W liście płac każda pozycja (wynagrodzenie zasadnicze, dodatki, premia, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy) składa się na łączną kwotę przychodu wykazaną w kolumnie "Ogółem przychód". Jeżeli jedna z wartości jest zastąpiona kropkami, oznacza to brakujący składnik, który można wyliczyć z pozostałych danych.
W tym zadaniu znane są: "Wynagrodzenie zasadnicze" 4 800,00 zł, "Dodatek funkcyjny" 450,00 zł oraz "Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy" 300,00 zł. Suma kontrolna to "Ogółem przychód" 6 100,00 zł. Zapisujemy więc zależność:
Ogółem przychód = wynagrodzenie zasadnicze + dodatek funkcyjny + premia + wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy.
Podstawiamy wartości liczbowe:
6 100,00 = 4 800,00 + 450,00 + premia + 300,00.
Najpierw sumujemy znane składniki: 4 800,00 + 450,00 + 300,00 = 5 550,00. Następnie odejmujemy je od ogółem przychód: 6 100,00 − 5 550,00 = 550,00. Otrzymana kwota 550,00 zł jest brakującą premią.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Kwoty typu 850,00 zł lub 1 000,00 zł wynikają zwykle z pomyłki w przekształceniu (np. odjęcia niepełnej sumy składników albo użycia niewłaściwej kolumny jako sumy). Z kolei 250,00 zł może być efektem nieuwzględnienia któregoś elementu (często pomija się 300,00 zł za niezdolność do pracy) lub błędnego odczytu danych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy na liście płac brakuje jednej pozycji, szukaj kolumny będącej sumą (np. "ogółem") i wyznacz brakującą wartość jako różnicę między sumą a sumą pozostałych składników. Dodatkowo pamiętaj, że "podstawa wymiaru składek" może różnić się od "ogółem przychód", więc nie należy ich automatycznie utożsamiać.
