KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Na podstawie struktury wyrobu i tabeli zapasów magazynowych, określ zapotrzebowanie netto na materiał D i materiał E do realizacji zamówienia na 200 sztuk wyrobu WG X.
Ilustracja przedstawia schemat struktury wyrobu (drzewo produktu) oraz tabelę z zapasami magazynowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapotrzebowanie netto liczy się po odjęciu stanów magazynowych na każdym poziomie BOM. Najpierw koryguje się zamówienie o zapas WG X, potem wyznacza potrzebę na B i odejmuje jego zapas. Dopiero z ilości B do produkcji oblicza się D i E (mnożniki), a na końcu odejmuje zapasy D i E.

Pełne wyjaśnienie:

W MRP kluczowe jest rozróżnienie między zapotrzebowaniem brutto (ile łącznie potrzeba do wytworzenia) a zapotrzebowaniem netto (ile trzeba faktycznie zapewnić/zakupić po uwzględnieniu zapasów). W tym zadaniu należy policzyć zapotrzebowanie netto, więc na każdym poziomie struktury wyrobu odejmujemy dostępny stan magazynowy.

Krok 1: wyrób finalny WG X
Najpierw porównujemy zamówienie na 200 szt. z zapasem WG X. Jeśli w magazynie jest 100 szt. WG X, to do wytworzenia pozostaje 100 szt. (czyli tylko tyle musi "zejść" w dół struktury BOM).

Krok 2: podzespół B
Zgodnie ze strukturą wyrobu, 1 szt. WG X wymaga 1 szt. B, więc dla 100 szt. WG X potrzeba 100 szt. B (brutto). Następnie odejmujemy zapas B (50 szt.), więc do wyprodukowania pozostaje 50 szt. B.

Krok 3: materiały D i E
Zgodnie ze strukturą, 1 szt. B wymaga 2 szt. D i 1 szt. E. Dla 50 szt. B oznacza to potrzebę brutto: D = 50 × 2 = 100 szt., E = 50 × 1 = 50 szt. Teraz przechodzimy do netto, odejmując zapasy materiałów: D ma zapas 30 szt., więc do zapewnienia pozostaje 70 szt.; E ma zapas 10 szt., więc do zapewnienia pozostaje 40 szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź z wartościami "materiał D: 400 szt., materiał E: 200 szt." odpowiada typowemu liczeniu brutto z pominięciem stanów magazynowych (lub bez wykonania kroków netto). To nie spełnia warunku "zapotrzebowanie netto".
  • Odpowiedź "materiał D: 150 szt., materiał E: 150 szt." wskazuje na pomylenie krotności i/lub poziomów BOM (np. błędne założenie, że E występuje w większej liczbie albo że B nie ma zapasu).
  • Odpowiedź "materiał D: 100 szt., materiał E: 50 szt." jest zgodna z potrzebą brutto na poziomie D i E po wyznaczeniu 50 szt. B, ale nadal pomija odjęcie zapasów D i E, więc nie jest netto.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści występuje "tabela zapasów" i pytanie dotyczy "do realizacji zamówienia", to najczęściej chodzi o netto. Zawsze odejmuj zapas na każdym poziomie, zanim zejdziesz poziom niżej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapotrzebowanie netto to ilość, którą trzeba faktycznie zapewnić (zamówić, wyprodukować lub pobrać), po odjęciu dostępnych zapasów magazynowych. W MRP liczy się je poziom po poziomie w strukturze wyrobu: popyt → minus zapas → dopiero potem przeliczenia na komponenty.
Zapotrzebowanie brutto to całkowita ilość materiału potrzebna do wytworzenia planowanej produkcji, bez uwzględniania zapasów. Zapotrzebowanie netto powstaje dopiero po odjęciu stanów magazynowych. W zadaniach z tabelą zapasów zwykle wymagane jest właśnie netto.
BOM czyta się od wyrobu finalnego w dół. Liczba w nawiasie przy elemencie oznacza krotność, czyli ile sztuk danego składnika potrzeba na 1 sztukę elementu nadrzędnego. Każdy poziom należy przeliczać mnożeniem, a następnie korygować o zapas, jeśli liczymy netto.
Bo zapasy mogą istnieć nie tylko dla materiałów, ale też dla półproduktów i podzespołów. Jeśli pominiesz zapas na poziomie wyrobu lub podzespołu, "sprowadzasz" w dół zbyt duże ilości i wyjdzie zawyżone zapotrzebowanie materiałowe. To typowy błąd w obliczeniach MRP.
Stosuj stały schemat: (1) weź zamówienie na wyrób finalny, (2) odejmij zapas wyrobu, (3) przemnóż przez krotności w BOM dla podzespołów, (4) odejmij zapasy podzespołów, (5) powtórz mnożenie i odejmowanie aż do poziomu materiałów.
Tak. Jeśli zapas magazynowy na danym poziomie jest większy lub równy potrzebie brutto, to zapotrzebowanie netto wynosi 0 (nie trzeba nic zamawiać/produkować). W praktyce oznacza to, że realizacja zamówienia jest możliwa z posiadanych stanów, przynajmniej dla tego składnika.
Najczęstsze są: mylenie brutto z netto, nieuwzględnianie zapasu na poziomie wyrobu lub podzespołu, odjęcie zapasu w złym momencie (np. przed przeliczeniem krotności), oraz błędne odczytanie krotności z BOM. Pomaga zapisanie obliczeń w kolumnach dla każdego poziomu.
Brutto przydaje się do określenia "ile łącznie zużyje produkcja" lub do analiz planistycznych. Netto jest kluczowe wtedy, gdy trzeba podjąć decyzję zakupową lub przygotować zlecenie uzupełnienia zapasów, bo pokazuje realny brak po uwzględnieniu tego, co już jest w magazynie.
Bo zapasy zmieniają wynik z "ile potrzeba w teorii" na "ile brakuje w praktyce". W firmie błędne pominięcie zapasów prowadzi do nadzamówień, przepełnienia magazynu i kosztów składowania. W zadaniu egzaminacyjnym obecność tabeli zwykle sygnalizuje liczenie netto.
Zrób szybki test logiczny: wynik netto nie może być większy niż potrzeba brutto na danym poziomie. Jeśli po odjęciu zapasu wyszło więcej niż brutto albo ujemnie, to znaczy, że pomylono etap odejmowania lub krotność. Warto też oszacować rząd wielkości na podstawie mnożników.
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Zapotrzebowanie netto liczy się po odjęciu stanów magazynowych na każdym poziomie BOM."

Źródła:

  • Joseph A. Orlicky, "Material Requirements Planning (MRP)", wydanie książkowe – rozdziały wyjaśniające różnicę gross requirements vs net requirements oraz logikę BOM (źródło książkowe).
  • Wallace J. Hopp, Mark L. Spearman, "Factory Physics", rozdziały dotyczące planowania produkcji i zależności materiałowych (źródło książkowe).

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne do tematu MRP i BOM w logistyce produkcji
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania zapotrzebowania netto/brutto na wielu poziomach BOM
  • Instrukcje wewnętrzne magazynu/firmy dotyczące planowania potrzeb materiałowych i kontroli zapasów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego