Na mapie średnich temperatur stycznia należy wskazać obszar o najwyższych wartościach średnich (czyli uśrednionych dla całego miesiąca, a nie pojedynczego dnia). W Polsce zimą najłagodniejsze warunki termiczne najczęściej występują nad morzem.
Dlaczego tak się dzieje? Morze działa jak "magazyn ciepła": woda ma dużą pojemność cieplną i wolniej oddaje nagromadzone ciepło niż ląd. Zimą, gdy ląd szybko się wychładza, Bałtyk ogranicza spadki temperatur w strefie przybrzeżnej. Dodatkowo w półroczu chłodnym częste są sytuacje baryczne sprzyjające napływowi łagodniejszych mas powietrza z kierunków zachodnich, co szczególnie zaznacza się w północno-zachodniej Polsce i na wybrzeżu.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- "Centralna Polska" – obszary oddalone od morza mają słabszy wpływ czynnika morskiego, częściej występują tam większe spadki temperatur i silniejszy charakter kontynentalny zimą.
- "Północno-wschodnia część kraju" – zwykle należy do najchłodniejszych regionów zimą ze względu na większy udział cech kontynentalnych i częstsze napływy chłodnych mas powietrza.
- "W Tatrach" – wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza temperatura spada, dlatego obszary górskie w styczniu mają jedne z najniższych średnich temperatur w Polsce.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się wybrzeże oraz obszary górskie, a pytanie dotyczy średnich temperatur zimą, to zwykle wybrzeże będzie cieplejsze, a góry chłodniejsze. Zawsze jednak warto potwierdzić to odczytem skali i barw/izoterm na mapie.
