KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 9.
Na podstawie podanych informacji, oblicz dawkę preparatu potrzebną do sporządzenia 300 litrów cieczy roboczej.
Ilustracja przedstawia tekstowy opis środka owadobójczego w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna dawka wynika z przeliczenia proporcjonalnego na objętość 300 l.
Jeśli w danych wyjściowych podano ilość preparatu dla mniejszej objętości (np. 100 l), to dla 300 l trzeba użyć trzykrotności tej dawki. Otrzymuje się 75 g, a pozostałe wartości odpowiadają innym (błędnym) przeliczeniom skali.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest zastosowanie przeliczenia proporcjonalnego: ilość preparatu rośnie liniowo wraz z ilością przygotowywanej cieczy roboczej, o ile etykieta/informacja dotyczy dawki na określoną objętość (np. na 1 l lub na 100 l).

Jak myśleć krok po kroku:

  • Odczytaj z podanych informacji, dla jakiej objętości podano dawkę wyjściową (objętość odniesienia).
  • Ustal, ile razy 300 l jest większe od objętości odniesienia (to jest współczynnik skali).
  • Pomnóż dawkę wyjściową przez ten współczynnik skali. Wynik podaj w gramach.

Odpowiedź "75 g" jest poprawna, bo odpowiada sytuacji, w której 300 l stanowi wielokrotność objętości, dla której podano dawkę, a przeliczenie wykonano konsekwentnie i bez zmiany jednostek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "25 g" zwykle odpowiada dawce bazowej dla mniejszej objętości i wskazuje na błąd nieuwagi (brak przeliczenia na 300 l) lub błędne założenie, że dawka nie zależy od objętości.
  • "100 g" często wynika z pomylenia współczynnika skali (np. przyjęcia 4 zamiast 3) albo z nieprawidłowego przeliczenia jednostek (np. przejścia z dawki na 100 l na dawkę na 300 l bez zachowania proporcji).
  • "125 g" sugeruje jeszcze większe przeszacowanie, typowe dla błędu skali (np. przyjęcie niewłaściwej objętości odniesienia) albo dla heurystyki "ładnej liczby" – wybór wartości, która wydaje się bardziej prawdopodobna, ale nie wynika z rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj krótkie równanie proporcji (dawka/objętość = stałe) i dopiero potem podstawiaj liczby. To zmniejsza ryzyko pomyłki w skali i jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się proporcję: najpierw ustalasz dawkę dla objętości odniesienia z danych (np. na 100 l), potem liczysz współczynnik skali (300 l to np. 3×100 l) i mnożysz dawkę przez ten współczynnik. Na końcu sprawdzasz jednostki: g i l.
Ciecz robocza to gotowa mieszanina do wykonania zabiegu (zwykle woda + odmierzone ilości preparatu), przygotowana w takim stężeniu i objętości, aby można było ją bezpiecznie i skutecznie zastosować na roślinach lub podłożu.
Jeżeli dawka jest podana jako ilość preparatu na określoną objętość (np. na 1 l lub 100 l), to przy zachowaniu tego samego stężenia zwiększenie objętości wymaga zwiększenia ilości preparatu w tej samej proporcji. Inaczej zmieniłoby się stężenie cieczy.
Najczęstsze błędy to: brak przeliczenia na 300 l (zostaje dawka bazowa), pomylenie objętości odniesienia (np. 10 l zamiast 100 l), błędny współczynnik skali oraz pomylenie jednostek (g, ml, l). Pomaga zapis proporcji i kontrola wyniku "czy ma sens".
Nie, jeśli rośnie objętość cieczy roboczej i chcesz zachować to samo stężenie, dawkę preparatu trzeba zwiększyć (zwykle mnożeniem przez współczynnik skali). Dzielenie stosuje się, gdy przygotowujesz mniejszą ilość cieczy niż w danych odniesienia.
Porównaj wynik z dawką wyjściową: dla większej objętości wynik powinien być większy, a dla mniejszej – mniejszy. Dodatkowo można policzyć dawkę "na 1 litr" i przemnożyć przez 300. Jeśli obie metody dają to samo, wynik jest spójny.
To zależy od tego, jak podano informację w treści/etykiecie. W praktyce spotyka się dawki na 100 l, na 10 l lub dawki procentowe. Na egzaminie zawsze przyjmuj dokładnie tę jednostkę odniesienia, którą podano, i dopiero potem przeliczaj na 300 l.
Najpierw ustal współczynnik skali: 300 l to 30×10 l. Następnie pomnóż dawkę podaną na 10 l przez 30. Na końcu sprawdź, czy nie pomyliłeś się o "jedno zero" – to bardzo częsta pomyłka przy 10 l i 100 l.
Poprawne dawkowanie wpływa na skuteczność zabiegu i bezpieczeństwo roślin. Zbyt mała dawka może nie zadziałać, a zbyt duża zwiększa ryzyko uszkodzeń roślin i niepotrzebnych kosztów. Dlatego przeliczenia na właściwą objętość cieczy roboczej są kluczową umiejętnością.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj dawkę i objętość odniesienia, (2) policz współczynnik skali, (3) wykonaj mnożenie/dzielenie, (4) sprawdź jednostki i sens wyniku. Warto rozwiązać serię zadań na 10 l, 100 l i 300 l, aby unikać błędów skali.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Otrzymuje się 75 g, a pozostałe wartości odpowiadają innym (błędnym) przeliczeniom skali."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej (proporcje, procenty, jednostki)
  • Instrukcje/etykiety środków stosowanych do sporządzania cieczy roboczej (sekcja dawkowania)
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczeń dawek na różne pojemności zbiornika opryskiwacza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego