KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Na podstawie poniższej tabeli oblicz koszt produkcji 5 porcji omletów mieszanych z szynką. Przyjmij, że ceny podane są za 1 kg produktu (dla szynki i masła) oraz za 1 sztukę jajka. Dane: Jaja – 2 sztuki na porcję, 0,50 zł za sztukę; Szynka gotowana – 20 g na porcję, 30,00 zł za 1 kg; Masło – 30 g na porcję, 20,00 zł za 1 kg.
Ilustracja przedstawia tabelę kalkulacyjną (recepturę) zatytułowaną 'Nazwa potrawy: Omlet mieszany z szynką'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć koszt 5 porcji, najpierw oblicz koszt 1 porcji: jaja 2×0,50=1,00 zł, szynka 20 g=0,020 kg → 0,020×30=0,60 zł, masło 30 g=0,030 kg → 0,030×20=0,60 zł. Razem 2,20 zł/porcję, a 2,20×5=11,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji kosztu produkcji (kosztu surowcowego) kluczowe jest, aby każdy składnik policzyć w tej samej jednostce, w której podano cenę. W zadaniu szynka i masło mają ceny za 1 kg, a jaja mają cenę za 1 sztukę.

Krok 1. Koszt jaj na 1 porcję
Na porcję przypada 2 sztuki jaj po 0,50 zł/szt.
2 × 0,50 = 1,00 zł

Krok 2. Koszt szynki na 1 porcję
W recepturze jest 20 g. Ponieważ cena jest za 1 kg, trzeba zamienić gramy na kilogramy:
20 g = 20/1000 kg = 0,020 kg
Koszt: 0,020 kg × 30,00 zł/kg = 0,60 zł

Krok 3. Koszt masła na 1 porcję
W recepturze jest 30 g, czyli:
30 g = 30/1000 kg = 0,030 kg
Koszt: 0,030 kg × 20,00 zł/kg = 0,60 zł

Krok 4. Suma kosztów 1 porcji
Dodajemy koszty wszystkich składników:
1,00 + 0,60 + 0,60 = 2,20 zł

Krok 5. Koszt 5 porcji
Skoro 1 porcja kosztuje 2,20 zł, to 5 porcji kosztuje:
2,20 × 5 = 11,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 6,50 zł – taki wynik zwykle wynika z błędnego odczytania ceny jaj (np. potraktowania 0,50 jako 0,05) albo z pominięcia części kosztów.
  • 8,00 zł – najczęściej jest efektem niepełnego zsumowania lub błędnego mnożenia przez liczbę porcji.
  • 10,00 zł – wskazuje na błąd rachunkowy (np. zaokrąglenia "w trakcie") lub pomylenie przelicznika gramów na kilogramy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj przeliczenia jednostek (g→kg) i licz koszt 1 porcji, dopiero potem mnoż przez liczbę porcji. To ogranicza pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz koszt każdego składnika dla 1 porcji: ilość z receptury × cena jednostkowa (za kg/l/szt.). Składniki w gramach przelicz na kilogramy (g/1000). Następnie zsumuj koszty wszystkich składników. Otrzymujesz koszt surowcowy 1 porcji.
Bo ceny zakupu wielu surowców podaje się za 1 kg, a receptura często jest w gramach. Bez konwersji (np. 20 g = 0,020 kg) wynik będzie błędny nawet kilkadziesiąt razy. Prosta zasada: kg = g/1000.
Koszt surowcowy (koszt produkcji w ujęciu surowców) to suma kosztów użytych składników według normy recepturowej i cen zakupu. Nie obejmuje pracy, energii ani narzutów. Jest podstawą do liczenia marży i ustalania ceny sprzedaży.
To proste mnożenie: koszt całkowity = koszt 1 porcji × liczba porcji. Najpierw policz rzetelnie koszt jednostkowy, a dopiero potem mnoż. Dzięki temu minimalizujesz błędy i łatwo kontrolujesz wynik (czy jest logiczny dla podanych cen).
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia g→kg, mylenie 0,50 z 0,05, pominięcie jednego składnika w sumie, błędne mnożenie przez liczbę porcji oraz zaokrąglanie w trakcie obliczeń. Pomaga zapisanie kroków i jednostek przy każdej liczbie.
Tak. Jeśli cena jest podana za sztukę, nie wykonujesz przeliczeń masy. Po prostu liczysz: liczba sztuk × cena za 1 sztukę. Przeliczenia typu g→kg dotyczą tylko tych produktów, których cena jest za 1 kg (lub 1 l dla płynów).
Po obliczeniu kosztu 1 porcji porównaj go "zdroworozsądkowo" z cenami składników. Jeśli jaja kosztują 1,00 zł na porcję, a pozostałe składniki też mają koszty dodatnie, to wynik nie może wyjść np. 1,10 zł. Kontrola logiczna szybko wychwytuje błędy.
Bo w praktyce gastronomii surowce kupuje się w jednostkach handlowych (np. 1 kg, 1 l, 1 szt.). Kalkulacja ma odwzorować realne rozliczenie magazynowe i kosztowe. Dzięki temu można później łatwo ustalać ceny sprzedaży i kontrolować zużycie.
Najpierw zamień 20 g na kilogramy: 20/1000 = 0,020 kg. Potem policz koszt: 0,020 kg × (cena za 1 kg). Jeśli cena wynosi 30 zł/kg, to koszt porcji z tego składnika to 0,60 zł. Zawsze zapisuj jednostki obok liczb.
Ćwicz schemat: ilość → jednostka → koszt składnika → suma porcji → mnożenie przez liczbę porcji. Rób zadania z konwersjami g→kg i z cenami za sztukę. Na egzaminie zapisuj kroki, bo ułatwia to kontrolę i ogranicza błędy w mnożeniu oraz przecinkach.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i zeszyty ćwiczeń z kalkulacji gastronomicznej (koszt surowcowy, narzuty, marża)
  • Arkusze kalkulacyjne (Excel/Calc) do ćwiczeń z przeliczeniami jednostek i kosztów
  • Przykładowe receptury i karty kalkulacyjne używane w pracowniach gastronomicznych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego