KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Na podstawie załączonego fragmentu instrukcji obsługi ciągnika rolniczego śruby wskazane na rysunku strzałką należy dokręcić momentem równym
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji obsługi ciągnika rolniczego, koncentrujący się na momentach dokręcania nakrętek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowy moment dokręcania należy zawsze odczytać z dokumentacji producenta dla wskazanego na rysunku połączenia.
W załączonym fragmencie instrukcji dla śrub oznaczonych strzałką podano zakres 250–310 N·m, więc tylko ta odpowiedź jest zgodna z instrukcją i uwzględnia dopuszczalny przedział.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest zastosowanie zasady: moment dokręcania połączeń śrubowych dobiera producent i podaje go w instrukcji. Nie należy kierować się "typowymi" wartościami ani doświadczeniem z innymi maszynami, ponieważ moment zależy m.in. od klasy śruby, średnicy, rodzaju połączenia, smarowania oraz materiału elementów.

Odpowiedź "250 - 310 N·m" jest poprawna, ponieważ w przedstawionym fragmencie instrukcji dla śrub wskazanych strzałką podano właśnie zakres momentu. Zakres oznacza, że dokręcanie ma się mieścić pomiędzy dolną i górną granicą (np. ze względu na tolerancje, warunki montażu lub etap dokręcania).

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "310 N·m" – jest to tylko jedna wartość (górna granica). W zadaniu, które wymaga odczytu z instrukcji, trzeba wskazać wartość zgodną z zapisem w dokumencie. Jeśli dokument podaje przedział, odpowiedź pojedynczą liczbą zwykle nie spełnia warunku.
  • "220 N·m" – wartość spoza podanego w instrukcji zakresu; zbyt mały moment może skutkować niedostatecznym dociskiem, luzowaniem i uszkodzeniami w eksploatacji.
  • "280 - 340 N·m" – inny przedział; nawet jeśli częściowo nachodzi na właściwe wartości, jego górna granica wykracza poza zakres z instrukcji, co może grozić przekroczeniem zalecanego dokręcenia.

W praktyce poprawne wykonanie czynności wymaga dobrania klucza dynamometrycznego o odpowiednim zakresie i dokręcania zgodnie z kolejnością/zaleceniami z instrukcji, zwłaszcza gdy rysunek wskazuje konkretne śruby w zespole.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment dokręcania to siła skręcająca przyłożona do śruby/nakrętki, wyrażona w niutonometrach (N·m). Określa, jak mocno połączenie ma być zaciśnięte. Zbyt mały moment powoduje luzowanie, a zbyt duży może uszkodzić gwint lub rozciągnąć śrubę.
Zakres (np. 250–310 N·m) uwzględnia tolerancje montażowe i warunki pracy: tarcie w gwincie, stan powierzchni, ewentualne smarowanie czy różnice w narzędziach. W praktyce ważne jest, aby końcowy wynik dokręcania mieścił się w granicach zaleconych przez producenta.
Do dokręcania określonym momentem używa się klucza dynamometrycznego dobranego zakresem do wymaganej wartości. Należy ustawić żądany moment, dokręcać płynnie i zakończyć, gdy klucz zasygnalizuje osiągnięcie ustawienia (np. "klik"). To ogranicza ryzyko niedokręcenia lub przekręcenia.
Trzeba dopasować oznaczenie z rysunku (strzałka, numer pozycji lub opis elementu) do opisu/tabeli w fragmencie instrukcji. W zadaniach egzaminacyjnych najczęstszym błędem jest odczyt momentu dla innego połączenia niż wskazane, bo na rysunku znajduje się kilka podobnych śrub.
Zwykle nie w zadaniu testowym, jeśli instrukcja podaje zakres, bo prawidłowe odczytanie zapisu wymaga wskazania całego przedziału. Pojedyncza liczba może być jedynie granicą zakresu, ale odpowiedź ma odzwierciedlać dokładnie to, co zapisano w dokumentacji producenta.
Najczęściej po naprawach, wymianach podzespołów, przeglądach oraz tam, gdzie instrukcja zaleca kontrolę po określonej liczbie godzin pracy. W newralgicznych połączeniach (np. elementy nośne, mocowania kół, zaczepy) kontrola momentu poprawia bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko awarii w polu.
Zbyt mały moment oznacza zbyt małą siłę docisku w połączeniu. Pod wpływem drgań i obciążeń w pracy polowej śruby mogą się luzować, co prowadzi do przemieszczeń elementów, hałasu, zużycia otworów, a nawet utraty części. Może to skutkować awarią i zagrożeniem dla operatora.
Przekroczenie momentu może rozciągnąć śrubę, uszkodzić gwint, zdeformować łączone elementy lub doprowadzić do pęknięcia. W praktyce problem bywa "niewidoczny" od razu, ale osłabione połączenie może zawieść w trakcie pracy. Dlatego należy trzymać się wartości z instrukcji.
Najczęstsze to: pomylenie połączenia (złe śruby na rysunku), odczyt momentu dla innej tabeli/sekcji, wybór jednej liczby zamiast zakresu oraz nieuwaga w jednostce (N·m). Pomaga spokojne porównanie rysunku z opisem i sprawdzenie, czy odpowiedź ma taki sam format jak zapis w instrukcji.
W połączeniach, dla których producent podaje moment, nie jest to zalecane. "Na oko" łatwo o zbyt mały lub zbyt duży moment, szczególnie przy dużych wartościach. W warunkach gospodarstwa rolnego klucz dynamometryczny jest podstawowym narzędziem do bezpiecznego montażu zgodnie z dokumentacją.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i instrukcje napraw producentów ciągników (sekcje: momenty dokręcania)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu połączeń śrubowych i stosowania kluczy dynamometrycznych
  • Karty pracy/ćwiczenia z odczytu danych z dokumentacji technicznej maszyn rolniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego