KWALIFIKACJA BUD3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 19.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ przekrój łat, który należy zastosować przy rozstawie krokwi 100 cm.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z tabeli dotyczącej konstrukcji dachowej, w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniu należy odczytać z dołączonej tabeli przekrój łat przypisany do rozstawu krokwi 100 cm.
Wskazana odpowiedź "40 x 60 mm" odpowiada wartości podanej w tabeli dla tego rozstawu. Pozostałe przekroje dotyczą mniejszych lub większych rozstawów albo innych warunków doboru.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza przede wszystkim umiejętność korzystania z tabel technicznych, a nie wykonywanie obliczeń. Przy doborze łat (elementów rusztu pod pokrycie) jednym z kluczowych parametrów wejściowych jest rozstaw krokwi. Im większy rozstaw podpór, tym większe wymagania dotyczą sztywności i nośności rusztu, dlatego w tabelach doboru zwykle rośnie zalecany przekrój łat.

Poprawna odpowiedź "40 x 60 mm" wynika z bezpośredniego odczytu wiersza/kolumny odpowiadającej rozstawowi krokwi 100 cm w tabeli dołączonej do zadania.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne w kontekście tabeli z zadania:

  • "30 x 40 mm" oraz "19 x 40 mm" to przekroje mniejsze, które w typowych zestawieniach pojawiają się przy mniejszych rozstawach lub lżejszych układach rusztu. Wybranie ich przy 100 cm oznacza odczyt z niewłaściwego pola tabeli albo pomylenie parametrów.
  • "50 x 70 mm" jest przekrojem większym; w tabelach bywa przypisany do większych rozstawów lub większych obciążeń. Taki wybór często wynika z intuicji "im większe, tym lepiej", ale na egzaminie liczy się zgodność z odczytem tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaznaczysz odpowiedź, upewnij się, że odczytujesz tabelę zgodnie z jej nagłówkami (czy 100 cm dotyczy osi krokwi, a nie rozstawu łat) oraz że nie przesuwasz się o jedną kolumnę/wiersz. To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łata dachowa to drewniany element rusztu mocowany zwykle prostopadle do krokwi. Służy do zamocowania pokrycia (np. dachówek, blachodachówki) i do przenoszenia obciążeń na krokwie. Jej przekrój dobiera się tak, aby nie uginała się nadmiernie i zapewniała stabilne podparcie.
Najczęściej chodzi o rozstaw osiowy krokwi, czyli odległość mierzona od osi jednej krokwi do osi następnej. To ważne, bo rozstaw wpływa na długość "przęsła" dla łat i na ich ugięcie. Na egzaminie trzeba czytać definicję z nagłówka tabeli, jeśli jest podana.
Im większy rozstaw krokwi, tym dłuższy odcinek łaty pracuje między podporami, a więc rośnie ryzyko ugięcia i drgań. Żeby utrzymać sztywność rusztu i prawidłowe podparcie pokrycia, stosuje się większy przekrój (większą wysokość/szerokość) zgodnie z tabelą doboru.
1) Znajdź parametr wejściowy (np. rozstaw krokwi).
2) Odczytaj właściwy wiersz/kolumnę dla wartości 100 cm.
3) Sprawdź, czy tabela ma dodatkowe warunki (np. rodzaj pokrycia, obciążenia).
4) Z pola przecięcia odczytaj wymagany przekrój w mm.
Najczęstsze błędy to: pomylenie rozstawu krokwi z rozstawem łat, przesunięcie odczytu o jedną kolumnę/wiersz, nieuwzględnienie dodatkowego warunku z nagłówka (np. wariantu pokrycia) oraz wybór "na oko" największego lub najmniejszego przekroju zamiast wartości z tabeli.
W praktyce kolejność może oznaczać, który wymiar jest szerokością, a który wysokością łaty, ale w zadaniach testowych zwykle liczy się identyczny zapis jak w tabeli. Jeśli tabela stosuje stałą konwencję (np. szerokość × wysokość), należy ją zachować, bo wpływa to na sztywność elementu.
W praktyce można rozważyć większy przekrój, gdy występują większe obciążenia (np. cięższe pokrycie), dłuższe odcinki bez podparcia, słabsza jakość drewna, nietypowe rozwiązania lub dodatkowe wymagania producenta. Na egzaminie jednak obowiązuje wartość wynikająca z podanej tabeli.
Jakość drewna wpływa na nośność i trwałość rusztu: wady (sęki, pęknięcia, skręcenia), zbyt duża wilgotność czy brak właściwego zabezpieczenia mogą pogorszyć parametry pracy. Nawet właściwy przekrój z tabeli nie pomoże, jeśli materiał jest zdeformowany lub ulega degradacji.
Kontrłata jest zwykle montowana równolegle do krokwi (na membranie/folii) i tworzy szczelinę wentylacyjną oraz podparcie dla łat. Łata jest mocowana na kontrłatach prostopadle do krokwi i bezpośrednio podtrzymuje pokrycie. W tabelach doboru mogą występować osobne wymagania dla obu elementów.
Ćwicz pracę z tabelami: odczyt nagłówków, rozpoznawanie jednostek, wybór właściwego wiersza i kolumny oraz sprawdzanie warunków dodatkowych. Warto też znać podstawowe zależności: większy rozstaw podpór zwykle wymaga większego przekroju elementu rusztu.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W zadaniu należy odczytać z dołączonej tabeli przekrój łat przypisany do rozstawu krokwi 100 cm.Wskazana odpowiedź "40 x 60 mm" odpowiada wartości podanej w tabeli dla tego rozstawu."

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki zawodowe dla dekarzy dotyczące więźby dachowej i rusztu pod pokrycie
  • Instrukcje montażu producentów pokryć dachowych (część o łatach/kontrłatach i rozstawach)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu konstrukcji drewnianych (przekroje, sztywność, ugięcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego