KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 6.
Na podstawie mapy stref przemarzania gruntu określ, na jakiej głębokości należy umieścić kolektor gruntowy zlokalizowany w Katowicach wiedząc, że należy go umieścić co najmniej 30 cm poniżej głębokości przemarzania.
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi strefami przemarzania gruntu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z mapy stref przemarzania dla Katowic odczytuje się Hz = 1,0 m. Kolektor ma być ułożony co najmniej 30 cm niżej, więc minimalnie: 1,0 m + 0,3 m = 1,3 m. Spośród podanych wartości wymaganie "≥ 1,3 m" spełnia 1,4 m, dlatego jest to poprawna odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

Głębokość przemarzania gruntu Hz to maksymalna głębokość, do której grunt może zamarzać w danym regionie. Przy projektowaniu i montażu kolektora gruntowego (płaskiego wymiennika ciepła dla pompy ciepła) układa się go poniżej Hz, aby ograniczyć wpływ zamarzania gruntu, wysadzin mrozowych oraz sezonowych spadków temperatury.

W zadaniu trzeba wykonać dwa kroki:

  • Odczyt z mapy: Katowice znajdują się w strefie centralnej o wartości Hz = 1,0 m (wynika to z koloru tła przy nazwie miasta i legendy).
  • Doliczenie marginesu: warunek mówi o ułożeniu kolektora "co najmniej 30 cm poniżej" głębokości przemarzania. 30 cm to 0,3 m, więc minimalna głębokość ułożenia wynosi 1,0 m + 0,3 m = 1,3 m.

Następnie porównuje się wynik z odpowiedziami. Wartość 1,4 m spełnia warunek, bo jest większa lub równa 1,3 m. Odpowiedzi 1,0 m i 1,2 m są zbyt płytkie (nie zapewniają wymaganego zapasu 30 cm). Odpowiedź 0,8 m jest jeszcze płytsza i odpowiada raczej samej wartości Hz w innej strefie, a nie minimalnej głębokości ułożenia dla Katowic.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach najpierw znajdź Hz z legendy, a dopiero potem dodaj wymagany zapas (np. 0,2–0,4 m). Najczęstszy błąd to zaznaczenie samego Hz jako odpowiedzi bez uwzględnienia marginesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hz to maksymalna głębokość, do której grunt może zamarznąć w danym regionie w typowych warunkach zimowych. Wartość zależy od strefy klimatycznej i jest podawana na mapach stref przemarzania. W praktyce Hz wykorzystuje się do bezpiecznego posadowienia i układania instalacji w gruncie.
Należy znaleźć Katowice na mapie, sprawdzić kolor tła w miejscu miasta i porównać go z legendą. Legenda przypisuje każdemu kolorowi wartość Hz w metrach. Dopiero po ustaleniu Hz wykonuje się obliczenie minimalnej głębokości ułożenia kolektora z wymaganym zapasem.
Poniżej Hz temperatura gruntu jest bardziej stabilna, a ryzyko zamarzania i ruchów gruntu (np. wysadzin mrozowych) jest mniejsze. Dzięki temu dolne źródło pompy ciepła pracuje pewniej, a elementy instalacji są lepiej chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi i spadkiem sprawności w sezonie zimowym.
30 cm to 0,30 m, ponieważ 1 m = 100 cm. Na egzaminie warto od razu zapisać: 30/100 = 0,3 m. Dzięki temu można bezbłędnie dodać zapas do Hz, które na mapie jest podawane w metrach, i uniknąć typowej pomyłki z przesunięciem przecinka.
Najpierw odczytujesz z mapy Hz dla Katowic, a potem dodajesz wymagany zapas 0,3 m (30 cm). Wzór jest prosty: głębokość minimalna = Hz + 0,3 m. Na końcu porównujesz wynik z odpowiedziami i wybierasz tę, która spełnia warunek "co najmniej".
Tak, jeśli w pytaniu jest warunek "co najmniej", to każda głębokość równa lub większa od wartości minimalnej spełnia wymaganie. W testach wielokrotnego wyboru poprawna będzie jednak tylko ta opcja, która jako jedyna spełnia warunek wśród podanych odpowiedzi.
Najczęstsze błędy to: wybranie samego Hz bez doliczenia zapasu, pomylenie "poniżej" z "na głębokości", błędne przeliczenie 30 cm na metry oraz nieuważny odczyt strefy na mapie (przypisanie miasta do sąsiedniego koloru). Pomaga zapisanie działań w dwóch krokach.
W praktyce płaskie kolektory gruntowe układa się często w zakresie około 1,2–1,8 m, zależnie od warunków gruntowych, dostępnej powierzchni i mocy pompy ciepła. To nie zastępuje obliczeń z Hz, ale pomaga ocenić, czy wynik zadania jest realistyczny i zgodny z praktyką montażową.
Tak. Rodzaj gruntu wpływa na przewodzenie ciepła i wilgotność, a więc na uzyski z dolnego źródła. Przykładowo grunty piaszczyste zwykle wymagają większej powierzchni wymiany niż gliniaste. Jednak w tym zadaniu kluczowe jest kryterium przemarzania (Hz) oraz zapas 30 cm, a nie parametry gruntu.
Najpierw oblicz wartość graniczną: Hz + 0,3 m. Potem sprawdź, które liczby są większe lub równe tej granicy. Jeśli tylko jedna odpowiedź spełnia warunek, jest poprawna. Jeśli spełniałoby kilka, pytanie byłoby niejednoznaczne, ale tu tak nie jest.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z mapy stref przemarzania dla Katowic odczytuje się Hz = 1,0 m.

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (mapa stref przemarzania gruntu Polski z legendą Hz = 0,8; 1,0; 1,2; 1,4 m oraz lokalizacją Katowic w strefie Hz = 1,0 m) – materiał dołączony do pytania egzaminacyjnego

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki budowlanej (pojęcie przemarzania i wysadzin mrozowych)
  • Podręczniki/opracowania o pompach ciepła i dolnych źródłach ciepła (kolektory płaskie i pionowe)
  • Mapy stref przemarzania gruntu w Polsce z legendą Hz (materiały szkolne/egzaminacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego