KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 2.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu karty technologicznej wału stopniowego, oblicz długość pręta potrzebnego do wykonania jednej partii zlecenia.
Ilustracja przedstawia fragment karty technologicznej dotyczącej wału stopniowego, który jest częścią procesu produkcyjnego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do długości jednego odcinka pręta przyjmuje się długość detalu powiększoną o stratę na rzaz (szerokość ostrza). Następnie wynik mnoży się przez liczbę sztuk w partii i przelicza mm na metry. Tak oblicza się łączną długość pręta potrzebną na jedno zlecenie.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć długość pręta potrzebną do wykonania jednej partii zlecenia, trzeba z karty technologicznej odczytać trzy informacje: długość detalu, liczbę sztuk w partii oraz stratę materiału na cięcie (rzaz).

1) Materiał na jedną sztukę
Podczas cięcia pręta każde odcięcie "zużywa" dodatkowy odcinek materiału równy szerokości ostrza narzędzia tnącego. Dlatego na jedną sztukę przyjmuje się:
długość na sztukę = długość detalu + szerokość rzazu.

2) Materiał na całą partię
Otrzymaną długość na sztukę mnoży się przez liczbę sztuk w partii (na zlecenie), bo to jest faktyczna wielkość produkcji w tym uruchomieniu. Następnie wykonuje się konwersję jednostek, bo karta zwykle podaje wymiary w milimetrach, a odpowiedź bywa w metrach.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "7,70 m"?
Po zsumowaniu długości detalu i rzazu otrzymuje się długość materiału potrzebną na jedną sztukę, a po przemnożeniu przez liczbę sztuk w partii uzyskuje się łączną długość pręta. Po przeliczeniu z milimetrów na metry wychodzi 7,70 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "6,30 m" – typowo wynika z błędnego odczytu danych z karty (np. pomyłki w długości) albo z nieuzasadnionego przyjęcia mniejszej liczby sztuk.
  • "12,60 m" – może wynikać z błędnego przeliczenia jednostek lub dodania/odjęcia niewłaściwych naddatków, których karta nie przewiduje dla operacji cięcia.
  • "15,10 m" – często jest skutkiem zakotwiczenia na liczbie "100 sztuk" (łączna liczba w innym polu) zamiast na "50 sztuk w partii", czyli podwojenia zapotrzebowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w karcie są osobno pola "liczba sztuk ogółem" i "sztuk na zlecenie/partię". W obliczeniu materiału na uruchomienie stosuje się wartość dla partii. Na końcu koniecznie wykonaj kontrolę jednostek (mm → m).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytaj z karty: długość detalu, liczbę sztuk w partii i stratę na cięcie (rzaz). Policz długość na 1 sztukę jako: długość detalu + rzaz, potem pomnóż przez liczbę sztuk. Na końcu przelicz jednostki, np. z mm na m.
Rzaz to część materiału "zjedzona" przez narzędzie tnące (szerokość szczeliny po cięciu). Przy każdej sztuce powstaje strata długości równa szerokości ostrza, więc bez doliczenia rzazu zaniżysz zapotrzebowanie materiałowe, szczególnie w produkcji seryjnej.
"Sztuk na partię/zlecenie" opisuje realne uruchomienie produkcji, dla którego liczysz wsad materiału. Całkowita liczba sztuk może dotyczyć większej serii, planu lub innego zakresu. Użycie złego pola powoduje najczęściej zawyżenie lub zaniżenie wyniku.
Najważniejsze są: wymagana długość odcinanego odcinka (np. L detalu) oraz informacja o narzędziu tnącym, z której wynika strata na rzaz (np. szerokość ostrza przecinaka). Do tego potrzebujesz liczby sztuk w partii, aby policzyć łączną długość.
Stosuj prostą zasadę: 1000 mm = 1 m. Jeśli otrzymasz sumę w mm (np. 7700 mm), podziel przez 1000, aby dostać metry (7,7 m). Warto dopisać jednostki przy każdym kroku, bo to ogranicza pomyłki o rząd wielkości.
Najczęściej: pominięcie rzazu (liczenie tylko długości detalu), użycie złej liczby sztuk (np. ogółem zamiast partii), oraz błędne przeliczenie mm na m. Spotyka się też mylenie rzazu z naddatkiem obróbkowym i odrzucanie go, mimo że dotyczy cięcia.
Zwykle dolicza się rzaz dla każdej odcinanej sztuki, bo każde cięcie generuje stratę materiału. W praktyce szczegóły mogą zależeć od sposobu rozkroju, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się: (długość detalu + rzaz) × liczba sztuk.
Zrób oszacowanie: długość na sztukę to ok. 0,15 m, a partia to kilkadziesiąt sztuk, więc wynik powinien być rzędu kilku metrów (np. 7–8 m), a nie ułamka metra ani kilkudziesięciu metrów. Taka kontrola wychwytuje błędy w jednostkach.
To informacja o postaci i wymiarach materiału na sztukę: pręt o średnicy 50 mm oraz długości 151 mm (w kontekście odcinanego odcinka). Średnica pomaga dobrać materiał i półfabrykat, a długość jest podstawą do obliczeń zapotrzebowania na cięcie.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie pól: "sztuk na partię", "wymiary na sztukę", opis operacji i oprzyrządowanie. Trenuj schemat: dane → długość na sztukę → mnożenie przez partię → konwersja jednostek. Rozwiązuj też zadania z różnymi stratami (rzaz, odpady, naddatki).
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do długości jednego odcinka pręta przyjmuje się długość detalu powiększoną o stratę na rzaz (szerokość ostrza).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii maszyn: zagadnienia cięcia materiału i zapotrzebowania materiałowego
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące dokumentacji technologicznej (karty technologiczne, marszruty)
  • Zadania treningowe z obliczeń produkcyjnych: długości/masy wsadu, straty na procesach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego