KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 16.
Na podstawie przedstawionego fragmentu Kodeksu pracy, ustal wysokość odszkodowania należnego właścicielowi sklepu za powstały zawiniony niedobór towarów o wartości 1 500,00 zł, jeżeli miesięczne wynagrodzenie sprzedawcy odpowiedzialnego za niedobór wynosi 4 500,00 zł.
Ilustracja przedstawia fragment Kodeksu pracy, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odszkodowanie ustala się jako kwotę rzeczywistej szkody, ale nie może ono przekroczyć przewidzianego w przepisie limitu (wyrażonego wielokrotnością wynagrodzenia).
Tu szkoda wynosi 1 500,00 zł, a limit wynikający z 3 × 4 500,00 zł to 13 500,00 zł, więc należne jest 1 500,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o odpowiedzialności materialnej pracownika kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie wysokości szkody oraz (2) sprawdzenie, czy przepisy nie wprowadzają górnego limitu odszkodowania.

Krok 1 – wysokość szkody
Podano, że zawiniony niedobór towarów ma wartość 1 500,00 zł. To jest punkt wyjścia: odszkodowanie nie powinno przewyższać realnie poniesionej szkody.

Krok 2 – limit odpowiedzialności
Z fragmentu przepisów (dołączonego do zadania) wynika limit powiązany z miesięcznym wynagrodzeniem. Miesięczne wynagrodzenie sprzedawcy wynosi 4 500,00 zł, więc limit maksymalny to 3 × 4 500,00 zł = 13 500,00 zł.

Wniosek
Porównujemy szkoda vs limit: 1 500,00 zł < 13 500,00 zł. Skoro szkoda jest niższa niż dopuszczalne maksimum, odszkodowanie jest równe wartości szkody, czyli 1 500,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 3 000,00 zł – to sztuczne podwojenie szkody; brak podstaw, by płacić więcej niż wynosi szkoda.
  • 4 500,00 zł – to jedno wynagrodzenie; wybór często wynika z mylnego przekonania, że odszkodowanie "musi" równać się pensji.
  • 13 500,00 zł – to sama wartość limitu (3-miesięczne wynagrodzenie). Limit stosuje się jako maksimum, a nie jako kwotę należną w każdym przypadku, gdy szkoda jest niższa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach widzisz i "wartość szkody", i "wielokrotność pensji", najpierw licz limit, ale finalnie wybieraj mniejszą z tych wartości, o ile przepis nie mówi o pełnej odpowiedzialności bez limitu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal wartość szkody (kwotę niedoboru). Następnie sprawdź w podanym przepisie, czy jest limit odpowiedzialności (np. wyrażony jako wielokrotność wynagrodzenia). Ostatecznie przyjmujesz kwotę szkody, ale nie większą niż limit maksymalny.
Bo 1 500,00 zł to wartość faktycznej szkody (niedoboru). Limit liczony z wynagrodzenia wyznacza tylko górną granicę odpowiedzialności, a nie kwotę "z automatu". Jeśli szkoda jest niższa niż limit, odszkodowanie odpowiada szkodzie.
To maksymalna kwota, jakiej można żądać od pracownika w danym reżimie odpowiedzialności. Nie oznacza, że zawsze płaci on 3 pensje. Gdy szkoda jest mniejsza, pracownik odpowiada do wysokości szkody, a limit działa tylko jako "sufit".
Typowe pomyłki to: wybór samego limitu (np. 3 × pensja) mimo że szkoda jest niższa, mylenie wartości szkody z wynagrodzeniem oraz nieuwzględnienie, że odszkodowanie nie powinno przekraczać szkody. Pomaga porównanie: szkoda vs limit.
Nie zawsze. Zależy od rodzaju odpowiedzialności opisanej w przepisie i od okoliczności (np. sposób powstania szkody, ewentualne powierzenie mienia). W zadaniu należy trzymać się fragmentu prawa dołączonego do arkusza i wynikającego z niego limitu.
Wtedy, gdy przepis wskazuje limit odpowiedzialności wyrażony jako wielokrotność wynagrodzenia. Najpierw liczysz limit (np. 3 × wynagrodzenie), a potem sprawdzasz, czy szkoda go nie przekracza. Jeśli nie przekracza, płaci się wartość szkody.
To brak w towarze lub mieniu, który można przypisać pracownikowi z powodu jego zachowania (np. niedbalstwa lub naruszenia procedur), a nie wyłącznie zdarzeniom losowym. Na egzaminie przyjmujesz definicję i skutki prawne wynikające z przytoczonego w zadaniu przepisu.
Wynagrodzenie służy do policzenia limitu odpowiedzialności, jeśli przepis wiąże maksymalną kwotę odszkodowania z pensją. Obliczasz wielokrotność wynagrodzenia (np. 3 × 4 500,00 zł), a potem sprawdzasz, czy szkoda nie jest mniejsza od tej granicy.
Nie, jeśli stosowany przepis przewiduje limit jako maksimum, a szkoda jest niższa. W takiej sytuacji żądanie powinno odpowiadać rzeczywistej szkodzie, czyli 1 500,00 zł. Kwota 13 500,00 zł to tylko górna granica wynikająca z wynagrodzenia.
Ćwicz czytanie krótkich fragmentów przepisów i przekładanie ich na działania: określenie danych, obliczenie limitu, porównanie wartości oraz wybór mniejszej/większej zgodnie z regułą. Warto robić zestawy zadań o odszkodowaniu, niedoborach i odpowiedzialności materialnej.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw prawa pracy dla kwalifikacji sprzedażowych
  • Poradniki i opracowania dotyczące odpowiedzialności materialnej pracownika (część: szkoda, wina, limit)
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych z obliczeniami związanymi z roszczeniami i odpowiedzialnością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego