KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 3)

PYTANIE NR 34.
Na podstawie przedstawionych na rysunku zależności napięcia na zaciskach akumulatora od prądu i czasu rozładowywania wskaż wartość napięcia akumulatora o pojemności C = 100 Ah, który przez 30 minut był obciążony prądem o wartości 60 A.
Ilustracja przedstawia wykres zależności napięcia na zaciskach akumulatora od czasu rozładowania dla różnych wartości prądu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 12,0 V wynika z odczytu z charakterystyki rozładowania akumulatora C = 100 Ah.
Należy wybrać krzywą dla prądu 60 A, a następnie dla czasu 30 minut (0,5 h) odczytać odpowiadające napięcie na osi napięcia. Pozostałe wartości nie odpowiadają temu punktowi na wykresie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu nie wykonuje się klasycznych obliczeń, tylko odczyt z wykresu (charakterystyki rozładowania). Wykres przedstawia, jak zmienia się napięcie na zaciskach akumulatora w funkcji czasu rozładowania i prądu obciążenia dla pojemności C = 100 Ah.

Aby wskazać poprawną wartość napięcia, należy:

  1. Upewnić się, że odczyt dotyczy akumulatora o pojemności 100 Ah (zgodnie z treścią).
  2. Zlokalizować na wykresie krzywą/charakterystykę odpowiadającą obciążeniu I = 60 A.
  3. Na osi czasu znaleźć punkt t = 30 min (czyli 0,5 h, jeśli wykres ma skalę godzinową).
  4. Z punktu przecięcia czasu z krzywą 60 A wykonać odczyt napięcia z osi napięcia.

Dla tych warunków odczyt odpowiada wartości 12,0 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 12,4 V zwykle odpowiadałoby napięciu bliższemu spoczynkowemu lub wcześniejszej fazie rozładowania / mniejszemu prądowi. Przy 60 A po 30 min napięcie jest niższe.
  • 11,3 V i 11,0 V wskazują na głębsze rozładowanie (dłuższy czas lub większy prąd) niż warunki zadania, więc nie pasują do punktu (60 A, 30 min) na charakterystyce.

Wskazówka egzaminacyjna: przed odczytem zawsze sprawdź jednostki osi (minuty vs godziny) oraz to, czy odczytujesz z właściwej krzywej prądu. To najczęstsze źródła pomyłek w zadaniach z wykresami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz krzywą dla zadanego prądu obciążenia, potem znajdź na osi czasu wymagany moment (np. 30 min) i z punktu przecięcia odczytaj napięcie z osi napięcia. Kluczowe jest sprawdzenie jednostek osi (min/h) i niepomylenie krzywych.
Przy większym prądzie rośnie spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej akumulatora oraz nasilają się zjawiska polaryzacji. W praktyce oznacza to niższe napięcie zaciskowe pod obciążeniem, mimo że "naładowanie" może być podobne.
Pojemność 100 Ah to informacja, ile ładunku akumulator może oddać w określonych warunkach. Nie oznacza to idealnie 100 A przez 1 h w każdych warunkach, bo dostępna pojemność zależy m.in. od prądu rozładowania i temperatury.
30 minut to 0,5 godziny. Jeśli oś czasu jest w godzinach, trzeba użyć wartości 0,5 h. Częsty błąd to użycie 0,30 h (błędna konwersja) albo odczyt z 30 h zamiast 30 min, gdy nie sprawdzi się jednostek.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwej krzywej prądu, pomylenie osi i jednostek, odczyt "na oko" bez zaznaczenia punktu przecięcia oraz sugerowanie się napięciem spoczynkowym (np. 12,6 V) zamiast napięciem pod obciążeniem.
Niekoniecznie. Choć 60 A × 0,5 h = 30 Ah pomaga ocenić stopień rozładowania, pytanie wymaga przede wszystkim odczytu napięcia z wykresu zależności U(I,t). Obliczenie Ah nie zastąpi poprawnego odczytu z charakterystyki.
Bez obciążenia (po odczekaniu) napięcie bywa wyższe niż pod obciążeniem, bo nie ma spadku na rezystancji wewnętrznej. Pod obciążeniem napięcie spada zależnie od prądu, stanu naładowania i kondycji akumulatora.
Większy prąd powoduje większe straty i szybsze "osiadanie" napięcia, a także efekty chemiczne ograniczające zdolność oddawania energii. Dlatego charakterystyki rozładowania są rysowane dla wielu prądów: każdy prąd daje inną krzywą U(t).
Test rozładowania stosuje się m.in. w serwisie zasilania awaryjnego, w instalacjach buforowych i w diagnostyce akumulatorów. Obciąża się akumulator kontrolowanym prądem i obserwuje spadek napięcia w czasie, porównując z danymi producenta.
Ćwicz odczyt z różnych charakterystyk: wyznaczaj punkt (warunki), wybieraj właściwą krzywą, sprawdzaj jednostki i wykonuj odczyt wartości. Dobrą metodą jest zaznaczanie pomocniczych linii na osi czasu i osi napięcia, by nie gubić skali.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe wartości nie odpowiadają temu punktowi na wykresie.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Akumulator_o%C5%82owiowy - dostęp 2026-02-18
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Depth_of_discharge - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) akumulatorów z wykresami rozładowania
  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: źródła napięcia, rezystancja wewnętrzna, charakterystyki
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów i charakterystyk prądowo-napięciowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego