KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
Na podstawie Tablicy 12 określ sposób zabezpieczenia miejsca robót przy wymianie pojedynczych podkładów, co czwarty podkład na prostej.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli zatytułowanej "Sposoby zabezpieczenia miejsca robót (placu budowy)" oznaczonej jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W Tablicy 12 dla "wymiany pojedynczych podkładów – co czwarty podkład" podano ograniczenie prędkości zależne od geometrii toru. Na prostej (oraz w łuku o dużym promieniu) dopuszcza się ruch z ograniczeniem do 60 km/h. Ograniczenie 30 km/h dotyczy łuku o małym promieniu, a zamknięcie toru – innego wariantu robót.

Pełne wyjaśnienie:

Przy doborze sposobu zabezpieczenia miejsca robót kluczowe jest dopasowanie go do dokładnego rodzaju pracy wskazanego w Tablicy 12. Pytanie dotyczy: wymiany pojedynczych podkładów, wykonywanej jako co czwarty podkład, oraz dodatkowo podaje warunek geometrii: na prostej. To oznacza, że prace są rozproszone (między wymienianymi podkładami pozostają trzy niewymieniane), więc konstrukcja toru zachowuje ciągłość w stopniu pozwalającym na prowadzenie ruchu z ograniczeniem.

Właściwy zapis w Tablicy 12 dla tego wariantu przewiduje zabezpieczenie obejmujące m.in. sygnalistę oraz ograniczenie prędkości pociągów. Dla odcinka na prostej (oraz analogicznie dla łuków o dużym promieniu) ograniczenie wynosi do 60 km/h. Dlatego poprawna odpowiedź brzmi: "Ograniczyć prędkość pociągów do 60 km/h."

  • Zamknąć tor, zastosować sygnał D1 "stój". – to rozwiązanie jest właściwe dla innych, bardziej ingerujących robót (np. gdy wymagane jest zdjęcie szyn). Sama wymiana co czwartego podkładu na prostej nie musi oznaczać zamknięcia toru.
  • Ograniczyć prędkość pociągów do 30 km/h. – ta wartość pojawia się w Tablicy 12, ale dotyczy warunku łuku o małym promieniu (gorsze warunki geometryczne, większe ryzyko oddziaływań dynamicznych). W pytaniu wskazano "na prostej", więc 30 km/h nie pasuje do opisanego przypadku.
  • Zastosować sygnał DO, bez ograniczenia prędkości. – jest to zbyt słabe zabezpieczenie dla robót ingerujących w elementy toru. Tablica 12 wyraźnie wymaga w tym wariancie wprowadzenia ograniczenia prędkości (oraz organizacji ostrzegania przez sygnalistę), aby zapewnić bezpieczeństwo pracowników i ruchu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać schemat: ten sam rodzaj robót może mieć różne ograniczenia prędkości zależnie od geometrii toru (prosta/łuk), a zamknięcie toru jest zarezerwowane dla wariantów wymagających istotniejszej rozbiórki lub ingerencji w tor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wariant robót, w którym wymienia się pojedyncze podkłady w odstępach: po każdym wymienionym pozostają trzy niewymienione. Dzięki temu tor zachowuje większą ciągłość konstrukcji niż przy wymianie ciągłej, co zwykle pozwala prowadzić ruch z ograniczeniem prędkości zamiast zamykania toru.
Zgodnie z Tablicą 12 dla wymiany pojedynczych podkładów wykonywanej "co czwarty podkład" na prostej stosuje się ograniczenie prędkości pociągów do 60 km/h (przy jednoczesnym właściwym zabezpieczeniu miejsca robót, np. z udziałem sygnalisty).
W łuku rosną oddziaływania dynamiczne i ryzyko pogorszenia stabilności toru podczas przejazdu składu, zwłaszcza przy mniejszym promieniu. Dlatego w Tablicy 12 przewidziano ostrzejsze ograniczenie prędkości w łuku o małym promieniu niż na prostej lub w łuku o dużym promieniu.
Ograniczenie do 30 km/h dotyczy wariantu wymiany co czwartego podkładu prowadzonej w łuku o promieniu mniejszym niż 1200 m. To częsta pułapka egzaminacyjna: wielu zdających przenosi 30 km/h na prostą, ignorując warunek geometrii toru.
Nie. Zamknięcie toru i sygnał D1 "stój" stosuje się dla wariantów robót bardziej ingerujących w tor, np. gdy prace wymagają zdjęcia szyn. Przy wymianie pojedynczych podkładów "co czwarty" możliwe jest prowadzenie ruchu z ograniczoną prędkością, jeśli spełniono wymagane zabezpieczenia.
Sygnalista obserwuje tor i ostrzega brygadę o zbliżającym się pociągu, aby pracownicy mogli opuścić strefę niebezpieczną. W Tablicy 12 sygnalista jest wskazany jako element zabezpieczenia w wybranych robotach utrzymaniowych, w tym przy wymianie co czwartego podkładu.
Najczęściej: (1) mylenie wariantu "co czwarty podkład" z wariantem "ze zdjęciem szyn", (2) wybór 30 km/h bez sprawdzenia, że dotyczy łuku o małym promieniu, (3) założenie, że zawsze trzeba zamykać tor, (4) pomijanie wymogu organizacji ostrzegania (sygnalista).
Najpierw znajdź dokładny rodzaj robót (np. "wymiana pojedynczych podkładów"), potem sprawdź podpunkt (np. "co czwarty podkład" vs "ze zdjęciem szyn"), a na końcu odczytaj warunki dodatkowe z uwag (prosta/łuk, promień). Dopiero wtedy wybierz właściwe zabezpieczenie i prędkość.
To warunek rozstrzygający między dwoma wartościami ograniczeń prędkości w Tablicy 12. Na prostej (i w łuku o dużym promieniu) dopuszcza się 60 km/h, natomiast 30 km/h dotyczy łuku o promieniu mniejszym niż 1200 m. Słowo "prosta" eliminuje wariant 30 km/h.
Ucz się "mapy decyzji": rodzaj robót → wariant (podpunkt) → geometria toru → sposób zabezpieczenia i ograniczenie prędkości. Ćwicz na przykładach: co czwarty podkład na prostej, w łuku o małym promieniu oraz prace ze zdjęciem szyn. Na egzaminie zawsze odczytuj warunki wprost z tabeli.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "W Tablicy 12 dla "wymiany pojedynczych podkładów – co czwarty podkład" podano ograniczenie prędkości zależne od geometrii toru."

Źródła:

  • Instrukcja Id-1 (Warunki techniczne utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych), PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., §62 oraz załącznik Tablica 12 "Sposoby zabezpieczenia miejsca robót (placu budowy)".
  • Opis ilustracji (Tablica 12 – fragment) z analizy obrazu: wiersz 5 "Wymiana pojedynczych podkładów", podpunkt a) "co czwarty podkład", zapis o ograniczeniu prędkości do 60 km/h na prostej oraz 30 km/h w łuku o R<1200.

Materiały:

  • Instrukcja Id-1 PKP PLK – część dotycząca osłaniania miejsca robót oraz załączniki tabelaryczne (w tym Tablica 12)
  • Materiały szkoleniowe z organizacji robót torowych i zabezpieczenia miejsca pracy (sygnalizacja, procedury ruchowe)
  • Zadania ćwiczeniowe polegające na doborze zabezpieczenia robót dla różnych wariantów geometrii toru (prosta/łuk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego