W kosztorysie szczegółowym trzeba najpierw rozpoznać, czego dotyczy pytanie: "nakład robocizny" oznacza ilość pracy wyrażoną w roboczogodzinach (r-g), natomiast "wartość robocizny" to koszt w złotych obliczany jako: nakład (r-g) × stawka (zł/r-g).
Dla pozycji dotyczącej obsadzenia kwietników bylinami (16 szt./m²) norma katalogowa jest podana jako 25,69 r-g na 100 m². Jeżeli pytanie brzmi o 100 m², to nie trzeba nic przeliczać: poprawny wynik to po prostu 25,69 r-g (nakład na jednostkę obmiarową 100 m²).
Skąd biorą się pozostałe, mylące liczby?
- 5,138 to typowy wynik przeliczenia normy na mniejszy obmiar: gdy w kosztorysie widnieje obmiar 20 m², wtedy liczy się 20 m² × 25,69 r-g/100 m², co daje 5,138 r-g. To jest poprawny nakład, ale dla 20 m², nie dla 100 m².
- 51,38 to z kolei wartość robocizny w zł dla tego obmiaru 20 m², gdy przyjęto stawkę 10,00 zł/r-g: 5,138 r-g × 10,00 zł/r-g = 51,38 zł. To nie jest nakład, tylko koszt.
- 2,57 może wynikać z błędnego przeskalowania (np. pomylenia 10 m² z 20 m² lub dodatkowego dzielenia przez 2). Taki wynik zwykle pojawia się, gdy uczeń mechanicznie manipuluje liczbami bez kontroli jednostek.
Najlepsza strategia egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostkę (r-g czy zł), podstawę normy (na 100 m²) oraz powierzchnię, której dotyczy pytanie. Dopiero potem wykonuj proporcję lub odczytuj wartość bezpośrednio.