KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 15.
Na podstawie załączonej tabeli należy stwierdzić, że jeżeli twardość ogólna wody wynosi 10,5°n, to jest to woda
Ilustracja przedstawia tabelę, która klasyfikuje wodę według jej twardości wyrażonej w stopniach niemieckich (°n).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość twardości ogólnej 10,5°n należy porównać z progami kategorii podanymi w załączonej tabeli. Po odczytaniu odpowiedniego przedziału, do którego wpada 10,5°n, otrzymuje się kategorię "średnio twarda". Pozostałe opcje odpowiadają innym zakresom wartości w tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

Twardość ogólna wody opisuje łączną zawartość jonów wapnia i magnezu (w praktyce: "skłonność" wody do tworzenia osadów i kamienia). W zadaniu wynik podano w jednostce °n, czyli w stopniach niemieckich, dlatego nie wykonuje się tu przeliczeń na inne jednostki, tylko korzysta z klasyfikacji w tabeli.

Aby rozwiązać pytanie poprawnie, wykonaj trzy kroki:

  • Krok 1: znajdź w tabeli wiersze/przedziały odpowiadające kategoriom twardości (np. "bardzo miękka", "miękka", "średnio twarda", "twarda").
  • Krok 2: odczytaj, jaki zakres °n przypisano do każdej kategorii.
  • Krok 3: sprawdź, w którym przedziale mieści się wartość 10,5°n. Z tabeli wynika, że ta wartość odpowiada kategorii "średnio twarda".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "Bardzo miękka" i "miękka" odnoszą się do niższych wartości twardości niż 10,5°n, więc nie mogą pasować, jeśli progi w tabeli są zachowane. Z kolei "twarda" dotyczy wyższych wartości niż 10,5°n, dlatego dla tej liczby byłaby wyborem zbyt "mocnym".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy tabela traktuje wartości graniczne jako należące do przedziału "od… do…" (czyli inkluzywnie). Jeżeli 10,5°n jest blisko granicy, dokładny zapis przedziału w tabeli rozstrzyga, do której kategorii należy wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Twardość ogólna to miara związana głównie z zawartością jonów wapnia i magnezu w wodzie. W praktyce wpływa m.in. na odkładanie kamienia w instalacjach, skuteczność detergentów i dobór metod uzdatniania. Na egzaminie liczy się umiejętność interpretacji wartości względem klasyfikacji.
Najpierw znajdź w tabeli przedziały °n przypisane do każdej kategorii (np. miękka, średnio twarda). Następnie sprawdź, w którym zakresie leży liczba 10,5. Odpowiedzi nie wybiera się "na oko", tylko na podstawie progu granicznego z tabeli.
Pytanie polega na klasyfikacji na podstawie tabeli, a wynik jest już podany w tej samej jednostce (°n), którą wykorzystuje tabela. Wystarczy dopasować wartość do odpowiedniego przedziału. Przeliczanie ma sens tylko wtedy, gdy tabela używa innej jednostki niż podana w wyniku.
Nie zawsze "z definicji" — zależy od tego, jakie progi graniczne przyjmuje dana tabela/klasyfikacja. W zadaniu kluczowe jest stwierdzenie "na podstawie załączonej tabeli", więc to ona rozstrzyga przyporządkowanie. Dlatego zawsze trzeba opierać się na podanym źródle w arkuszu.
Najczęściej myli się kategorie przez brak sprawdzenia zakresów (intuicyjne zgadywanie), myli się jednostki (°n vs mg CaCO3/l), albo pomija zapis granic przedziałów (czy wartość "równa granicy" wchodzi do niższej czy wyższej klasy). Pomaga spokojne porównanie z tabelą krok po kroku.
"°n" to stopnie niemieckie, jedna z jednostek używanych do wyrażania twardości wody. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, że to jednostka twardości, oraz umiejętność pracy na tabelach i wynikach zapisanych w °n bez niepotrzebnego przeliczania na inne skale.
Twardość ogólną oznacza się m.in. przy ocenie jakości wody wodociągowej, studziennej, technologicznej oraz w monitoringu środowiskowym. Wynik służy do interpretacji ryzyka osadów w instalacjach i doboru uzdatniania (np. zmiękczania). W raportach często podaje się także kategorię twardości.
Wyższa twardość sprzyja odkładaniu osadów (kamienia) w czajnikach, kotłach i wymiennikach ciepła, co obniża sprawność i może zwiększać awaryjność. Niższa twardość ogranicza osady, ale w niektórych zastosowaniach technologicznych też wymaga kontroli. Dlatego klasyfikacja z tabeli ma znaczenie praktyczne.
Opanuj pojęcia: twardość ogólna, jednostki zapisu oraz typowe kategorie twardości. Ćwicz czytanie tabel i zakresów (w tym wartości granicznych). Przy zadaniach z tabelą zawsze sprawdzaj jednostkę i dopasuj liczbę do przedziału, zamiast polegać na pamięci.
Można mieć wskazówki (np. osady w czajniku, większe zużycie detergentu), ale to nie zastępuje oznaczenia laboratoryjnego ani klasyfikacji progowej. W zadaniach egzaminacyjnych wymaga się jednoznacznej odpowiedzi, dlatego podstawą jest wynik liczbowy i tabela z kategoriami, nie obserwacje domowe.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wartość twardości ogólnej 10,5°n należy porównać z progami kategorii podanymi w załączonej tabeli."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrochemii i jakości wody (rozdziały o twardości wody i jej jednostkach)
  • Podręczniki/kompendia laboratoryjne dotyczące analizy wody i interpretacji wyników
  • Notatki kursowe dotyczące wskaźników jakości wody i klasyfikacji parametrów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego