KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 24.
Na podstawie zamieszczonego schematu ilustrującego przeprowadzone badania wskaż, jaką barwę przyjmie roztwór w probówce oznaczonej numerem 2.
Ilustracja przedstawia trzy probówki laboratoryjne oznaczone numerami 1, 2 i 3, które są częścią schematu badawczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Fioletową.", bo zgodnie ze schematem badania w probówce 2 po dodaniu odczynnika powstaje zabarwienie fioletowe. Barwy czarna, żółta i ceglastoczerwona są typowe dla innych obserwacji i nie wynikają z przedstawionego przebiegu doświadczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na schemacie doświadczenia kluczowe jest odczytanie wyniku obserwacji dokładnie dla wskazanej probówki. Numer probówki identyfikuje konkretną próbkę i kolejność dodawania odczynników, dlatego pomylenie numerów prowadzi do błędnej odpowiedzi nawet wtedy, gdy zna się teorię.

Odpowiedź "Fioletową." jest prawidłowa, ponieważ schemat przypisuje probówce oznaczonej numerem 2 efekt w postaci fioletowego zabarwienia roztworu. W tego typu zadaniach barwa jest wynikiem jakościowym: oznacza, że w probówce zaszła określona reakcja/zmiana formy analitu lub wskaźnika, a obserwacja ma być po prostu poprawnie wskazana.

Pozostałe propozycje nie pasują do probówki 2, bo reprezentują inne możliwe wyniki spotykane w analizie jakościowej:

  • "Czarną." – zwykle kojarzy się z bardzo ciemnym osadem lub silnym ściemnieniem, które nie jest zgodne z informacją przypisaną do probówki 2 na schemacie.
  • "Żółtą." – może odpowiadać innemu stanowi wskaźnika albo innemu produktowi reakcji, ale nie temu, który wskazuje schemat dla probówki 2.
  • "Ceglastoczerwoną." – to również charakterystyczna barwa dla wybranych reakcji/osadów, jednak w tym zadaniu nie jest przypisana do probówki 2.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odnajdź na schemacie dokładnie probówkę nr 2, potem sprawdź, jakie odczynniki do niej dodano i jaki efekt (barwa/zmętnienie/osad) został przy niej zapisany. Dopiero na końcu porównaj to z odpowiedziami, zwracając uwagę na brzmienie (odcień i rodzaj barwy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw znajdź na schemacie numer probówki, potem prześledź kolejność dodawania odczynników i opis obserwacji przy tej probówce. Na końcu dopasuj opis do odpowiedzi. Najczęstszy błąd to przypisanie barwy z sąsiedniej probówki lub z innego etapu.
Barwa jest obserwacją jakościową, która informuje, że zaszła określona reakcja (np. zmiana formy wskaźnika, powstanie kompleksu, utlenienie/redukcja). W wielu procedurach to właśnie kolor pozwala szybko potwierdzić etap lub obecność danej cechy próbki.
W takich zadaniach nie wybiera się tego, co "mogłoby wyjść", tylko to, co wynika ze schematu. Skup się na informacji przypisanej do probówki nr 2. Jeśli schemat pokazuje fiolet, pozostałe barwy są dystraktorami, nawet jeśli znasz reakcje dające inne kolory.
Najczęściej: pomylenie numerów probówek, przeoczenie dopisku o kolejności dodawania odczynników oraz przeniesienie skojarzeń z innych ćwiczeń (np. zapamiętana ceglastoczerwona barwa z innego testu). Pomaga czytanie schematu krok po kroku i zaznaczanie etapu.
Nie. Ten sam kolor może wynikać z różnych zjawisk (wskaźnik, kompleks, produkt reakcji). Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych decyduje kontekst procedury: jakie odczynniki dodano i co schemat mówi o danej probówce. Kolor bez kontekstu bywa mylący.
Wpisuj krótko i jednoznacznie: np. "roztwór przyjął barwę fioletową", ewentualnie z uwagą o intensywności ("jasnofioletowy", "ciemnofioletowy"), jeśli to ważne w procedurze. Unikaj opisów nieprecyzyjnych typu "ciemny" bez nazwania barwy.
Gdy schemat lub opis wskazuje na powstanie osadu (np. "osad", "strąt", "zmętnienie") i dopiero potem opisuje jego kolor. Jeśli pytanie mówi o "roztworze", skup się na zabarwieniu fazy ciekłej, a nie na kolorze ewentualnego osadu.
"Ceglastoczerwona" jest odcieniem czerwieni (bardziej brunatnoczerwonym), a "żółta" jest barwą czysto żółtą. W testach często chodzi o dokładny odcień przypisany do wyniku. Jeżeli schemat wskazuje fiolet, oba te kolory są niezgodne niezależnie od odcienia.
Bo sprawdzają jednocześnie dwie umiejętności: czytanie informacji z rysunku/schematu oraz poprawne przypisanie obserwacji do próbki. Nawet przy dobrej teorii łatwo o błąd uwagi (np. "przeskoczenie" na inną probówkę), dlatego warto ćwiczyć pracę z diagramami.
Ćwicz na arkuszach z doświadczeniami: najpierw opisuj słownie schemat (co dodano, co obserwujemy), potem odpowiadaj. Pomaga też robienie tabeli: probówka → odczynnik → obserwacja. To zmniejsza ryzyko pomyłek wynikających z pośpiechu.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "Fioletową.", bo zgodnie ze schematem badania w probówce 2 po dodaniu odczynnika powstaje zabarwienie fioletowe."

Źródła:

  • Vogel's Textbook of Quantitative Chemical Analysis, 6th edition, rozdziały dot. obserwacji i reakcji w analizie chemicznej
  • D.C. Harris, Quantitative Chemical Analysis, 10th edition, rozdziały dot. reakcji wskaźników i zapisu wyników obserwacji
  • Skoog, West, Holler, Crouch, Fundamentals of Analytical Chemistry, 9th edition, część dotycząca analizy jakościowej i obserwacji laboratoryjnych

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej (dział: analiza jakościowa i obserwacje)
  • Instrukcje ćwiczeń laboratoryjnych dla technika analityka (obserwacje, zapis wyników)
  • Karty charakterystyki i instrukcje BHP dla stosowanych odczynników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego