Prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego jest jednym z podstawowych uprawnień wynikających ze stosunku pracy. Oznacza to, że przysługuje osobie, która jest pracownikiem, a więc została zatrudniona na podstawie umowy o pracę. W Kodeksie pracy wskazano, że pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego.
Odpowiedź "Umowa o pracę." jest poprawna, ponieważ tylko ta umowa tworzy relację pracownik–pracodawca w rozumieniu Kodeksu pracy. Skutkiem jest m.in. obowiązek udzielania urlopu i wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą umów cywilnoprawnych, które nie przyznają ustawowego prawa do urlopu wypoczynkowego:
- "Umowa zlecenie." – zleceniobiorca świadczy usługi na podstawie Kodeksu cywilnego. Może uzgodnić przerwę w wykonywaniu zlecenia, ale nie jest to urlop wypoczynkowy gwarantowany ustawowo.
- "Umowa o dzieło." – liczy się rezultat (dzieło), a wykonawca organizuje pracę samodzielnie. Brak tu konstrukcji urlopu jako płatnej, ustawowej przerwy od pracy pracowniczej.
- "Umowa agencyjna." – agent działa w obrocie gospodarczym na zasadach cywilnoprawnych. Nie powstaje stosunek pracy, więc nie ma urlopu wypoczynkowego z mocy prawa.
W praktyce egzaminacyjnej częstą pułapką jest utożsamianie "możliwości dogadania wolnego" z prawem do urlopu. Dla odpowiedzi kluczowe jest pytanie: czy dana umowa tworzy stosunek pracy? Jeśli tak – pojawia się urlop wypoczynkowy; jeśli nie – urlop nie przysługuje ustawowo.
