W badaniach polowych grunty drobnoziarniste (spoiste) często rozpoznaje się makroskopowo na podstawie prostych prób, a następnie dopasowuje wynik do tabeli identyfikacyjnej. W tym zadaniu podano dwie informacje: czas trwania próby rozmakania oraz odczucia z próby rozcierania w wodzie. Zestawienie tych cech w tabeli pozwala wskazać nazwę gruntu.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Glina zwięzła."
Kluczowe są dwie przesłanki jednocześnie:
- Czas rozmakania 15 godzin – wskazuje na grunt spoisty o zauważalnej odporności na rozmiękanie (nie jest to zachowanie typowe dla gruntów zdominowanych przez frakcję pylastą lub dla mieszanin, które szybko tracą spójność po nawodnieniu).
- Wyczuwalne pojedyncze ziarna piasku podczas rozcierania w wodzie – sugerują, że materiał ma charakter gruntu spoistego, ale zawiera domieszkę piasku. To pcha rozpoznanie w stronę glin (mieszanin frakcji iłowej/pylastej z piaskową), a nie "czystych" iłów.
Po połączeniu tych cech tabela (do której odwołuje się treść zadania) prowadzi do rozpoznania gliny zwięzłej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe
- "Glina pylasta." – akcentuje dominację frakcji pylastej. Przy takim rozpoznaniu zwykle oczekuje się innego obrazu w próbach (mniejszej "piaskowości" w odczuciu i/lub innej reakcji na długotrwałe nawodnienie). Sama obecność pojedynczych ziaren piasku nie czyni gruntu "pylastym".
- "Ił pylasty." – ił to grunt bardziej "ilasty", zwykle bez wyraźnie wyczuwalnych ziaren piasku w rozcieraniu w wodzie (w opisie dominowałaby lepkość i bardzo drobna struktura). Podana informacja o ziarnach piasku jest tu istotnym sygnałem rozbieżności.
- "Pył piaszczysty." – to grunt niespoisty/półspoisty o innym profilu zachowania w takich próbach. W tym zadaniu punkt ciężkości jest po stronie cech typowych dla gruntów spoistych (rozmakanie w czasie oraz opis rozcierania), więc wybór pyłu piaszczystego jest typowym skutkiem błędu polegającego na nadaniu zbyt dużego znaczenia słowu "piasek".
Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj odpowiedzi tylko dlatego, że w opisie pojawia się "piasek". Najpierw ustal, czy opis dotyczy gruntu spoistego (czas rozmakania, zachowanie w rozcieraniu), a dopiero potem uwzględnij, czy jest to domieszka czy frakcja dominująca.
