KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu rozporządzenia Ministra Środowiska, wskaż który typ składowiska może powstać na terenie, którego naturalna bariera geologiczna ma miąższość 1,2 m i współczynnik filtracji równy 1,0 x 10-7m/s?
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia Ministra Środowiska dotyczący minimalnej miąższości i wartości współczynnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby określić typ składowiska, trzeba porównać parametry bariery geologicznej z progami z rozporządzenia i spełnić oba warunki jednocześnie.
Miąższość 1,2 m spełnia próg ≥ 1 m, a k = 1,0×10-7 m/s jest dopuszczalne tylko dla odpadów obojętnych (dla pozostałych wymagane jest k ≤ 10-9).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu oceniasz, jaki typ składowiska można zlokalizować na terenie o zadanych parametrach naturalnej bariery geologicznej: miąższość 1,2 m oraz współczynnik filtracji k = 1,0×10-7 m/s.

Zgodnie z wymaganiami, aby dany typ składowiska był dopuszczalny, muszą być spełnione jednocześnie dwa kryteria:

  • minimalna miąższość bariery (warstwa "ochronna" musi mieć odpowiednią grubość),
  • maksymalna dopuszczalna wartość współczynnika filtracji k (im mniejsze k, tym grunt mniej przepuszczalny i lepiej izoluje).

Dla podanych danych:

  • Miąższość 1,2 m spełnia wymaganie "nie mniej niż 1 m".
  • k = 1,0×10-7 m/s jest wartością graniczną dopuszczalną dla najmniej restrykcyjnego typu, czyli dla składowiska odpadów obojętnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Składowisko odpadów komunalnych." – w praktyce odpowiada składowisku dla odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, a dla tego typu wymagany jest znacznie mniejszy (bardziej rygorystyczny) k: ≤ 1,0×10-9 m/s. Podane 10-7 jest większe, więc izolacyjność jest za słaba.
  • "Składowisko odpadów niebezpiecznych." – ma najsurowsze wymagania: potrzebna jest większa miąższość (≥ 5 m) i bardzo małe k (≤ 10-9 m/s). Tu nie spełniasz ani grubości, ani przepuszczalności.
  • "Składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne." – mimo że miąższość 1,2 m jest wystarczająca, warunek k nie jest spełniony (wymagane ≤ 10-9 m/s).

Wskazówka egzaminacyjna: uważaj na notację wykładniczą. 10-7 jest większe od 10-9, więc oznacza grunt bardziej przepuszczalny (gorszą izolację). Zawsze sprawdzaj oba parametry, a nie tylko jeden.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naturalna bariera geologiczna to warstwa gruntu/utworów geologicznych pod i wokół składowiska, która ogranicza migrację zanieczyszczeń. Ocenia się ją m.in. przez miąższość i współczynnik filtracji k. Im niższe k, tym grunt mniej przepuszczalny.
Współczynnik filtracji k (m/s) opisuje, jak łatwo woda przepływa przez grunt. Mniejsze k oznacza mniejszą przepuszczalność i lepszą izolację pod składowiskiem. Na egzaminie kluczowe jest poprawne porównywanie wartości typu 10-7 i 10-9.
Bo 10-7 to liczba większa niż 10-9 (ma "mniej ujemny" wykładnik). Większe k oznacza bardziej przepuszczalny grunt, czyli łatwiejsze przenikanie wody i potencjalnie zanieczyszczeń. Dlatego wymagania dla niektórych składowisk narzucają k ≤ 10-9.
Należy spełnić dwa warunki równocześnie: minimalną miąższość bariery oraz maksymalną dopuszczalną wartość k. Spełnienie tylko jednego parametru (np. grubości) nie wystarcza. To częsty błąd egzaminacyjny, gdy ktoś sprawdza wyłącznie miąższość i pomija k.
Najmniej restrykcyjne wymagania dotyczą zwykle składowiska odpadów obojętnych, bo odpady obojętne stwarzają mniejsze ryzyko zanieczyszczenia. W praktyce oznacza to większą dopuszczalną wartość k (grunt może być bardziej przepuszczalny) przy zachowaniu minimalnej miąższości bariery.
  1. Odczytaj progi miąższości i k dla każdego typu składowiska.
  2. Sprawdź miąższość: czy spełnia wymagane minimum?
  3. Sprawdź k: czy jest ≤ wartości granicznej?
  4. Wybierz typ, dla którego oba warunki są spełnione.
To podejście ogranicza ryzyko pomyłki.
Zasadniczo nie, ponieważ dla odpadów niebezpiecznych wymagania dotyczące szczelności są bardzo rygorystyczne i przewidują znacznie mniejsze k (grunt musi być dużo mniej przepuszczalny). Samo k = 10-7 m/s wskazuje na zbyt dużą przepuszczalność jak na ten typ składowiska.
Sztuczną barierę geologiczną stosuje się wtedy, gdy naturalna bariera geologiczna nie spełnia wymagań (np. ma zbyt dużą przepuszczalność lub zbyt małą miąższość). W praktyce oznacza to konieczność zaprojektowania i wykonania dodatkowej warstwy uszczelniającej zgodnie z wymaganiami technicznymi.
Najczęstsze błędy to: sprawdzenie tylko jednego parametru (np. miąższości), mylenie typów składowisk i przypisanych im progów oraz błędne porównywanie 10-7 z 10-9. Pomaga zapisanie sobie, że "im mniejsze k, tym lepiej izoluje grunt".
Ponieważ oba parametry opisują różne aspekty ochrony środowiska: miąższość mówi o "grubości" warstwy ochronnej, a k o jej przepuszczalności. Tylko połączenie tych dwóch wymagań pozwala realnie ocenić ryzyko migracji zanieczyszczeń do wód podziemnych i dobrać właściwy typ składowiska.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (tekst jednolity), § 4 ust. 2, Dz.U. 2022 poz. 1902
  • Rozporządzenie zmieniające w sprawie składowisk odpadów z dnia 19 marca 2021 r. (informacja o zmianie przywołana w kontekście pytania)

Materiały:

  • Tekst jednolity rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. 2022 poz. 1902), § 4
  • Podręczniki/notesy z hydrogeologii i geotechniki (przepuszczalność, filtracja, warunki gruntowe)
  • Materiały szkolne z gospodarki odpadami: klasyfikacja odpadów i rodzaje składowisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego