KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Na podstawie rysunku określ, ile wynosi rzędna punktu B projektowanej osi gazociągu, jeżeli rzędna punktu A wynosi 206,50 m n.p.m.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędną punktu B wyznacza się z rzędnej punktu A oraz danych odczytanych z rysunku (różnica wysokości/spadek między punktami).
Do 206,50 m n.p.m. należy zastosować zmianę wynikającą z profilu osi gazociągu, co daje wynik 206,40 m n.p.m. Pozostałe wartości nie odpowiadają tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

Rzędna (wysokość w m n.p.m.) punktu na projektowanej osi gazociągu wynika z dokumentacji rysunkowej, najczęściej z profilu podłużnego lub opisu niwelety. W zadaniu podano rzędną punktu A: 206,50 m n.p.m., a rzędną punktu B trzeba obliczyć na podstawie rysunku.

Typowy tok postępowania jest zawsze taki sam:

  • zidentyfikować na rysunku punkty A i B (np. na profilu),
  • odczytać wartość zmiany wysokości między A i B (różnicę rzędnych, spadek na danym odcinku albo rzędną wynikającą z niwelety),
  • zastosować właściwe działanie: jeśli profil opada w kierunku B – odejmujemy, jeśli wznosi się – dodajemy,
  • zapisać wynik w metrach n.p.m. z dokładnością zgodną z rysunkiem.

W tym zadaniu poprawny wynik to 206,40 m n.p.m., czyli rzędna punktu B jest o 0,10 m niższa od rzędnej punktu A (taka zależność musi wynikać z odczytu na rysunku).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 205,50 m n.p.m. oznaczałoby zmianę aż o 1,00 m, co nie odpowiada typowej drobnej korekcie wynikającej z podanego zestawu wartości i wskazań na profilu; to częsty skutek pomylenia skali lub błędnego odczytu wartości.
  • 205,49 m n.p.m. jest bardzo zbliżone do 205,50, ale nadal wymagałoby niemal metrowego spadku; bywa wybierane przy "przestawieniu" cyfr lub pomyleniu miejsca przecinka.
  • 206,49 m n.p.m. jest "podejrzanie blisko" 206,50 i często wynika z błędu nieuwzględnienia spadku (albo odczytu 0,01 zamiast 0,10). W obliczeniach rzędnych trzeba zwracać uwagę na dokładność odczytu i na to, czy różnica wynosi centymetry czy decymetry.

Wskazówka egzaminacyjna: po wyznaczeniu rzędnej B warto wykonać szybki test sensowności: czy kierunek zmiany (w górę/w dół) zgadza się z profilem oraz czy wielkość zmiany jest realna dla danego odcinka i skali rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna punktu to jego wysokość odniesiona do poziomu morza, podawana w metrach n.p.m. W profilu podłużnym gazociągu rzędne pozwalają określić przebieg osi w pionie, spadki oraz to, czy projektowana niweleta spełnia wymagania techniczne i terenowe.
Najpierw odczytaj z rysunku różnicę wysokości między punktami (np. spadek na odcinku lub bezpośrednią różnicę rzędnych). Następnie zastosuj działanie: przy spadku w kierunku B odejmujesz tę różnicę od rzędnej A, a przy wznosie dodajesz.
Znak decyduje, czy rzędna ma wzrosnąć, czy zmaleć. Ten błąd jest częsty: poprawnie odczytana wartość liczbowa, ale błędne dodanie zamiast odjęcia (lub odwrotnie). Dlatego zawsze sprawdź na profilu, czy trasa "idzie w dół" czy "idzie w górę" w kierunku punktu B.
Najczęściej wykorzystuje się: rzędne charakterystycznych punktów (A, załamania, węzły), spadki na odcinkach oraz kilometraż/odległości między punktami. W zależności od formy profilu możesz mieć podaną bezpośrednio rzędną B albo spadek, z którego ją wyliczysz.
Zwykle nie, bo kluczowa informacja (różnica wysokości, spadek, niweleta) jest zawarta właśnie na profilu. Bez tej danej można jedynie opisać metodę. Na egzaminie zawsze najpierw znajdź na rysunku fragment dotyczący odcinka A–B i dopiero wtedy licz.
Najczęstsze to: pomylenie skali pionowej, nieuwzględnienie znaku spadku, odczyt w złych jednostkach (cm zamiast m), oraz pomylenie rzędnej z inną liczbą na rysunku (np. kilometrażem). Pomaga zapisanie: "A ± różnica = B" i kontrola, czy wynik ma sens.
Rzędne kontroluje się m.in. przy wytyczeniu trasy, podczas robót ziemnych (głębokość wykopu), przed ułożeniem rury oraz przy odbiorach. Pozwala to potwierdzić, że gazociąg zostanie ułożony zgodnie z projektem i w bezpiecznej relacji do innych sieci i ukształtowania terenu.
Na profilach zwykle są dwie linie: teren istniejący oraz linia projektowana (oś/niweleta). Rzędna terenu dotyczy powierzchni gruntu, a rzędna osi dotyczy przebiegu gazociągu. Trzeba upewnić się, z której linii odczytujesz wartości, bo prowadzi to do zupełnie innych wyników.
Tak, jeśli rysunek i odpowiedzi są podane z dokładnością do centymetra, wynik też powinien być w tej samej dokładności. W praktyce wiele profili i obliczeń operuje na centymetrach (0,01 m). Na egzaminie dopasuj zaokrąglenie do tego, jak zapisano dane i warianty odpowiedzi.
Ćwicz na przykładach: odczyt punktów, spadków i rzędnych oraz szybkie rachunki na różnicach wysokości. Warto trenować też "kontrolę sensowności" wyniku (kierunek spadku i wielkość zmiany). Pomaga rozwiązywanie arkuszy z poprzednich lat i analiza typowych pułapek.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Rzędną punktu B wyznacza się z rzędnej punktu A oraz danych odczytanych z rysunku (różnica wysokości/spadek między punktami).Do 206,50 m n.p.m."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji budowlanej (niwelacja, profile podłużne)
  • Instrukcje i przykłady czytania profilu podłużnego sieci uzbrojenia terenu
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dotyczących obliczeń rzędnych i spadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego