KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Na podstawie przedstawionego profilu podłużnego oblicz, ile wynosi pochylenie terenu na odcinku od 0/0+100 do 0/0+200.
Ilustracja przedstawia profil podłużny terenu, który jest wykorzystywany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie (spadek) odcinka z profilu podłużnego liczy się ze wzoru i = (ΔH/ΔL)·100%.
Najpierw odczytaj z profilu rzędne na pikietach 0/0+100 i 0/0+200, oblicz różnicę wysokości ΔH, a następnie podziel przez długość odcinka ΔL = 100 m i zamień na procenty.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z profilu podłużnego kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt rzędnych (wysokości) w dwóch wskazanych pikietach oraz poprawne zastosowanie wzoru na pochylenie/spadek w %.

1) Odczyt danych z profilu
Na profilu podłużnym znajdź punkty odpowiadające pikietom 0/0+100 oraz 0/0+200. Dla każdego z nich odczytaj rzędną terenu (wysokość). W praktyce najczęstsze pomyłki wynikają z nieuważnego odczytu skali pionowej lub odczytu wysokości projektowanej zamiast terenu.

2) Różnica wysokości ΔH
Oblicz różnicę wysokości między końcem a początkiem odcinka: ΔH = H(0/0+200) − H(0/0+100). Jeśli teren opada, ΔH będzie ujemne, ale w pytaniu o "ile wynosi pochylenie" zwykle podaje się wartość bezwzględną spadku (sama wartość w %). Jeśli egzamin wymaga znaku, trzeba to wyczytać z kontekstu, ale tu podano odpowiedzi jako dodatnie wartości procentowe.

3) Długość odcinka ΔL
Różnica pikiet to 200 − 100 = 100, czyli ΔL = 100 m w terenie. To ważne: nie należy brać długości "na papierze", tylko odcinek w kilometrażu/pikietażu.

4) Obliczenie pochylenia w %
Stosujemy standardowy wzór:
i = (ΔH / ΔL) · 100%.
Po podstawieniu odczytanego ΔH i ΔL = 100 m otrzymuje się wynik procentowy. Odpowiedź "3,1%" jest zgodna z takim sposobem liczenia dla odczytu z profilu.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "4,0%" często wynika z błędu odczytu rzędnej (pomylenie działek skali) albo z przyjęcia innej różnicy wysokości niż ta między wskazanymi pikietami.
  • "2,0%" bywa skutkiem nieuwzględnienia pełnej różnicy wysokości (np. odczyt z niewłaściwej linii) lub błędnego ΔL (np. przyjęcia 200 m zamiast 100 m).
  • "6,2%" jest typowe przy podwojeniu ΔH (np. odjęcie w złej kolejności i potem "naprawa" znaku) albo przy błędnym przeliczeniu na procenty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj krótko: H1, H2, ΔH, ΔL, i. Taki schemat minimalizuje pomyłki i ułatwia kontrolę, czy wynik ma rozsądną wielkość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie (spadek) liczysz jako i = (ΔH/ΔL)·100%. Najpierw odczytaj z profilu dwie rzędne (wysokości) na wskazanych pikietach, policz różnicę wysokości ΔH, podziel przez odległość w terenie ΔL i wynik zamień na procenty.
To zapis pikietażu (kilometrażu) wzdłuż osi trasy. Oznacza odległość od początku przyjętego układu: 0/0+100 to punkt w odległości 100 m, a 0/0+200 to 200 m. Różnica między nimi daje długość analizowanego odcinka.
Bo różnica pikiet wynosi 200 − 100 = 100 m. W profilu podłużnym odległość do wzoru na spadek bierze się z kilometrażu (odległość w terenie), a nie z długości narysowanej na kartce. To częsty punkt, gdzie pojawiają się błędy.
Tak, gdy teren opada w kierunku rosnącego pikietażu, ΔH jest ujemne. W wielu zadaniach egzaminacyjnych podaje się jednak wartość bezwzględną spadku w %, bo odpowiedzi są dodatnie. Zawsze sprawdź, czy pytanie wymaga znaku.
Najczęściej myli się: skalę pionową, linię terenu z linią projektowaną, lub odczytuje wysokość z niewłaściwej siatki. Zdarza się też "przesunięcie" o jedną działkę. Pomaga zapisanie odczytów z jednostkami i szybka kontrola, czy różnica wysokości jest realistyczna.
To prosta zamiana: 0,031 · 100% = 3,1%. W zadaniach o pochylenie najpierw często wychodzi ułamek (np. ΔH/ΔL), a dopiero potem mnoży się przez 100. Brak tego kroku daje wynik 100 razy za mały.
Na profilu mogą być pokazane różne linie (teren, niweleta, warstwy). Spadek terenu liczysz z rzędnych terenu, a spadek niwelety z rzędnych projektowanych. Jeśli w zadaniu jest "teren", wybieraj dane z linii terenu, nie z projektu.
Podczas opracowania profili dla dróg i sieci, kontroli robót ziemnych, sprawdzania odwodnienia oraz przy analizie ukształtowania terenu. Odcinki 100 m są wygodne, bo łatwo kontrolować obliczenia i szybko wychwycić nielogicznie duże lub małe nachylenie.
Zrób przybliżenie: jeśli na 100 m różnica wysokości to ok. 3 m, to spadek jest ok. 3%. 1 m na 100 m to 1%, 5 m na 100 m to 5%. Taka kontrola "na oko" często wykrywa pomyłki w skali albo w zamianie na procenty.
Ćwicz schemat: odczyt H1 i H2 → ΔH → ΔL → i%. Rozwiązuj przykłady w różnych skalach i zawsze zapisuj jednostki. Warto też powtarzać pojęcia: pikietaż, rzędna, niwelacja, profil podłużny. To podnosi szybkość i ogranicza błędy.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji i opracowania profili podłużnych (skrypt szkolny)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczania spadków i odczytu z profilu
  • Instrukcje/opracowania z geodezji inżynieryjnej dotyczące profili i niwelety

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego