KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
Na podstawie przedstawionego wyciągu z rozporządzenia wskaż okoliczności, dla których należy określić bezpieczne nachylenie ścian wykopów w dokumentacji projektowej.
Ilustracja przedstawia ramkę z tekstem prawnym zatytułowaną 'Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z § 149 rozporządzenia, bezpieczne nachylenie ścian wykopów trzeba określić w dokumentacji projektowej m.in. wtedy, gdy roboty prowadzi się w gruncie nawodnionym oraz gdy głębokość wykopu wynosi więcej niż 4 m. Wskazana odpowiedź spełnia te przesłanki, dlatego jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie odwołuje się do § 149 rozporządzenia dotyczącego BHP podczas wykonywania robót budowlanych (roboty ziemne). Przepis wskazuje sytuacje, w których bezpieczne nachylenie ścian wykopów musi być określone w dokumentacji projektowej. Kluczowe jest to, że wystarczy spełnienie jednego z wymienionych warunków, aby powstał ten obowiązek.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
Wskazuje ona dwie okoliczności wymienione w § 149: (1) prowadzenie robót w gruncie nawodnionym oraz (2) przypadek, gdy głębokość wykopu wynosi więcej niż 4 m. Już każda z tych przesłanek z osobna obliguje do określenia nachylenia, więc odpowiedź jest bezdyskusyjnie zgodna z wyciągiem z przepisu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "3 m i teren przy skarpie nie będzie obciążony" – w § 149 występuje warunek dotyczący obciążenia terenu przy skarpie (w pasie równym głębokości wykopu). Ta odpowiedź opisuje sytuację odwrotną: brak obciążenia, więc sama w sobie nie tworzy przesłanki z przepisu.
  • "3 m i grunt ma wilgotność naturalną" – "wilgotność naturalna" nie jest równoznaczna z "gruntem nawodnionym". Przepis wymienia wprost grunt nawodniony jako sytuację szczególną. Sama informacja o naturalnej wilgotności nie przesądza o spełnieniu warunku z § 149.
  • "4 m i prace nie są prowadzone na terenach osuwiskowych" – § 149 wskazuje tereny osuwiskowe jako przesłankę, ale odpowiedź mówi, że prace nie są na takim terenie, więc warunek nie zachodzi. Dodatkowo w pkt 5 jest próg "więcej niż 4 m", a nie "4 m", więc głębokość dokładnie 4 m nie spełnia tej przesłanki.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowania graniczne w przepisach (np. "więcej niż", "nie mniej niż"). To częsty element pułapek testowych w zagadnieniach BHP robót ziemnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To takie ukształtowanie skarp/ścian wykopu, aby nie dochodziło do osuwania gruntu i zasypania pracowników. Dobór nachylenia zależy od rodzaju gruntu, nawodnienia i obciążeń przy krawędzi. W sytuacjach wskazanych w przepisie musi być to opisane w dokumentacji projektowej.
Nawodnienie zmniejsza stateczność gruntu i zwiększa ryzyko osunięcia ścian wykopu. Dlatego przepisy traktują je jako warunek szczególny: projekt powinien określić bezpieczne nachylenie (lub inne rozwiązanie), aby ograniczyć ryzyko wypadku i ułatwić organizację robót ziemnych.
Wymóg dotyczy przypadku, gdy głębokość wykopu wynosi więcej niż 4 m. To ważne rozróżnienie: wykop o głębokości dokładnie 4,0 m nie spełnia tego warunku. Na egzaminie trzeba zwracać uwagę na brzmienie "więcej niż", a nie "co najmniej".
Wystarczy spełnienie jednego z warunków wymienionych w § 149, aby powstał obowiązek określenia bezpiecznego nachylenia w dokumentacji projektowej. To częsty błąd: studenci zakładają, że warunki trzeba spełnić łącznie, a przepis działa alternatywnie.
Najczęściej myli się "więcej niż 4 m" z "co najmniej 4 m" albo z "4 m i więcej". Drugi błąd to przyjmowanie, że podanie przykładowej liczby (np. 5 m) jest zawsze właściwe, mimo że przepis testuje znajomość dokładnego progu. Trzeci błąd: nieuwaga na słowa "więcej niż".
To obszar, na którym występują lub mogą wystąpić ruchy masowe gruntu (osuwiska), co zwiększa ryzyko utraty stateczności skarp i ścian wykopów. Jeżeli wykop wykonywany jest na takim terenie, przepis wymaga określenia bezpiecznego nachylenia w dokumentacji projektowej.
Obciążenie przy krawędzi (np. składowanie urobku, materiały, sprzęt) zwiększa parcie na ściany wykopu i może wywołać osunięcie. Dlatego przepis wskazuje taki przypadek jako wymagający określenia bezpiecznego nachylenia w projekcie, żeby uwzględnić warunki eksploatacyjne.
Nie. "Wilgotność naturalna" oznacza typowy stan zawilgocenia gruntu w danych warunkach, ale nie przesądza o występowaniu wody w sposób istotnie destabilizujący wykop. "Grunt nawodniony" to stan, w którym obecność wody stanowi dodatkowe zagrożenie dla stateczności. Na egzaminie nie należy tych pojęć utożsamiać.
Projektant analizuje warunki gruntowo-wodne na podstawie dokumentacji geotechnicznej i przyjmuje rozwiązanie zapewniające stateczność (nachylenie skarp, ewentualnie obudowę, odwodnienie, ograniczenie obciążeń przy krawędzi). Gdy zachodzi którykolwiek warunek z § 149, informacja o nachyleniu powinna znaleźć się w projekcie.
Najpierw znajdź w wyciągu słowa-klucze: "grunt nawodniony", "tereny osuwiskowe", "obciążony teren przy skarpie", "iły skłonne do pęcznienia" oraz próg "więcej niż 4 m". Potem porównaj je z odpowiedziami i wybierz tę, która zawiera przesłankę z przepisu (wystarczy jedna).
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wskazana odpowiedź spełnia te przesłanki, dlatego jest prawidłowa."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, § 149, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401
  • Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP), publikacja: Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 – tekst aktu (wyszukiwanie po pozycji) - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia BHP dla robót budowlanych – rozdział dotyczący robót ziemnych (§ 149 i przepisy powiązane)
  • Podręczniki/opracowania do robót ziemnych i zabezpieczeń wykopów (skarpy, obudowy, odwodnienie)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla budownictwa dotyczące zagrożeń w wykopach (osunięcia, nawodnienie, obciążenia przy krawędzi)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego