KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Na podstawie przedstawionej tabeli określ, którą spoinę należy wykonać w celu połączenia czołowego dwóch blach o grubości 2 mm każda.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla mechatronika,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla dwóch blach o grubości 2 mm należy dobrać spoinę czołową, której zakres w tabeli obejmuje s = 2 mm. Wiersz ze spoiną typu I ma zakresy "s < 3" oraz "s < 6", więc obejmuje 2 mm. Typy V, Y i X zaczynają się od 3 mm lub większych grubości, dlatego nie pasują.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze spoiny czołowej kluczowe jest przygotowanie krawędzi (kształt rowka) dopasowane do grubości materiału s. Tabela w zadaniu zestawia typowe spoiny czołowe (I, V, Y, X) wraz z zakresem grubości, dla których są one przewidziane.

Dla połączenia czołowego dwóch blach o grubości 2 mm należy sprawdzić w kolumnie s [mm], który wiersz zawiera wartość 2 mm. Wiersz opisany jako spoina typu I (złącze bez ukosowania krawędzi) ma w tabeli zakresy typu "s < 3" oraz "s < 6", a więc 2 mm spełnia warunek. To oznacza, że dla tak cienkich blach standardowo nie wykonuje się rowka V/Y/X, bo byłoby to technologicznie nieuzasadnione.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Spoina V jest przewidziana dla większych grubości (w tabeli zakres zaczyna się od 3 mm). W praktyce przy 2 mm ukosowanie zwiększa ryzyko przepalenia i utrudnia kontrolę jeziorka spawalniczego.
  • Spoina Y również ma zakresy dla grubszych elementów. Jej celem jest uzyskanie odpowiedniej objętości spoiny i dostępu do spawania przy większych grubościach, co nie jest potrzebne przy 2 mm.
  • Spoina X dotyczy materiałów bardzo grubych i zwykle wymaga przygotowania dwustronnego; w tabeli widoczne są progi "> 10" lub "> 12", więc 2 mm zdecydowanie nie spełnia warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach najpierw ustal wartość s, potem znajdź wiersz, którego zakres jednoznacznie obejmuje s. Dopiero na końcu dopasuj to do nazwy spoiny z tabeli. To minimalizuje pomyłki wynikające z przyzwyczajeń ("najczęściej robi się V").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spoina czołowa typu I to złącze wykonywane na prostych, nieukosowanych krawędziach dwóch elementów. Stosuje się je głównie przy cienkich blachach, gdzie nie ma potrzeby wykonywania rowka V/Y/X, a kluczowa jest kontrola przetopu i ograniczenie odkształceń.
Najpierw odczytaj w tabeli, że parametr s oznacza grubość materiału. Następnie znajdź wiersz, którego zakres s [mm] obejmuje 2 mm (np. zapis "s < 3" obejmuje 2). Potem wybierz nazwę spoiny przypisaną do tego wiersza.
Spoina V wymaga ukosowania krawędzi i jest typowa dla większych grubości (w tabelach często od ok. 3 mm). Przy 2 mm ukosowanie może być niepotrzebne i zwiększać ryzyko przepalenia, podtopień oraz deformacji cienkiej blachy.
Symbol s [mm] oznacza grubość łączonego materiału (np. blachy) w milimetrach. To podstawowe kryterium doboru rodzaju przygotowania krawędzi: im większe s, tym częściej potrzebne są rowki V, Y lub X dla zapewnienia przetopu i odpowiedniej objętości spoiny.
Spoina typu X stosowana jest przy dużych grubościach, gdy dla uzyskania przetopu i ograniczenia ilości spoiwa korzystne jest przygotowanie rowka z obu stron. W tabelach technologicznych pojawia się zwykle dopiero dla wartości zdecydowanie większych niż kilka milimetrów.
Najczęstsze pomyłki to: pomijanie odczytu zakresu i wybór "na pamięć", mylenie znaków nierówności (np. < vs >), nieuwzględnienie progu minimalnego (np. 3 mm) oraz wybieranie typu spoiny po rysunku bez sprawdzenia kolumny s [mm].
W doborze przygotowania krawędzi dla złącza czołowego zwykle odnosi się je do grubości łączonych elementów (parametr s). Nie "sumuje się" 2 mm + 2 mm do 4 mm, bo nie powstaje materiał o grubości 4 mm; łączone są dwa elementy o grubości 2 mm każdy.
Zapis s < 3 oznacza, że dany typ przygotowania krawędzi przewidziano dla materiałów o grubości mniejszej niż 3 mm. Wartości takie jak 2 mm spełniają ten warunek, natomiast 3 mm już nie (bo nie jest mniejsze od 3).
Dla spoiny typu I krawędzie są proste (bez ukosowania). W praktyce ważne jest właściwe dopasowanie elementów, czystość powierzchni, stabilne zamocowanie oraz utrzymanie powtarzalnej szczeliny i przetopu. Dokładne parametry technologiczne zależą od procesu i WPS.
Warto powtórzyć: rodzaje złączy (czołowe, pachwinowe), nazwy przygotowań krawędzi, oznaczenia spoin na rysunku technicznym, typowe wady spawalnicze i ich przyczyny oraz zasady doboru technologii do grubości i rodzaju materiału.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 9692 (Przygotowanie złączy do spawania — zalecenia dotyczące rowków spawalniczych) — zakres normy opisany w kontekście zadania
  • PN-EN ISO 2553 (Spawanie i procesy pokrewne — oznaczanie spoin na rysunkach) — zakres normy opisany w kontekście zadania

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw spawalnictwa (złącza i przygotowanie brzegów)
  • Karty technologiczne spawania WPS dla cienkich blach
  • Normy dotyczące przygotowania złączy i oznaczania spoin (ISO 9692, ISO 2553)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego