W zadaniu należy uzgodnić ewidencję syntetyczną konta "Pozostałe rozrachunki" z ewidencją analityczną (księgami pomocniczymi). Uzgodnienie wykonuje się w dwóch krokach:
- Porównanie obrotów – suma obrotów Wn i Ma w analityce musi być równa obrotom na koncie syntetycznym. Tu obroty wynoszą 6 000 zł po stronie Wn oraz 3 000 zł po stronie Ma, więc zapisy są zgodne.
- Ustalenie salda końcowego – saldo konta syntetycznego powinno odpowiadać sumie sald z kont analitycznych.
Kluczowe jest zrozumienie, że konto rozrachunkowe może wykazywać saldo dwustronne. Dzieje się tak, gdy rozrachunki dotyczą różnych podmiotów: z jednym kontrahentem jednostka ma należność (saldo Wn), a z innym zobowiązanie (saldo Ma). Wtedy nie należy ich automatycznie kompensować do jednej wartości netto, bo byłyby to różne relacje prawne i różni kontrahenci.
Z analityki wynika, że "Firma ubezpieczeniowa" ma saldo 4 000 zł po stronie Wn (należność), a "Związki zawodowe" mają saldo 1 000 zł po stronie Ma (zobowiązanie). Razem daje to saldo końcowe konta "Pozostałe rozrachunki": 4 000 zł Wn i 1 000 zł Ma.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź z "wyłącznie saldo kredytowe 3 000 zł" ignoruje istnienie należności 4 000 zł i błędnie sprowadza rozrachunki do jednej strony.
- Odpowiedź z "wyłącznie saldo debetowe 3 000 zł" wynika z błędnej kompensacji 4 000–1 000. Taka operacja zaciera informację o zobowiązaniu wobec innego podmiotu.
- Odpowiedź z "saldo kredytowe 4 000 zł i debetowe 1 000 zł" odwraca strony salda, myląc znaczenie Wn/Ma dla należności i zobowiązań.
W praktyce księgowej takie uzgodnienie wykonuje się cyklicznie, aby mieć pewność, że księga główna i księgi pomocnicze są spójne, a należności i zobowiązania zostaną poprawnie zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym.
