KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Na podstawie przedstawionego schematu oraz przedstawionych wyników pomiarów zlokalizuj usterkę typowego stycznika w układzie 1-fazowym, 230V.
Ilustracja przedstawia schemat oraz tabelę z wynikami pomiarów dotyczących stycznika w układzie elektrycznym 1-fazowym,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna diagnoza wynika z dwóch niezależnych przesłanek.
Po zadziałaniu stycznika zestyki NO powinny przejść z ∞ Ω na ~0 Ω. Dla pary 3–4 jest ∞/∞, więc nie następuje zwarcie – zestyk jest uszkodzony.
Dodatkowo cewka A1–A2 ma 2 Ω, co wskazuje na zwarcie międzyzwojowe (zbyt mała rezystancja).

Pełne wyjaśnienie:

W typowym styczniku występuje cewka elektromagnetyczna (A1–A2) oraz zestyki: zwierne NO i rozwierne NC. Diagnostyka na podstawie omomierza polega na porównaniu rezystancji w dwóch stanach: nieaktywnym (cewka bez zasilania, mechanizm nieprzyciągnięty) oraz aktywnym (po zadziałaniu – ręcznie lub po zasileniu cewki).

Interpretacja zestyków:

  • NO: w stanie nieaktywnym powinno być rozwarcie (rezystancja dąży do ∞), a po aktywacji zwarcie (rezystancja bliska 0 Ω).
  • NC: w stanie nieaktywnym powinno być zwarcie (~0 Ω), a po aktywacji rozwarcie (∞).

Z pomiarów wynika, że zestyki 1–2 i 5–6 zachowują się jak sprawne NO: ∞ Ω przed zadziałaniem i około 0,1 Ω po zadziałaniu. Zestyk 7–8 zachowuje się jak sprawny NC: około 0,1 Ω w stanie nieaktywnym i ∞ Ω w stanie aktywnym.

Usterka toru 3–4: dla 3–4 odczyt to ∞ Ω zarówno w stanie nieaktywnym, jak i aktywnym. Dla zestyku NO oznacza to brak zwierania po zadziałaniu (np. wypalenie, zanieczyszczenie, erozja lub uszkodzenie mechaniczne), czyli zestyk jest "zły".

Usterka cewki: zmierzona rezystancja A1–A2 wynosi 2 Ω. Dla cewki 230 V typowe wartości są rzędu kiloohmów; tak niska rezystancja wskazuje na zwarcie międzyzwojowe. Skutkiem byłby nadmierny prąd i szybkie przegrzewanie, a w praktyce zadziałanie zabezpieczeń lub uszkodzenie aparatu.

Dlatego poprawna odpowiedź to taka, która jednocześnie wskazuje: uszkodzony zestyk 3–4 oraz zwarcie międzyzwojowe cewki. Pozostałe warianty są błędne, bo pomijają jeden z dwóch jednoznacznych objawów: albo ignorują ∞/∞ na 3–4, albo uznają 2 Ω cewki za stan prawidłowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wynik ∞ Ω oznacza rozwarcie obwodu (brak przewodzenia). Dla zestyku NO jest to stan prawidłowy, gdy stycznik jest nieaktywny. Jeśli ∞ Ω utrzymuje się także po zadziałaniu, może to świadczyć o uszkodzeniu styków (brak zwierania, wypalenie lub zabrudzenie).
Sprawny zestyk NO ma rozwarcie przed zadziałaniem (rezystancja bardzo duża, zwykle ∞ Ω) i zwarcie po zadziałaniu (rezystancja mała, bliska 0 Ω, np. 0,1 Ω). Taka zmiana stanu jest kluczowa: bez niej zestyk nie spełnia funkcji łączeniowej.
Sprawny zestyk NC przewodzi w stanie nieaktywnym (rezystancja bliska 0 Ω) i rozłącza po zadziałaniu (rezystancja rośnie do ∞ Ω). Jeśli zachowanie jest odwrotne lub nie zmienia się po aktywacji, trzeba sprawdzić typ zestyku na schemacie oraz stan mechaniki i styków.
Cewka stycznika 230 V ma zwykle rezystancję rzędu kiloohmów. Wynik 2 Ω jest skrajnie niski i wskazuje na zwarcie międzyzwojowe. Taka cewka pobierałaby bardzo duży prąd, szybko się nagrzewała i mogłaby spowodować zadziałanie zabezpieczeń lub trwałe uszkodzenie aparatu.
Zwarcie międzyzwojowe to uszkodzenie izolacji między zwojami uzwojenia, przez co część zwojów "omija" się elektrycznie. Skutkiem jest spadek rezystancji i wzrost prądu, przegrzewanie oraz spadek niezawodności. W pomiarze omomierzem często widać nienaturalnie małą rezystancję.
Najczęstsze usterki to wypalenie, erozja, zabrudzenie i brak docisku. Wykrywa się je, mierząc rezystancję w stanie nieaktywnym i aktywnym: NO powinien przejść z ∞ Ω na ~0 Ω, a NC z ~0 Ω na ∞ Ω. Brak zmiany lub duży opór po zadziałaniu sugeruje problem.
Należy wykonać oba pomiary: w stanie nieaktywnym i aktywnym. Dopiero porównanie tych dwóch stanów pozwala ocenić, czy zestyk faktycznie przełącza. W praktyce aktywację uzyskuje się przez zasilenie cewki lub ręczne wciśnięcie rdzenia (zgodnie z zasadami bezpieczeństwa).
Nie w pełni. Dźwięk zadziałania potwierdza ruch mechanizmu, ale nie gwarantuje jakości przewodzenia styków ani braku sklejenia czy wypalenia. Do oceny potrzebny jest pomiar: zestyki muszą zmienić stan (∞ ↔ ~0 Ω), a cewka musi mieć realistyczną rezystancję dla danego napięcia.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana NO z NC (ignorowanie symbolu na schemacie), uznanie ∞/∞ za "dobrze" bez sprawdzenia, czy to NO czy NC, oraz akceptacja zbyt niskiej rezystancji cewki jako prawidłowej. Pomaga prosta kontrola: czy stan się odwrócił po aktywacji.
W obiektach gazowniczych spotyka się urządzenia pomocnicze (np. wentylacja, ogrzewanie, napędy armatury, pompy) sterowane aparaturą 230 V. Umiejętność odczytu schematu i interpretacji pomiarów pozwala szybciej wykryć, czy problem leży w torze stykowym czy w cewce, co skraca przestoje i poprawia bezpieczeństwo pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna diagnoza wynika z dwóch niezależnych przesłanek.Po zadziałaniu stycznika zestyki NO powinny przejść z ∞ Ω na ~0 Ω.

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektrotechniki: aparaty łączeniowe i elementy sterowania
  • Instrukcje producentów styczników (karty katalogowe: napięcie cewki i typowe wartości rezystancji/parametry)
  • Materiały dydaktyczne z pomiarów elektrycznych (multimetr, pomiar rezystancji, interpretacja ∞/0 Ω)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego