KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Na podstawie zamieszczonego wykresu określ, ile osób widziało reklamę szamponu przy założeniu, że badaniami objęto grupę 1000 respondentów.
Ilustracja przedstawia dwa wykresy kołowe, które dotyczą skuteczności reklamy kosmetyków dla kobiet marki ATOS.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacz podgrupę osób, które widziały reklamę marki:
30% z 1000 respondentów to 300 osób. Drugi wykres dotyczy tylko tych 300 osób, a reklama szamponu stanowi 40% tej podgrupy. Zatem 300 × 40% = 120 osób.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy dwupoziomowej interpretacji danych z wykresów kołowych. Kluczowe jest rozpoznanie, że drugi wykres nie opisuje całej badanej próby, lecz tylko podgrupę osób, które zadeklarowały kontakt z reklamą.

Krok 1: ustalenie liczby osób, które widziały jakąkolwiek reklamę marki
W pierwszym wykresie odpowiedź "TAK" wynosi 30%. Przy próbie 1000 respondentów daje to: 1000 × 0,30 = 300 osób.

Krok 2: ustalenie liczby osób, które widziały reklamę szamponu
Drugi wykres rozbija te 300 osób na produkty. "Szamponu" to 40% tej podgrupy, więc liczymy: 300 × 0,40 = 120 osób.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 105 osób odpowiadałoby 35% z 300, czyli dotyczyłoby innego produktu niż szampon (typowy błąd: odczyt niewłaściwego sektora na drugim wykresie).
  • 75 osób odpowiadałoby 25% z 300 (również inny produkt), albo jest wynikiem przypadkowego przeliczenia bez kontroli podstawy.
  • 300 osób to wynik pierwszego kroku (liczba osób, które widziały reklamę marki), ale bez przejścia do podziału na konkretne produkty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, jaka jest "baza" procentu. Jeśli wykres jest opisany jako "Jeśli TAK…", to procenty odnoszą się tylko do osób z odpowiedzią "TAK", a nie do całej próby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Aby zamienić procent na liczbę osób, pomnóż liczebność próby przez procent w zapisie dziesiętnym.

Przykład: 30% z 1000 to 1000 × 0,30 = 300. Zawsze upewnij się, czy procent dotyczy całej próby czy tylko wybranej podgrupy.

Ponieważ drugi wykres nie dotyczy wszystkich 1000 respondentów, tylko tych, którzy w pierwszym kroku odpowiedzieli "TAK" (czyli widzieli reklamę marki).

Najpierw wyznaczasz wielkość podgrupy, a dopiero potem liczysz udział produktu w tej podgrupie.

To znaczy, że procenty na drugim wykresie sumują się do 100% wewnątrz osób, które widziały reklamę. Nie są to procenty całej próby.

W praktyce: jeśli "TAK" to 300 osób, to 40% na drugim wykresie liczysz z 300, a nie z 1000.

Najczęstsze błędy to:

  • liczenie 40% bezpośrednio z 1000 (pominięcie pierwszego wykresu),
  • odczytanie niewłaściwego sektora (np. 35% zamiast 40%),
  • brak kontroli, czego dotyczą procenty (całość vs podgrupa).

Bo 40% dotyczy wyłącznie osób, które już potwierdziły kontakt z reklamą marki. Gdy policzysz 40% z 1000, założysz błędnie, że każdy respondent był w podgrupie drugiego wykresu.

Poprawnie: najpierw 30% z 1000, potem 40% z otrzymanej liczby.

Szukaj sformułowań typu "Jeśli TAK…", "wśród osób, które…", "spośród respondentów, którzy…". To sygnał, że kolejny wykres/fragment dotyczy wybranego podzbioru.

Wtedy nie liczysz od całej próby, tylko od liczby osób spełniających warunek.

Zasięg to liczba lub odsetek osób, które miały kontakt z reklamą w danym czasie (np. w ostatnim miesiącu). W zadaniu zasięg odpowiada odpowiedzi "TAK" z pierwszego wykresu.

Dopiero w kolejnym kroku można analizować, które produkty w ramach marki były widziane częściej.

Stosuj schemat:

  1. Ustal, ile wynosi baza (cała próba lub podgrupa).
  2. Zamień procent na ułamek dziesiętny.
  3. Pomnóż bazę przez ułamek.
  4. Sprawdź sens: czy wynik nie przekracza bazy.

To minimalizuje pomyłki przy wykresach wieloetapowych.

Liczba osób, które widziały reklamę konkretnego produktu, pomaga porównać ekspozycję między produktami i ocenić, czy media faworyzują określone kreacje.

W praktyce można na tej podstawie zmienić plan emisji, budżet lub częstotliwość, aby wzmocnić słabszy produkt.

Warto wykonać kontrolę "górnego limitu": wynik dla produktu nie może być większy niż liczba osób, które w ogóle widziały reklamę marki (podgrupa "TAK").

Jeśli "TAK" to 300 osób, to wynik dla szamponu musi być ≤ 300. Taka kontrola szybko wychwytuje część błędów.

info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw wyznacz podgrupę osób, które widziały reklamę marki:30% z 1000 respondentów to 300 osób.

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: obliczanie ułamka procentowego z liczby (materiał edukacyjny), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – Wykres kołowy: definicja i interpretacja udziałów procentowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykres_ko%C5%82owy (dostęp: 2026-03-02)
  • GUS – Portal edukacyjny/statystyczny: podstawowe prezentacje danych i wykresy (opisowe materiały statystyczne), https://stat.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i zadania tekstowe na procentach
  • Podstawy statystyki opisowej: wykresy kołowe i interpretacja udziałów
  • Podręczniki/kompendia do badań marketingowych: pojęcia reach i ekspozycja reklamy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego