Wynik finansowy brutto w rachunku zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym ustala się na podstawie kosztów funkcjonalnych (np. koszt wytworzenia sprzedanych produktów, koszty ogólnego zarządu), a nie na podstawie kosztów według rodzaju.
Kluczowa zasada: pozycja "Koszt wytworzenia sprzedanych wyrobów gotowych" obejmuje w sobie elementy kosztów rodzajowych (materiały, energia, płace, amortyzacja itd.). Dlatego konto "Zużycie materiałów i energii" nie jest w tym wariancie kolejną, niezależną pozycją do odjęcia, jeśli nie ma informacji, że nie zostało ujęte w koszcie wytworzenia sprzedanych produktów. Odjęcie go osobno prowadziłoby do podwójnego ujęcia tych samych kosztów.
Obliczenia wykonuje się etapami:
- Wynik ze sprzedaży = Przychody ze sprzedaży − Koszt wytworzenia sprzedanych produktów − Koszty ogólnego zarządu
90 000 − 60 000 − 8 000 = 22 000 - Pozostała działalność operacyjna = Pozostałe przychody operacyjne − Pozostałe koszty operacyjne
2 200 − 0 = 2 200 - Działalność finansowa = Przychody finansowe − Koszty finansowe
0 − 1 200 = −1 200
Następnie sumuje się wyniki cząstkowe:
Wynik brutto = 22 000 + 2 200 − 1 200 = 23 000.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich wynika typowo z pomylenia wariantów lub z błędu arytmetycznego: zbyt niski wynik pojawia się, gdy dodatkowo odejmuje się koszty rodzaju (np. materiały) mimo ich ujęcia w koszcie wytworzenia, a zbyt wysoki wynik – gdy pomija się koszty ogólnego zarządu albo koszty finansowe.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu podano "koszt wytworzenia sprzedanych produktów", to w wariancie kalkulacyjnym traktuj go jako kompletną pozycję kosztową sprzedaży; nie dokładaj do niego równolegle kosztów rodzajowych, o ile zadanie wyraźnie tego nie wymaga.