia jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego