Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 28.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli dobierz średnicę otworu na śrubę M18.
Ilustracja przedstawia tabelę, która służy do doboru średnicy otworu (d_o) w zależności od średnicy trzpienia śruby (d).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnica otworu pod śrubę dobiera się z tabeli otworów przelotowych, a nie przyjmuje równej średnicy nominalnej M.
Dla śruby M18 w typowym zestawieniu otworów z luzem montażowym odpowiada temu do = 20 mm, co ułatwia montaż i kompensuje drobne niedokładności wykonania.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach śrubowych otwór przelotowy wykonuje się zwykle z pewnym luzem w stosunku do średnicy nominalnej śruby. Ten luz jest potrzebny, aby:

  • umożliwić swobodne włożenie śruby przez łączone elementy,
  • zredukować wpływ niewielkich przesunięć i niedokładności trasowania/wiercenia,
  • ułatwić montaż w warunkach budowy (tolerancje wykonawcze).

Dlatego odpowiedzi typu do = 18 mm lub do = 19 mm są typową pułapką: wynikają z myślenia, że "M18 oznacza 18 mm, więc otwór też 18 mm". W praktyce taki otwór byłby zbyt ciasny (brak luzu), a montaż mógłby wymagać rozwiercania lub dopasowywania.

Odpowiedź do = 21 mm może pojawiać się w niektórych tabelach jako otwór powiększony (z większym luzem) albo jako rozwiązanie specjalne, ale jeśli w zadaniu wskazano konkretne zestawienie tabelaryczne, trzeba trzymać się dokładnie tej tabeli i jej kolumny (np. "normalny" vs "powiększony").

Zgodnie z informacją z tabeli w zadaniu dla śruby M18 należy przyjąć do = 20 mm. To jest typowy dobór otworu z luzem montażowym dla M18, zapewniający poprawny montaż połączenia śrubowego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź nagłówki tabeli (jakiego rodzaju otwory obejmuje) i upewnij się, że odczytujesz wiersz dla właściwego rozmiaru "M".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza oznaczenie śruby M18?
M18 oznacza śrubę z gwintem metrycznym o średnicy nominalnej 18 mm. To nie jest automatycznie średnica otworu w materiale. Otwór przelotowy wykonuje się zwykle większy, aby zapewnić luz montażowy i możliwość złożenia elementów bez rozwiercania.
Dlaczego otwór pod śrubę robi się większy niż średnica śruby?
Większy otwór daje luz montażowy, potrzebny przy niedokładnościach trasowania, wiercenia i ustawienia elementów. Bez luzu śruba może nie przejść przez oba elementy jednocześnie. Luz ułatwia montaż i ogranicza ryzyko uszkodzeń krawędzi otworu podczas składania.
Jak z tabeli dobrać średnicę otworu d_o dla M18?
Znajdź w tabeli wiersz odpowiadający rozmiarowi M18, a następnie odczytaj wartość w kolumnie dla odpowiedniego typu otworu (np. normalny lub powiększony). W zadaniu kluczowe jest, aby czytać nagłówki kolumn i symbol do, bo różne tabele mają różne warianty luzu.
Czy otwór 18 mm pod M18 jest poprawny?
Zwykle nie, bo 18 mm to średnica nominalna gwintu, a otwór przelotowy pod śrubę powinien mieć zapas. Otwór 18 mm jest z reguły za ciasny i może uniemożliwić przełożenie śruby, szczególnie gdy trzeba trafić przez dwa elementy. Dobór powinien wynikać z tabeli otworów przelotowych.
Jakie są skutki zbyt małego otworu pod śrubę?
Zbyt mały otwór powoduje trudności montażowe: śruba nie przechodzi, elementy nie dają się złożyć, rośnie ryzyko klinowania i uszkodzenia krawędzi. Często kończy się to koniecznością rozwiercania na budowie, co wydłuża prace i pogarsza estetykę oraz jakość wykonania połączenia.
Kiedy stosuje się otwory powiększone pod śruby?
Otwory powiększone stosuje się, gdy oczekuje się większych tolerancji montażu (np. trudne warunki złożenia konstrukcji, większe przesunięcia otworów, montaż wieloelementowy). Trzeba jednak pamiętać, że większy luz może wymagać odpowiednich podkładek i prawidłowego docisku, aby połączenie działało poprawnie.
Jakie wiertło dobrać do otworu 20 mm pod śrubę M18?
Jeśli z tabeli wynika do = 20 mm, dobiera się wiertło o średnicy 20 mm (lub wykonuje otwór stopniowo, zależnie od materiału i technologii). W praktyce ważne jest też zachowanie prostopadłości wiercenia oraz usunięcie zadziorów, aby śruba i podkładka dobrze przylegały.
Czy średnica otworu zależy od rodzaju połączenia śrubowego?
Tak. Średnica otworu może zależeć od przyjętego standardu (otwór normalny/powiększony), dokładności wykonania oraz funkcji połączenia. W niektórych przypadkach projekt lub instrukcja systemowa narzuca konkretny luz i wtedy trzeba trzymać się wskazanych wartości, a nie dobierać "na pamięć".
Dlaczego w zadaniu jest napisane "na podstawie tabeli"?
Bo wartości średnic otworów przelotowych są ustalane tabelarycznie (standardy/tablce warsztatowe) i zależą od przyjętego luzu. Egzamin sprawdza umiejętność odczytu danych technicznych, a nie zgadywanie. Jeśli tabela jest na rysunku, trzeba korzystać dokładnie z tej tabeli.
Jakie błędy najczęściej robi się przy doborze otworu pod M18?
Najczęstsze błędy to: wybór 18 mm "bo M18", pomylenie kolumn w tabeli (normalny vs powiększony), nieuwzględnienie symboli (d, do) oraz odczyt z niewłaściwego wiersza. Pomaga nawyk: najpierw sprawdzić nagłówki tabeli, potem dopiero przepisać wartość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 273, Fasteners — Clearance holes for bolts and screws (tabele otworów przelotowych pod śruby; rozmiary dla M18).
  • PN-EN ISO 273, Elementy złączne — Otwory przelotowe pod śruby i wkręty (odpowiednik krajowy normy ISO 273; tabele średnic otworów).

Materiały:

  • Tablice warsztatowe: otwory przelotowe pod śruby metryczne (normalne i powiększone)
  • Podręcznik/poradnik mechaniczny dotyczący połączeń śrubowych (dobór luzów montażowych)
  • Materiały szkolne z rysunku technicznego i oznaczeń elementów złącznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego