Różnice inwentaryzacyjne powstają wtedy, gdy stan rzeczywisty (ustalony w trakcie spisu z natury) nie jest równy stanowi ewidencyjnemu (wynikającemu z zapisów). Zadanie polega na tym, aby dla każdego asortymentu z tabeli wykonać dwa kroki: (1) określić kierunek różnicy, (2) przeliczyć różnicę ilościową na wartość.
1) Ustalenie kierunku różnicy
Jeżeli z tabeli wynika, że ilość stwierdzona w spisie jest większa niż w ewidencji, mamy do czynienia z nadwyżką. Jeżeli ilość stwierdzona jest mniejsza, mamy niedobór. Ten etap wymaga szczególnej uwagi, bo łatwo odwrócić porównanie i błędnie nazwać różnicę.
2) Ustalenie wartości różnicy
Po obliczeniu różnicy ilościowej (w jednostkach z tabeli) należy ją przeliczyć na wartość, wykorzystując cenę podaną w tabeli (np. cenę ewidencyjną). Stosuje się prosty wzór: wartość różnicy = ilość różnicy × cena. Wynik podaje się w złotych i groszach, zachowując spójny sposób zaokrąglania.
Odpowiedź "Nadwyżka dżemu truskawkowego 26,00 zł i niedobór dżemu brzoskwiniowego 14,70 zł" jest zgodna z powyższą metodą: dla jednej pozycji stan rzeczywisty przewyższa ewidencyjny (nadwyżka), a dla drugiej jest niższy (niedobór), a wartości wynikają z przemnożenia różnic ilościowych przez ceny z tabeli.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ popełniają typowe pomyłki:
- Warianty wskazujące nadwyżkę dla obu lub niedobór dla obu ignorują fakt, że kierunek różnicy ustala się oddzielnie dla każdego asortymentu na podstawie danych z tabeli.
- Wariant z niedoborem zamiast nadwyżki (lub odwrotnie) wynika zwykle z odwrócenia porównania stanów albo z nieuwagi w odczycie wiersza/ceny.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć wartości, zaznacz przy każdej pozycji znak różnicy (+ dla nadwyżki, − dla niedoboru). Dopiero potem wykonuj mnożenie przez cenę – zmniejsza to ryzyko "poprawnych rachunków do złego znaku".
