KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 8.
Na podstawie podanej instrukcji stosowania zaprawy nasiennej Baytan Universal 094 FS oblicz ilość preparatu potrzebną do zaprawienia 250 kg ziarna siewnego żyta.
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji stosowania środka grzybobójczego Baytan Universal 094 FS.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie wykonuje się proporcjonalnie.
Jeśli instrukcja podaje dawkę w ml na 100 kg ziarna, to dla 250 kg mnożysz dawkę przez 2,5 (bo 250 kg = 2,5 × 100 kg). Otrzymany wynik to ilość preparatu potrzebna do zaprawienia całej partii ziarna; w tym zadaniu jest to 1 000 ml.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe są dwa kroki: odczyt dawki z instrukcji oraz przeliczenie jej na masę partii ziarna.

1) Ustal jednostkę dawki z instrukcji.
Instrukcje zapraw nasiennych bardzo często podają dawkowanie jako objętość preparatu na określoną masę materiału siewnego, np. "ml na 100 kg ziarna". To oznacza, że podana wartość dotyczy dokładnie 100 kg.

2) Przelicz na 250 kg metodą proporcji.
Najwygodniej policzyć współczynnik: 250 kg to 2,5 porcji po 100 kg (bo 250/100 = 2,5). Zatem ilość zaprawy dla 250 kg to: dawka z instrukcji × 2,5. Wynik otrzymujesz w ml i jest to ilość preparatu potrzebna do zaprawienia całej partii.

Dlaczego poprawne jest "1 000 ml"?
Po podstawieniu dawki z instrukcji i przemnożeniu przez 2,5 otrzymuje się wynik 1 000 ml. To dokładnie odpowiada zapotrzebowaniu na zaprawę dla 250 kg ziarna przy dawkowaniu podanym w instrukcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "500 ml" – typowy skutek pomyłki, jakby liczono dla 125 kg (połowy 250 kg) albo błędnie podzielono zamiast pomnożyć współczynnikiem.
  • "2 500 ml" – zwykle wynika z błędu jednostek (jakby dawka była na 10 kg lub 1 kg) albo z mylnego założenia, że trzeba mnożyć przez 10.
  • "4 000 ml" – to błąd rzędu wielkości: uczeń przeszacowuje dawkę, bo nie kontroluje, że 250 kg to tylko 2,5 porcji po 100 kg, a nie kilkanaście porcji.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki "test sensu": skoro 250 kg to 2,5 × 100 kg, wynik powinien być 2,5 razy większy od dawki dla 100 kg — nie 10 razy i nie połową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz, ile "setek kilogramów" ma Twoja partia: masa/100. Następnie pomnóż dawkę z etykiety przez ten wynik. Przykład: 250 kg to 2,5 × 100 kg, więc ilość preparatu = dawka (ml/100 kg) × 2,5. Zawsze zachowaj te same jednostki.
Dawka zaprawy jest określona na stałą masę referencyjną (np. 100 kg), żeby łatwo ją skalować. Jeśli zaprawiasz inną masę, musisz zachować to samo stężenie/ilość preparatu na kilogram ziarna. Proporcja zapewnia identyczne dawkowanie niezależnie od wielkości partii.
Najczęściej myli się współczynnik: zamiast 250/100 = 2,5 ktoś przyjmuje 25 lub 0,25. Drugi typ błędu to pomylenie jednostek (ml na 100 kg vs ml na 1 kg). Pomaga zapis: "250 kg = 2,5 porcji po 100 kg".
Zrób kontrolę skali: jeśli partia jest większa niż 100 kg, wynik musi być większy niż dawka dla 100 kg. Dla 250 kg ma być 2,5 razy większy. Jeśli wyszło np. 10 razy więcej albo mniej niż dawka bazowa, prawie na pewno jest błąd w dzieleniu/mnożeniu.
Tak, przeliczenie jednostek jest stałe: 1 000 ml = 1 l. W zadaniach można zostawić wynik w ml, jeśli tak podano w odpowiedziach, albo przeliczyć na litry, gdy jest to wymagane. Uważaj tylko na zapis z odstępami, np. "1 000 ml".
Pojawia się wtedy, gdy porównujesz 250 kg do dawki podanej na 100 kg. Współczynnik to po prostu 250/100 = 2,5. Jeśli etykieta podaje dawkę na inną masę (np. 50 kg), współczynnik będzie inny (250/50 = 5).
Potrzebujesz dawki preparatu odniesionej do masy ziarna (np. ml/100 kg) oraz masy partii, którą masz zaprawić (tu: 250 kg). Reszta informacji (np. zalecenia BHP, sposób mieszania) jest ważna praktycznie, ale nie zawsze jest konieczna do samego rachunku.
To zależy od treści polecenia i tego, co podaje instrukcja. Jeśli pytanie brzmi o "ilość preparatu", liczysz tylko objętość środka. Jeśli jest o "ilość cieczy roboczej", trzeba doliczyć wodę zgodnie z instrukcją. Na egzaminie czytaj dokładnie, co jest mierzone.
Środki ochrony roślin mają rejestracje, które mogą się zmieniać: zmieniają się dawki, zakres stosowania albo produkt znika z rynku. Dlatego w przygotowaniu do egzaminu warto trenować samą metodę przeliczeń (proporcje), a nie uczyć się na pamięć dawek konkretnych nazw handlowych.
Ćwicz przeliczanie dawek w typowych jednostkach: ml/100 kg, l/ha, g/l, %. Zawsze zapisuj: (1) dawkę, (2) masę/powierzchnię, (3) współczynnik skalowania. Trenuj też szybkie przeliczenia 0,5; 2; 2,5; 5, bo często się pojawiają.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Obliczenie wykonuje się proporcjonalnie.Jeśli instrukcja podaje dawkę w ml na 100 kg ziarna, to dla 250 kg mnożysz dawkę przez 2,5 (bo 250 kg = 2,5 × 100 kg)."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z działu: ochrona roślin / zaprawianie nasion (szkoła branżowa/technikum)
  • Karty charakterystyki i etykiety-instrukcje środków ochrony roślin (praca z dokumentem)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania dawek (ml/100 kg, l/ha, g/l)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego