KWALIFIKACJA BUD22 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Na podstawie przedstawionych w tabeli danych określ, na jakim obszarze należy prowadzić badania jakości wody powierzchniowej.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą struktury użytkowania zlewni o powierzchni 520 km².
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badania jakości wody powierzchniowej prowadzi się w obrębie wód (np. w ciekach), a nie na terenach przyległych. Z tabeli wynika, że cieki wodne stanowią 3,6% zlewni o powierzchni 520 km2. Obszar badań to więc 520 × 0,036 = 18,72 km2. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych form użytkowania zlewni.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wyznaczenia obszaru, na którym prowadzi się badania jakości wody powierzchniowej. W praktyce monitoring jakości wód wykonuje się w wodzie (w ciekach, rzekach, jeziorach), czyli w tej części zlewni, która jest sklasyfikowana jako wody powierzchniowe. Tereny rolne, lasy czy obszary zabudowane mogą wpływać na jakość wody (spływ zanieczyszczeń), ale nie są miejscem prowadzenia pomiaru jakości wody w sensie poboru prób wody.

Z tabeli: powierzchnia zlewni wynosi 520 km2, a udział kategorii cieki wodne to 3,6%. Wykonujemy obliczenie procentowe:

520 km2 × 3,6% = 520 × 0,036 = 18,72 km2

Dlatego poprawną odpowiedzią jest 18,72 km2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 66,56 km2 odpowiada 12,8% powierzchni zlewni, czyli kategorii "lasy". Lasy mogą ograniczać spływ i ładunek zanieczyszczeń, ale nie są obszarem, w którym bada się jakość wody powierzchniowej.
  • 137,28 km2 odpowiada 26,4%, czyli "tereny zabudowane". To ważne źródło presji (np. ścieki, spływ z dróg), jednak same badania jakości wody prowadzi się w odbiorniku wodnym, nie "na zabudowie".
  • 297,44 km2 odpowiada 57,2%, czyli "tereny rolne". Rolnictwo często wiąże się z dopływem biogenów, ale obszar rolny jest zlewnią źródłową, a nie miejscem poboru prób wody powierzchniowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie mówi o badaniach jakości wody, szukaj w danych kategorii związanej bezpośrednio z wodą (cieki/jeziora), a nie kategorii, które jedynie na tę wodę oddziałują.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zlewnia to obszar, z którego wody spływają do określonego cieku lub przekroju. Jest ważna, bo użytkowanie terenu w zlewni wpływa na dopływ zanieczyszczeń do wód, a planując monitoring, analizuje się presje z całej zlewni i dobiera punkty pomiarowe w ciekach.
Trzeba policzyć "procent z liczby": powierzchnia kategorii = powierzchnia całkowita × (procent/100). Np. dla 520 km2 i 3,6%: 520 × 0,036 = 18,72 km2. Warto zapisać procent jako ułamek dziesiętny.
Badania jakości wody dotyczą parametrów samej wody (pobór prób, pomiary w przekroju), więc miejscem badań jest woda w cieku/zbiorniku. Pola czy zabudowa mogą być źródłem zanieczyszczeń, ale nie są "przedmiotem badania jakości wody" – są obszarem oddziaływania.
Najczęściej myli się obszar badań z obszarem wpływu: wybiera się tereny rolne lub zabudowane, bo kojarzą się z zanieczyszczeniami. Drugi błąd to policzenie procentu dla niewłaściwego wiersza tabeli. Pomaga podkreślenie słów: "jakość wody powierzchniowej".
"Cieki wodne" to część powierzchni zlewni zajęta przez wody płynące (koryta rzek, strumieni itp.). W uproszczonych zadaniach egzaminacyjnych jest to wskaźnik powierzchni wód, które są bezpośrednim obszarem prowadzenia badań jakości wody powierzchniowej.
Punkty poboru wyznacza się podczas planowania monitoringu lub kontroli (np. przed i po zrzucie, w przekrojach reprezentatywnych, na dopływach). Celem jest porównywalność wyników i uchwycenie wpływu presji z zlewni. Technicznie próbki pobiera się w wodzie, nie na lądzie.
Zwykle są to: tereny rolne, lasy, tereny zabudowane oraz wody powierzchniowe (np. cieki). Taki podział ułatwia powiązanie presji (rolnictwo, urbanizacja) z odbiornikiem (cieki/zbiorniki) i wykonanie prostych obliczeń procentowych powierzchni.
Badania jakości wody powierzchniowej wykonuje się w wodzie (ciek, jezioro), ale punkty pomiarowe często lokalizuje się tak, aby ocenić wpływ zabudowy, np. poniżej wylotów kanalizacji deszczowej lub oczyszczalni. Zabudowa jest więc źródłem presji, a nie miejscem poboru wody.
Warto wykonać kontrolę: (1) czy wybrany wiersz tabeli pasuje do treści pytania, (2) czy wynik jest mniejszy od 520 km2 i proporcjonalny do procentu, (3) czy suma wszystkich udziałów w tabeli daje 100%. To szybko wykrywa pomyłkę w doborze kategorii.
Monitoring wód powierzchniowych jest powiązany z przepisami prawa wodnego oraz aktami wykonawczymi określającymi metodykę i sposób prowadzenia monitoringu. Na egzaminie najważniejsze jest zrozumienie praktycznej zasady: pomiar jakości dotyczy wód (cieków/zbiorników), a nie całej zlewni.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Badania jakości wody powierzchniowej prowadzi się w obrębie wód (np. w ciekach), a nie na terenach przyległych."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, Dz.U. 2017 poz. 1566 z późn. zm.
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. (w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych), Dz.U. 2021 poz. 1576.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrologii: zlewnia, cieki, bilans wodny (podstawy)
  • Instrukcje/opracowania dotyczące monitoringu wód powierzchniowych (metodyka, punkty pomiarowe)
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych i przeliczania udziałów powierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego