KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Na podstawie informacji zawartych we fragmencie Specyfikacji Technicznych określ, przy jakiej wilgotności gruntu należy przerwać wykonywanie nasypu z uwagi na nadmierne zawilgocenie gruntu, jeżeli wilgotność optymalna wbudowywanego gruntu wynosi 11,00 %.
Ilustracja przedstawia fragment Specyfikacji Technicznych dotyczący wykonywania nasypów w okresie deszczów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg przerwania robót wynika z wymagań Specyfikacji Technicznych: gdy wilgotność gruntu przekroczy wilgotność optymalną o określoną tolerancję (tu: +1,5 p.p.).
Dlatego dla wilgotności optymalnej 11,00% wartość graniczna to 11,00% + 1,50% = 12,50%.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonywanie nasypu wymaga, aby grunt był wbudowywany i zagęszczany w warunkach wilgotności zapewniających uzyskanie wymaganych parametrów (np. stopnia zagęszczenia). W praktyce punktem odniesienia jest wilgotność optymalna – taka, przy której przy danym nakładzie energii zagęszczania można osiągnąć najlepsze efekty.

Specyfikacje Techniczne zwykle podają dopuszczalne odchylenie od wilgotności optymalnej oraz sytuacje, w których roboty trzeba wstrzymać (np. przy nadmiernym zawilgoceniu). Z treści zadania wynika, że warunek przerwania robót jest powiązany z przekroczeniem wilgotności optymalnej o wskazany w ST próg.

Jeżeli wilgotność optymalna wynosi 11,00%, a próg przerwania robót z uwagi na zawilgocenie odpowiada przekroczeniu o 1,50 punktu procentowego, to wilgotność graniczna wynosi:

11,00% + 1,50% = 12,50%.

Odpowiedź "12,50 %" jest więc poprawna, bo wskazuje wartość graniczną, po której przekroczeniu technologia wbudowania i zagęszczania staje się nieefektywna lub niezgodna z wymaganiami ST.

  • "12,05 %" to typowy błąd rachunkowy lub użycie niewłaściwego progu (np. pomylenie tolerancji albo zaokrągleń).
  • "10,90 %" oznacza wilgotność niższą od optymalnej, więc nie dotyczy przerwania robót z powodu nadmiernego zawilgocenia.
  • "10,00 %" również jest poniżej optimum; może pasować do sytuacji przesuszenia, ale nie do zawilgocenia wskazanego w pytaniu.

Na egzaminie warto zawsze: (1) znaleźć w ST zapis o dopuszczalnym przekroczeniu, (2) sprawdzić, czy chodzi o zawilgocenie (powyżej optimum) czy przesuszenie (poniżej optimum), (3) policzyć różnicę w punktach procentowych i dopiero wtedy wybrać odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność optymalna to taka zawartość wody w gruncie, przy której dla danego sposobu zagęszczania można uzyskać najlepszy efekt (największą gęstość/zbicie). Jest punktem odniesienia w Specyfikacjach Technicznych do oceny, czy grunt nadaje się do wbudowania w nasyp.
Najpierw odczytaj z ST warunek przerwania robót (np. przekroczenie wilgotności optymalnej o określoną tolerancję). Następnie dodaj tę tolerancję (w punktach procentowych) do wilgotności optymalnej. Otrzymujesz wartość graniczną, po której przekroczeniu prace należy wstrzymać.
Nadmierna woda działa jak "smar" między ziarnami, przez co grunt traci nośność i nie daje się skutecznie zagęścić. Pojawiają się koleiny, pompowanie gruntu i ryzyko niespełnienia wymagań jakościowych. Dlatego ST przewidują progi, po których przekroczeniu roboty trzeba przerwać.
Nie. Procent to wartość wilgotności, np. 11,00%. Punkt procentowy (p.p.) opisuje różnicę między dwoma procentami, np. 11,00% do 12,50% to +1,50 p.p. W takich zadaniach tolerancje ze ST zwykle dodaje się w p.p., a nie "procentowo względem" wartości.
Najczęściej: pomylenie p.p. z % (liczenie względne zamiast bezwzględnego), nieuwzględnienie kierunku odchyłki (zawilgocenie vs przesuszenie), oraz wybór odpowiedzi "najbliższej" wilgotności optymalnej bez zastosowania progu z ST. Pomaga zapisanie krótkiego wzoru granicy.
Pomiary wykonuje się przed wbudowaniem materiału, w trakcie układania warstw oraz przy podejrzeniu zmiany warunków (opady, wysoki poziom wód). Celem jest potwierdzenie zgodności z ST i szybka decyzja: zagęszczać, dosuszać, dowilżać, mieszać lub wstrzymać roboty.
Typowe działania to: odczekanie na przesuszenie, rozluźnienie i przewietrzenie warstwy, mieszanie z suchszym materiałem, zastosowanie odwodnienia lub stabilizacji (jeśli przewidziano). Wybór metody musi wynikać z dokumentacji i ST oraz uzgodnień z nadzorem.
ST określa kryteria jakości i dopuszczalne odchylenia (m.in. dotyczące wilgotności). To one są podstawą formalną do przyjęcia/odrzucenia materiału i wstrzymania prac, gdy warunki nie pozwalają osiągnąć wymaganych parametrów nasypu. Na egzaminie zawsze opieraj się na zapisie ST.
Może się zdarzyć, ale z innego powodu: przesuszony grunt bywa trudny do zagęszczenia i wymaga dowilżenia. W tym pytaniu chodzi konkretnie o przerwanie z powodu nadmiernego zawilgocenia, czyli przekroczenia wilgotności optymalnej powyżej progu podanego w ST.
Ćwicz czytanie wymagań ST i szybkie wyznaczanie wartości granicznych: zapisuj dane (wilgotność optymalna), próg odchyłki i wykonuj jedno działanie. Trenuj też rozróżnienie: "zawilgocenie" (powyżej) vs "przesuszenie" (poniżej). To najczęstszy punkt utraty punktów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z geotechniki i robót ziemnych (wilgotność optymalna, zagęszczanie)
  • Materiały szkoleniowe z czytania Specyfikacji Technicznych i WTWiORB dla robót ziemnych
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne BUD.13 z obliczeń kontrolnych dla nasypów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego