KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 21.
Na podstawie przedstawionych charakterystyk aerodynamicznych wskaż najmniejszy z wymienionych wentylatorów, który przy przepływie 4000 m3/h zapewni sprężanie powyżej 100 Pa.
Wykres liniowy zatytułowany 'Charakterystyki aerodynamiczne'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy przepływie 4000 m3/h z wykresu odczytuje się spręż Δps dla każdego modelu.
Warunek "powyżej 100 Pa" spełniają DWR-500/4 EX (~115 Pa) i DWR-560A/4 EX (~165 Pa), ale pytanie wymaga wyboru najmniejszego spełniającego wymaganie, więc poprawny jest DWR-500/4 EX.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór wentylatora wykonuje się na podstawie charakterystyki aerodynamicznej, czyli zależności między sprężem (Δps w Pa) a przepływem objętościowym (V w m3/h). Dla zadanego przepływu należy znaleźć na osi poziomej wartość 4000 m3/h (na tej skali odpowiada to wartości 4, bo oś jest opisana jako *1000 V), a następnie odczytać na osi pionowej spręż dla krzywej danego modelu.

Dla 4000 m3/h odczyty są w przybliżeniu następujące: DWR-400/4 EX daje ok. 45 Pa, a DWR-450/4 EX ok. 75 Pa, więc oba modele nie osiągają wymaganego progu i odpadają. DWR-500/4 EX daje ok. 115 Pa, czyli spełnia warunek "powyżej 100 Pa" z niewielkim, sensownym zapasem. DWR-560A/4 EX daje ok. 165 Pa, również spełnia warunek, ale jest większy niż potrzeba.

Kluczowe w tym zadaniu jest słowo "najmniejszy". W praktyce inżynierskiej dobiera się zwykle najmniejszy model, który spełnia wymagania, ponieważ przewymiarowanie oznacza wyższy koszt zakupu oraz potencjalnie wyższe zużycie energii i gorszą ekonomię pracy. Dlatego spośród modeli przekraczających 100 Pa przy 4000 m3/h wybiera się DWR-500/4 EX, a nie większy DWR-560A/4 EX.

  • Odpowiedź "DWR-500/4 EX" jest poprawna, bo jako najmniejsza spełnia próg >100 Pa przy wymaganym przepływie.
  • Odpowiedź "DWR-560A/4 EX" jest błędna w tym zadaniu, bo choć spełnia warunek, nie jest najmniejszym modelem spełniającym wymaganie.
  • Odpowiedzi "DWR-450/4 EX" i "DWR-400/4 EX" są błędne, bo z wykresu wynika, że nie osiągają 100 Pa przy 4000 m3/h.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, które krzywe przekraczają wymagany próg, a dopiero potem wybierz najmniejszy model z tej grupy. Unikniesz typowego błędu "wybieram największy, bo będzie pewniej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wykres pokazujący zależność między sprężem (Δps w Pa) a przepływem objętościowym (m3/h). Pozwala sprawdzić, czy dany model osiągnie wymagane ciśnienie przy określonej wydajności oraz w jakim punkcie będzie pracował w instalacji.
Znajdź na osi X wartość odpowiadającą 4000 m3/h (często jest to 4 przy skali *1000 V). Poprowadź linię pionową do przecięcia z krzywą wybranego modelu i z osi Y odczytaj Δps w Pa. To przybliżony spręż dla tego przepływu.
Bo zwykle jest tańszy w zakupie i eksploatacji. Przewymiarowanie (zbyt duży spręż przy tym samym przepływie) może oznaczać wyższy pobór energii, większy hałas i niepotrzebne koszty. Dlatego preferuje się model z wymaganym parametrem i rozsądnym zapasem.
To różnica ciśnienia, jaką wentylator potrafi wytworzyć (najczęściej rozumiana jako ciśnienie statyczne w Pa) przy danym przepływie. Spręż jest potrzebny do pokonania oporów instalacji: kanałów, filtrów, tłumików i kratek nawiewnych/wywiewnych.
Nie. Większy spręż może być potrzebny tylko wtedy, gdy instalacja ma duże opory. Jeśli wymaganie to np. >100 Pa, model dający dużo więcej (np. 165 Pa) bywa przewymiarowany. W zadaniach egzaminacyjnych często szuka się najmniejszego modelu spełniającego warunek.
Typowe pomyłki to: mylenie skali osi (np. *1000 V), odczyt z niewłaściwej krzywej, nieuwzględnienie, że krzywe opadają (spręż maleje ze wzrostem przepływu) oraz niedokładne "zgadywanie" wartości między liniami siatki bez sensownej interpolacji.
Gdy pytanie brzmi tylko "który wentylator zapewni powyżej X Pa przy Y m3/h" i więcej niż jeden model spełnia ten próg. Wtedy potrzebne jest dodatkowe kryterium, np. "najmniejszy" albo "o największym zapasie", aby istniała jedna jednoznaczna odpowiedź.
Dla zadanego przepływu wykonujesz odczyt sprężu z krzywej modelu. Jeśli odczytana wartość Δps jest mniejsza lub równa 100 Pa, warunek "powyżej 100 Pa" nie jest spełniony. W praktyce warto też zwrócić uwagę na margines, aby uniknąć pracy "na granicy".
Najpierw wyznacza się wymagany przepływ oraz całkowite opory instalacji (kanały, kolana, filtry, tłumiki). Te opory przekładają się na wymagany spręż. Następnie dobiera się wentylator tak, aby jego charakterystyka przecinała się z charakterystyką instalacji w pożądanym punkcie pracy.
Ćwicz odczyt punktów z wykresów Δps–V dla różnych przepływów, zwracaj uwagę na opisy osi (np. skala *1000), a w pytaniach szukaj słów-kluczy typu "najmniejszy", "minimalny", "powyżej". Pomaga też porównywanie kilku modeli i uzasadnianie odrzucenia pozostałych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu: "Charakterystyki aerodynamiczne" (oś Δps [Pa] vs *1000 V [m³/h]) oraz wskazane krzywe modeli DWR-400/4 EX, DWR-450/4 EX, DWR-500/4 EX, DWR-560A/4 EX – materiał źródłowy zadania egzaminacyjnego
  • Kontekst zadania (informacja dostarczona w treści): zasady doboru wentylatorów na podstawie charakterystyk Δps–V oraz zasada doboru najmniejszego spełniającego wymagania – materiał dydaktyczny do pytania

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji/HVAC: rozdziały o charakterystykach wentylatorów i punktach pracy
  • Instrukcje producentów (karty katalogowe) z wykresami Δps–V dla wentylatorów
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki dot. doboru napędów i urządzeń przepływowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego