KWALIFIKACJA PGF8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 29.
Na podstawie wykresu prezentującego wydatki reklamowe można stwierdzić, że w latach 2007-2010 największe wahania wydatków zanotowała reklama
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje wydatki reklamowe na poszczególne media w Polsce w latach 2007-2010.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największe wahania oznaczają największą zmienność w czasie (zmiany w górę i w dół) oraz największą amplitudę (max–min) w latach 2007–2010. Z wykresu telewizja ma układ wzrost–spadek–wzrost i zakres ok. 3322,6–3813 mln zł (ok. 490,4). Internet rośnie stale, więc to trend, nie wahania.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest poprawne rozumienie słowa wahania. Wahania (fluktuacje) to zmienność w dwóch kierunkach, czyli naprzemienne wzrosty i spadki w kolejnych latach. To coś innego niż trend, gdzie wartości idą konsekwentnie w jedną stronę (np. rosną co roku).

Aby wskazać medium z największymi wahaniami w latach 2007–2010, warto wykonać dwa kroki:

  • Krok 1: sprawdź kierunek zmian rok do roku – czy pojawiają się wzrosty i spadki (fluktuacje), czy tylko wzrost albo tylko spadek (trend).
  • Krok 2: porównaj amplitudę – policz zakres max–min z czterech lat dla każdego medium.

Dla telewizji wartości zmieniają się wyraźnie w obu kierunkach: wzrost (2007→2008), spadek (2008→2009), ponowny wzrost (2009→2010). Amplituda to ok. 3813 minus 3322,6, czyli ok. 490,4 mln zł – to największy zakres i jednocześnie "prawdziwe" wahania.

Odpowiedź "internetowa" bywa myląca, bo amplituda jest duża, ale przebieg jest jednokierunkowy (każdy rok wyższy od poprzedniego). To typowy przykład trendu wzrostowego, a nie wahań. Odpowiedzi "prasowa" i "radiowa" nie pasują, bo choć mogą występować spadki, ich zakres zmian (max–min) jest mniejszy niż w telewizji. W praktyce taka analiza pomaga ocenić stabilność poszczególnych mediów i ryzyko w planowaniu budżetu kampanii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Wahania" to zmiany w górę i w dół w kolejnych latach, a nie tylko sam wzrost lub spadek. Na wykresie szukasz więc sekwencji typu: wzrost → spadek → wzrost (lub odwrotnie). Sama duża różnica między początkiem i końcem okresu nie musi oznaczać wahań.
Trend wzrostowy występuje wtedy, gdy wartości rosną rok do roku bez spadków. Wahania wymagają co najmniej jednego spadku i jednego wzrostu w analizowanym okresie. Najpierw sprawdź kierunek zmian między latami, dopiero potem porównuj "rozpiętość" wartości.
Odczytaj z wykresu najwyższą i najniższą wartość dla danego medium w badanych latach. Następnie oblicz różnicę: amplituda = max – min. To szybka miara zmienności, przydatna do porównania kilku kanałów reklamowych.
Internet może rosnąć dynamicznie, ale jeśli rośnie co roku, to jest to trend, a nie wahania. Wahania wymagają "zawróceń" (raz w górę, raz w dół). Na egzaminie to częsta pułapka: duża skala wzrostu bywa mylona z niestabilnością.
Najczęściej: (1) wybiera się medium o największej wartości bez sprawdzenia zmienności, (2) myli się trend z wahaniami, (3) patrzy się na jeden rok zamiast całego okresu, (4) nie porównuje się max–min między mediami. Pomaga spisanie czterech wartości i szybkie porównanie zakresów.
Nie. Największe wydatki to najwyższy poziom wartości, a największe wahania to największa zmienność w czasie. Medium może mieć wysokie wydatki, ale dość stabilne rok do roku. Dlatego w zadaniach trzeba analizować zarówno poziom, jak i dynamikę zmian.
Gdy planujesz media na kolejny rok, porównujesz stabilność kanałów, oceniasz ryzyko wahań cen/pojemności mediowej lub przygotowujesz rekomendacje budżetowe. Analiza wahań pomaga uzasadnić, dlaczego część budżetu kierujesz do bardziej stabilnych mediów, a część do kanałów dynamicznych.
Najpierw dla każdego medium znajdź max i min (z czterech słupków). Zapisz różnice max–min i porównaj wyniki. Na końcu sprawdź, czy były zmiany w obu kierunkach (wahania), czy tylko jeden kierunek (trend). To metoda szybka i zgodna z typem zadań egzaminacyjnych.
Nie. Spadek może być częścią trendu spadkowego (ciągłe zniżkowanie), a "wahania" sugerują naprzemienne zmiany. Dodatkowo liczy się skala: jeśli różnica max–min w prasie jest mniejsza niż w innym medium, to nawet przy spadkach nie będzie to największa zmienność.
Ćwicz odczyt wartości z wykresów (słupkowych i liniowych), licz proste miary (max–min, różnice rok do roku) i ucz się rozróżniać trend od fluktuacji. Warto robić krótkie notatki przy zadaniu: 4 liczby dla medium, strzałki kierunku zmian i wyliczona amplituda.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Największe wahania oznaczają największą zmienność w czasie (zmiany w górę i w dół) oraz największą amplitudę (max–min) w latach 2007–2010."

Źródła:

  • Opis ilustracji w danych zadania: "Wydatki reklamowe na poszczególne media w Polsce" (wartości 2007–2010 dla telewizji/internetu/prasy/radia) – źródło wewnętrzne zadania egzaminacyjnego

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z podstaw statystyki opisowej: wykresy i miary zmienności
  • Materiały dydaktyczne z planowania mediów (media planning) i analizy budżetów
  • Zadania treningowe z odczytu danych z wykresów słupkowych (arkusze próbne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego