KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 6.
Na podstawie zamieszczonego opisu podopiecznej określ, w której z wymienionych czynności dnia codziennego występuje u niej deficyt samoopieki.

Podopieczna jest osobą chodzącą, niezorientowaną co do miejsca i czasu, samodzielną w zakresie zaspokajania potrzeby wydalania i spożywania posiłków. Niekiedy zakłada ubranie przodem do tyłu lub na lewą stronę. Zapomina, która szafka jest jej, jakich materiałów i środków powinna używać podczas mycia się lub kąpieli.

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Deficyt samoopieki wynika z trudności w prawidłowym ubieraniu oraz w doborze rzeczy potrzebnych do mycia/kąpieli.
Opis podaje, że podopieczna czasem zakłada ubranie przodem do tyłu lub na lewą stronę, natomiast jest samodzielna w jedzeniu i wydalaniu. To wskazuje na problem głównie w obszarze ubierania się.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną deficyt samoopieki rozpoznaje się, analizując, w których czynnościach dnia codziennego (ADL) podopieczny nie potrafi działać prawidłowo, bezpiecznie lub konsekwentnie. W opisie przypadku podopieczna jest osobą chodzącą, ale ma zaburzenia orientacji w czasie i miejscu oraz problemy z pamięcią/organizacją czynności.

Kluczowe są jednak konkretne informacje o funkcjonowaniu:

  • Podopieczna jest samodzielna w zakresie zaspokajania potrzeby wydalania i spożywania posiłków – to wyklucza deficyt samoopieki w tych obszarach na podstawie podanego opisu.
  • Pojawiają się trudności typowe dla ubierania: zakłada ubranie przodem do tyłu lub na lewą stronę. To oznacza, że czynność nie jest wykonywana poprawnie i wymaga nadzoru, podpowiedzi lub częściowej pomocy.
  • Dodatkowo podopieczna zapomina, jakich materiałów i środków użyć podczas mycia lub kąpieli. Jest to sygnał problemu w samoopiece, ale wśród podanych odpowiedzi najbardziej jednoznacznie opis dotyczy błędów w ubieraniu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Podczas ubierania się." – opis dostarcza bezpośredniego przykładu nieprawidłowego wykonania tej czynności.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do danych:

  • "Podczas spożywania posiłków." – wprost wskazano samodzielność w jedzeniu, więc nie ma podstaw do rozpoznania deficytu w tym obszarze.
  • "Podczas korzystania z WC." – również wprost wskazano samodzielność w zaspokajaniu potrzeby wydalania.
  • "Podczas przemieszczania się na krzesło." – podopieczna jest osobą chodzącą, a opis nie zawiera informacji o problemach z transferem. Zaburzenia orientacji nie oznaczają automatycznie braku sprawności w przesiadaniu się.

W praktyce opiekun medyczny, widząc taki obraz funkcjonowania, planuje wsparcie: przygotowanie odzieży w odpowiedniej kolejności, podpowiedzi krok po kroku, kontrolę poprawności założenia ubrań oraz organizację przyborów do higieny, aby ograniczyć ryzyko pomyłek i stres podopiecznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt samoopieki to sytuacja, gdy osoba nie potrafi samodzielnie wykonać czynności potrzebnych do codziennego funkcjonowania (ADL) w sposób prawidłowy lub bezpieczny. W praktyce opiekun ocenia, czy podopieczny wymaga nadzoru, podpowiedzi, przygotowania rzeczy czy fizycznej pomocy.
Wyszukaj w opisie konkretne przykłady błędów lub trudności (np. mylenie stron ubrania, brak doboru środków do higieny) oraz zdania o samodzielności (np. samodzielne jedzenie). Następnie dopasuj te informacje do jednej czynności dnia codziennego z odpowiedzi.
Ubieranie jest czynnością ADL wymagającą planowania i poprawnej kolejności. Jeśli podopieczny zakłada ubranie przodem do tyłu lub na lewą stronę, oznacza to, że nie wykonuje czynności prawidłowo i może potrzebować instruktażu, nadzoru lub pomocy w doborze i zakładaniu odzieży.
Nie. Zaburzenia orientacji mogą współwystępować z samodzielnym jedzeniem. Na egzaminie decydują informacje z opisu: jeśli podano, że osoba jest samodzielna w spożywaniu posiłków, nie rozpoznaje się deficytu w jedzeniu, mimo dezorientacji.
Do podstawowych ADL zwykle zalicza się m.in. jedzenie, korzystanie z toalety i wydalanie, higienę osobistą (mycie/kąpiel), ubieranie się, przemieszczanie się (np. wstawanie, transfer) oraz poruszanie. Na egzaminie trzeba wskazać tę jedną, której dotyczy opis.
Potraktuj to jako informację wykluczającą deficyt w tych obszarach w ramach tego zadania. Skup się wtedy na innych elementach opisu, np. ubieraniu lub higienie. Egzamin zwykle wymaga wskazania czynności, w której występuje realna trudność opisana przykładem.
Problem poznawczy (np. dezorientacja, zapominanie) jest tłem, ale deficyt ADL rozpoznajesz po skutku w działaniu: błędnym wykonaniu lub braku umiejętności zakończenia czynności. Przykład: zapominanie, jakich środków użyć, przekłada się na trudność w higienie; mylenie stron ubrania – w ubieraniu.
To częsty "haczyk" – osoba może mieć zaburzenia orientacji, a jednocześnie zachowaną sprawność ruchową. Jeśli w opisie jest informacja, że podopieczny chodzi i nie ma danych o upadkach czy trudnościach w transferze, nie ma podstaw, by wskazać deficyt w przesiadaniu się.
Najczęściej zdający uogólniają: widzą dezorientację i wybierają losowo inną niesamodzielność (toaleta, jedzenie). Inny błąd to ignorowanie zdań "samodzielna w…" oraz skupienie się na brzmieniu odpowiedzi zamiast na dowodzie z opisu (konkretny przykład trudności).
Może przygotować ubrania w kolejności zakładania, ograniczyć liczbę elementów do wyboru, stosować proste instrukcje krok po kroku, kontrolować poprawność założenia oraz dbać o komfort i intymność. W razie potrzeby zapewnia częściową pomoc fizyczną, ale tak, by wspierać samodzielność.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że to wskazuje na problem głównie w obszarze ubierania się.

Źródła:

  • World Health Organization, International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001 (opis obszarów funkcjonowania i aktywności) – https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-02-27)
  • World Health Organization, International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD-10), wydanie online WHO (kontekst zaburzeń funkcji poznawczych i orientacji) – https://icd.who.int/browse10/2019/en (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ADL i samoopieki dla opiekuna medycznego (skrypty szkolne)
  • Narzędzia oceny funkcjonalnej omawiane w kształceniu (np. skale ADL/ocena sprawności) – w zakresie wymaganym programem nauczania
  • Podręczniki/rozdziały o opiece nad osobą z zaburzeniami funkcji poznawczych (demencja, dezorientacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego