KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Na podstawie rysunku, oblicz, ile wynosi minimalna całkowita długość gwoździa o średnicy d = 4 mm, przy grubości łączonego elementu a = 25 mm, dodając 1 mm na szew między łączonymi elementami.
Rysunek techniczny przedstawiający przekrój przez połączenie dwóch elementów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna długość gwoździa wynika z sumy odcinków pokazanych na rysunku: przejście przez pierwszy element a, zagłębienie w drugim 2a oraz długość szpica 1,5d. Dodatkowo dolicza się 1 mm na szczelinę. Zatem: a + 2a + 1,5d + 1 mm = 25 + 50 + 6 + 1 = 82 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach ciesielskich dotyczących doboru łączników kluczowe jest poprawne odczytanie rysunku i zrozumienie, co oznaczają podane odcinki wymiarowe. Na przedstawionym schemacie minimalna całkowita długość gwoździa jest zbudowana z kilku części liczonych wzdłuż osi gwoździa (od spodu łba do końca szpica):

  • a – odcinek odpowiadający przejściu gwoździa przez pierwszy łączony element,
  • 2a – minimalne zagłębienie trzpienia w drugim elemencie,
  • 1,5d – długość szpica, wyrażona jako wielokrotność średnicy trzpienia d,
  • + 1 mm – naddatek na szczelinę (szew) między łączonymi elementami, wskazany w treści zadania.

Podstawienie danych: a = 25 mm, d = 4 mm. Najpierw obliczamy składnik zależny od średnicy: 1,5d = 1,5 · 4 mm = 6 mm. Następnie sumujemy wszystkie odcinki:

Lmin = a + 2a + 1,5d + 1 mm
Lmin = 25 mm + 50 mm + 6 mm + 1 mm = 82 mm

Odpowiedź "82 mm" jest poprawna, bo uwzględnia wszystkie części długości wynikające z rysunku oraz dodatkowy 1 mm na szew.

Odpowiedź "71 mm" zwykle wynika z pominięcia 1 mm lub błędnego przeliczenia 1,5d (np. przyjęcia 1,0d). Odpowiedź "50 mm" odpowiada samemu 2a i pokazuje błąd polegający na skupieniu się tylko na jednym segmencie z rysunku. Odpowiedź "40 mm" jest charakterystyczna dla pomylenia zależności i przyjęcia zbyt krótkiego gwoździa bez wymaganego przejścia przez elementy i bez części szpica.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz na brudno wszystkie odcinki z rysunku (a, 2a, 1,5d) i dopiero potem podstaw wartości liczbowe – ogranicza to ryzyko pominięcia jednego składnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj wszystkie odcinki długości zaznaczone na osi gwoździa (np. a, 2a, 1,5d), a potem je zsumuj. Na końcu dodaj naddatki podane w treści (np. 1 mm na szczelinę). Warto rozpisać wzór i dopiero potem podstawiać liczby.
Zapis 1,5d oznacza odcinek o długości równej 1,5 razy średnica d (czyli mnożenie, a nie dodawanie). Przykład: gdy d = 4 mm, to 1,5d = 6 mm. Taki zapis bywa używany np. dla części szpica gwoździa.
Ten 1 mm to naddatek uwzględniający szczelinę/styk między łączonymi elementami. W praktyce elementy nie zawsze przylegają idealnie, a rysunek lub zadanie może wymagać doliczenia takiej przerwy. Dzięki temu obliczona minimalna długość nie jest zaniżona.
Najczęściej potrzebujesz: grubości pierwszego elementu (a), wymaganego zagłębienia w drugim elemencie (np. 2a) oraz odcinka zależnego od średnicy (1,5d). Dodatkowo w treści mogą być podane naddatki, np. na szew, podkładkę lub inne warunki montażu.
W zadaniach trzeba sprawdzić, jak opisano wymiar na rysunku. Często długość jest liczona od spodu łba do końca szpica, bo tak pokazuje to linia wymiarowa. Jeśli rysunek ma podział na odcinki wzdłuż osi gwoździa, należy przyjąć tę samą bazę pomiaru.
Typowe pomyłki to: pominięcie jednego odcinka (np. 1,5d), potraktowanie 2a jako "+2 mm", błędne obliczenie 1,5·d oraz zapomnienie o naddatku z treści (np. 1 mm na szew). Pomaga zapis: L = a + 2a + 1,5d + naddatki.
Minimalną długość dobiera się wtedy, gdy projekt lub zasady montażu wymagają określonego przejścia przez element i określonego zagłębienia w drugim elemencie. To ważne np. w deskowaniach, szalunkach i połączeniach elementów drewnianych, gdzie zbyt krótki gwóźdź pogarsza nośność i trwałość.
Porównaj wynik z grubościami elementów: jeśli jeden element ma a = 25 mm, a drugi wymaga zagłębienia 2a = 50 mm, to sama suma tych dwóch części daje już 75 mm. Wynik musi być więc większy niż 75 mm po dodaniu szpica i szczeliny, co wskazuje, że okolice 80+ mm są logiczne.
Tak, jeśli na rysunku część długości jest wyrażona jako wielokrotność średnicy (np. 1,5d). Wtedy większa średnica zwiększa obliczaną minimalną długość o ten składnik. W tym zadaniu wpływ średnicy jest niewielki liczbowo, ale nie wolno go pominąć.
Ćwicz rozpoznawanie oznaczeń a, d i odcinków typu 2a, 1,5d oraz szybkie podstawianie do wzoru. Pomaga też nawyk: najpierw spisz wzór z rysunku, potem licz w milimetrach i na końcu sprawdź sens wyniku względem grubości elementów.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że minimalna długość gwoździa wynika z sumy odcinków pokazanych na rysunku: przejście przez pierwszy element a, zagłębienie w drugim 2a oraz długość szpica 1,5d.

Materiały:

  • Podręcznik do nauki czytania rysunku technicznego w budownictwie (działy: wymiarowanie i oznaczenia)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ciesielskich (łączniki i połączenia)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń warsztatowych dla robót ciesielskich

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego