KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 21.
Na podstawie przedstawionego fragmentu mapy zasadniczej określ, co oznaczają wartości wpisane do licznika i mianownika ułamka znajdującego się przy znaku studzienki kanalizacyjnej.
Ilustracja przedstawia fragment mapy zasadniczej, używanej w kontekście egzaminu zawodowego dla technika geodety,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy znaku studzienki kanalizacyjnej zapis w formie ułamka odnosi się do dwóch rzędnych wysokościowych obiektu.
Licznik oznacza rzędną włazu (pokrywy) studzienki, a mianownik – rzędną dna (spodu) studzienki. Pozostałe odpowiedzi zamieniają te значения lub błędnie odnoszą je do rzędnej terenu.

Pełne wyjaśnienie:

Na mapie zasadniczej obiekty uzbrojenia terenu (np. studzienki kanalizacyjne) są często opisywane nie tylko symbolem, ale też rzędnymi wysokościowymi. Zapis w postaci ułamka przy znaku studzienki ma sens praktyczny: pozwala szybko odczytać dwie kluczowe wysokości tego samego obiektu.

Poprawna interpretacja: wartość w liczniku to rzędna włazu (pokrywy), czyli wysokość górnego elementu studzienki widocznego w terenie. Wartość w mianowniku to rzędna dna studzienki, czyli wysokość najniższego punktu komory (istotna dla hydrauliki i spadków kanałów).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Wariant z zamianą (dno w liczniku, właz w mianowniku) wynika z mylenia kolejności zapisu; w praktyce taki odczyt prowadziłby do nielogicznych wniosków o "głębokości" studzienki.
  • Warianty z "rzędną terenu" nie pasują do kontekstu: przy studzience celem opisu jest podanie parametrów samego obiektu (właz i dno), a nie ogólnej wysokości terenu, która jest prezentowana na mapie innymi metodami (np. punktami wysokościowymi lub warstwicami).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze łącz liczby z symbolem, przy którym stoją. Jeśli zapis jest przy studzience, myśl o elementach studzienki (góra = właz/pokrywa, dół = dno), a nie o przypadkowej wysokości terenu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to zapis dwóch rzędnych wysokościowych tej samej studzienki: w liczniku podaje się rzędną włazu (pokrywy), a w mianowniku rzędną dna studzienki. Dzięki temu można szybko ocenić położenie studzienki w pionie i jej "głębokość".
Patrz na konwencję zapisu: przy studzience ułamek zwykle oznacza górę obiektu (właz/pokrywa) oraz dół obiektu (dno). Właz ma wyższą wartość, dno niższą. Zawsze odnosimy liczby do obiektu, przy którym zapis widnieje.
Właz znajduje się na górze studzienki, przy powierzchni terenu lub nawierzchni, natomiast dno jest poniżej, w komorze studzienki. Ponieważ rzędne odnoszą się do wysokości w terenie, element położony wyżej ma większą wartość rzędnej.
Zależnie od opracowania mapy mogą pojawiać się różne opisy, ale przy studzience kanalizacyjnej najczęściej podaje się parametry samego obiektu (właz i dno). Rzędna terenu bywa prezentowana innymi znakami (np. punktami wysokościowymi), więc warto czytać zapis w kontekście symbolu.
Typowe pomyłki to: zamiana licznika z mianownikiem (właz z dnem), ignorowanie symbolu studzienki i traktowanie liczb jako rzędnej terenu oraz przyjmowanie, że "pierwsza liczba" zawsze oznacza to samo w każdym typie opisu mapowego.
Rzędna dna pozwala ocenić położenie kanału w pionie, weryfikować spadki i możliwość grawitacyjnego odpływu, a także analizować kolizje z innym uzbrojeniem. Jest też punktem odniesienia przy inwentaryzacji powykonawczej i modernizacji sieci.
Weryfikację wykonuje się m.in. przy inwentaryzacjach, aktualizacji mapy zasadniczej, pracach drogowych i kontrolach wysokościowych. Rzędna włazu jest istotna, bo wiąże obiekt z nawierzchnią i ułatwia odnalezienie studzienki oraz ocenę jej posadowienia.
Najczęściej bezpośrednio przy symbolu obiektu (np. studzienki, zasuwy, hydrantu) w formie liczb, czasem ułożonych jako ułamek lub w opisie tekstowym. Dodatkowo informacje wysokościowe mogą występować jako punkty wysokościowe i inne oznaczenia warstwy wysokościowej.
Tak, w prostym przybliżeniu głębokość (różnicę wysokości) można uzyskać jako różnicę między rzędną włazu a rzędną dna. Trzeba jednak pamiętać, że to wartość wynikająca z danych kartograficznych i w terenie może wymagać weryfikacji pomiarem.
Ćwicz na realnych fragmentach map: rozpoznawaj symbole uzbrojenia, czytaj opisy liczbowe przy obiektach i łącz je z funkcją obiektu. Pomaga też uczenie się legendy stosowanej lokalnie oraz rozwiązywanie zadań, w których trzeba odróżnić rzędne terenu od rzędnych elementów sieci.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe odpowiedzi zamieniają te значения lub błędnie odnoszą je do rzędnej terenu."

Materiały:

  • Legenda mapy zasadniczej stosowana w danym powiecie/ośrodku dokumentacji
  • Materiały dydaktyczne z kartografii geodezyjnej dotyczące oznaczeń uzbrojenia terenu
  • Przykładowe fragmenty map zasadniczych z opisami studzienek i przewodów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego