W rachunku zysków i strat sporządzanym w wariancie porównawczym pozycja "Zmiana stanu produktów" służy do "dopasowania" kosztów ujętych według rodzaju do faktycznego poziomu sprzedaży w danym okresie. W przedsiębiorstwie produkcyjnym część kosztów może dotyczyć produktów, które na koniec okresu nie zostały sprzedane (pozostają w zapasie lub w toku), albo odwrotnie – sprzedaż może obejmować produkty wytworzone wcześniej.
Istota obliczenia jest zawsze taka sama:
- zmiana stanu produktów = stan końcowy produktów − stan początkowy produktów
Interpretacja wyniku:
- gdy różnica jest dodatnia, oznacza to zwiększenie stanu produktów (na koniec okresu jest więcej produktów niż na początku),
- gdy różnica jest ujemna, oznacza to zmniejszenie stanu produktów (na koniec okresu jest mniej produktów niż na początku).
W tym zadaniu punkt wyjścia stanowią obroty wybranych kont wynikowych (typowo z zestawienia obrotów i sald). Po prawidłowym zestawieniu danych i obliczeniu różnicy otrzymuje się kwotę dodatnią, dlatego poprawna jest odpowiedź "Zwiększenie stanu produktów – 14 000,00 zł."
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Zmniejszenie stanu produktów – 76 000,00 zł." i "Zmniejszenie stanu produktów – 90 000,00 zł." wskazują ujemny kierunek zmiany, co byłoby właściwe tylko wtedy, gdy stan końcowy byłby niższy od początkowego.
- "Zwiększenie stanu produktów – 90 000,00 zł." ma poprawny kierunek (zwiększenie), ale niezgodną kwotę – typowy błąd to podstawienie obrotów zamiast różnicy stanów albo nieuwzględnienie wszystkich wymaganych kont.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal kierunek (znak różnicy), a dopiero potem wybieraj kwotę. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi z przypadkowo "pasującą" liczbą.