KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Na podstawie tabeli określ dopuszczalną długość domiaru prostokątnego do budynku przy pomiarze sytuacyjnym metodą ortogonalną.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika geodety, kwalifikacja B34.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie ortogonalnej domiar prostokątny do budynku ma ograniczoną maksymalną długość, którą odczytuje się bezpośrednio z podanej tabeli.
Wartości 0,05 m i 0,10 m odnoszą się typowo do dokładności/tolerancji, a nie do długości domiaru w metrach. Z tabeli wynika limit 25 m.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze sytuacyjnym metodą ortogonalną (domiarów prostokątnych) położenie szczegółu terenowego wyznacza się przez odkładanie od linii bazowej: odciętej (wzdłuż linii) oraz domiaru prostopadłego (prostopadle do linii). Ponieważ wraz ze wzrostem odległości narasta wpływ błędów (np. tyczenia prostopadłości, pomiaru odległości, stabilności punktów), w praktyce stosuje się ograniczenia dotyczące tego, jak długi może być domiar prostokątny do danego rodzaju obiektu.

W tym zadaniu kluczowa jest umiejętność odczytu właściwej pozycji z tabeli: trzeba znaleźć wiersz/kolumnę odnoszącą się do budynku oraz parametr opisany jako dopuszczalna (maksymalna) długość domiaru prostokątnego. Z tabeli wskazany limit wynosi 25 m, więc taka odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują:

  • "0,10 m" – to wielkość rzędu centymetrów, typowa dla wymagań dokładnościowych lub dopuszczalnych odchyłek położenia, a nie dla długości domiaru do obiektu w terenie.
  • "0,05 m" – analogicznie jest to wartość "dokładnościowa" (5 cm), myląca, jeśli uczeń automatycznie łączy tabelę z tolerancjami zamiast z ograniczeniami długości domiaru.
  • "50 m" – taka długość jest na tyle duża, że w typowych warunkach metody ortogonalnej zwiększałaby ryzyko przekroczenia wymagań dokładnościowych; zadanie wskazuje na mniejszy limit wynikający z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź jednostkę i nazwę parametru w tabeli. Jeśli pytanie dotyczy "długości domiaru", szukasz wartości w metrach, a nie wartości rzędu centymetrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Domiar prostokątny to odległość mierzona prostopadle od linii odniesienia (np. linii pomiarowej) do punktu szczegółu terenowego. Razem z odciętą wzdłuż linii pozwala wyznaczyć położenie punktu metodą ortogonalną.
Metoda ortogonalna polega na wyznaczaniu punktów (np. naroży budynku) przez pomiar odległości wzdłuż linii bazowej oraz domiaru prostopadłego do tej linii. Wymaga poprawnego wyznaczenia prostopadłości i zwykle ma ograniczenia długości domiarów.
Im dłuższy domiar, tym większy wpływ błędów: trudniej zachować idealną prostopadłość, rośnie błąd pomiaru odległości i wpływ warunków terenowych. Ograniczenia w tabelach mają utrzymać wymaganą dokładność położenia szczegółów.
Sprawdź nazwę parametru i jednostkę. Długość domiaru będzie podana zwykle w metrach jako wartości typu 10, 25, 50. Natomiast 0,05 m i 0,10 m to wartości centymetrowe, typowe dla dokładności, odchyłek lub dopuszczalnych błędów.
Najczęściej myli się kolumny/wiersze (np. wybiera parametr dla innego obiektu niż budynek), ignoruje jednostki albo odczytuje wartości dokładności (cm) zamiast limitów długości (m). Pomaga zaznaczenie nagłówków tabeli przed wyborem odpowiedzi.
Nie zawsze. Sprawdza się, gdy można założyć sensowną linię odniesienia i zachować warunki geometryczne (prostopadłość) oraz ograniczenia odległości. Jeśli teren jest utrudniony lub odległości są zbyt duże, stosuje się inne metody (np. biegunową).
Metoda biegunowa bywa lepsza, gdy nie da się wygodnie poprowadzić linii bazowej, obiekt jest "rozproszony", przeszkody terenowe utrudniają domiary prostopadłe albo wymagane są pomiary z jednego stanowiska instrumentu. Dobór zależy od warunków i wymaganej dokładności.
Zwróć uwagę na opis kategorii obiektu w tabeli (np. "budynki", "szczegóły sytuacyjne" itp.) oraz na to, czy tabela rozróżnia obiekty o różnej istotności/dokładności. Dopiero po identyfikacji właściwej grupy odczytuj wartość długości domiaru.
Najczęściej spotkasz metry (m) dla długości/odległości oraz metry w zapisie dziesiętnym dla dokładności, np. 0,05 m = 5 cm. Na egzaminie kluczowe jest pilnowanie skali wartości: dziesiątki metrów to długości, setne metra to dokładności.
Ćwicz szybkie czytanie nagłówków tabel, identyfikację obiektu (np. budynek) i parametru (np. maksymalna długość domiaru), a potem kontrolę jednostek. Rób zadania z arkuszy próbnych i ucz się rozpoznawać, które liczby są "długościami", a które "dokładnościami".
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z geodezji inżynieryjnej: pomiary sytuacyjne i wysokościowe
  • Zadania egzaminacyjne BUD.18 dotyczące metod pomiaru szczegółów terenowych
  • Instrukcje szkolne/pracowniane do metody ortogonalnej (schematy i przykłady szkiców polowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego