Wartość częstotliwości przebiegu z oscylogramu wyznacza się pośrednio przez pomiar okresu T. Na ekranie oscyloskopu oś pozioma reprezentuje czas, a podstawą obliczeń jest nastawa czas/działkę (np. ms/div).
Krok 1: wyznacz okres w działkach. Znajdź dwa punkty o tej samej fazie, np. dwa kolejne maksima, dwa kolejne minima albo dwa identyczne przejścia przez poziom odniesienia z tym samym kierunkiem zbocza. Zlicz liczbę działek poziomych między tymi punktami.
Krok 2: przelicz na sekundy. Jeśli okres zajmuje N działek, a skala wynosi k (s/div), to: T = N · k. Zwróć uwagę na jednostki (ms trzeba zamienić na s).
Krok 3: oblicz częstotliwość. Z definicji: f = 1/T. Dla przykładu, gdy z oscylogramu wychodzi T = 0,05 s, to f = 1 / 0,05 s = 20 Hz, więc poprawna jest odpowiedź "f = 20 Hz".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "f = 10 Hz" odpowiadałoby okresowi 0,1 s, czyli dwukrotnie dłuższemu. Taki błąd często wynika z pomylenia skali czasu lub z policzenia zbyt dużej liczby działek.
- "f = 100 Hz" oznacza okres 0,01 s. To typowy błąd rzędu wielkości, gdy ktoś potraktuje ms jak s albo odwrotnie (np. 10 ms odczytane jako 10 s lub 0,01 s błędnie jako 0,1 s).
- "f = 200 Hz" oznacza okres 0,005 s. Taki wynik bywa skutkiem policzenia półokresu zamiast pełnego okresu (np. od maksimum do minimum) i wzięcia go za T.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, sprawdź, czy wynik ma sens: im większy okres na ekranie (więcej działek), tym mniejsza częstotliwość. Warto też szybko oszacować, czy jesteś w przedziale dziesiątek, setek czy tysięcy herców.
