KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Na podstawie zamieszczonego wykresu określ, który rodzaj zachowań rynkowych dominował wśród respondentów.
Ilustracja przedstawia wykres kołowy, który obrazuje czynniki decydujące o zakupie wyrobów mleczarskich.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Dominowały" oznacza, że na wykresie ta kategoria ma największy udział (najwyższy słupek / największy segment / największą wartość).
Jeśli największą wartość na wykresie mają zachowania nawykowe, poprawną odpowiedzią jest "Nawykowe", a pozostałe typy mają mniejszy udział.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba wykonać jedną kluczową czynność: odczytać z wykresu, która kategoria zachowań ma największy udział (najwyższy słupek, największy wycinek koła albo najwyższą wartość na osi). Sformułowanie "dominował wśród respondentów" w badaniach rynku oznacza po prostu: najczęściej wskazywany / o największej wartości.

Odpowiedź "Nawykowe" jest poprawna wtedy, gdy właśnie ta kategoria na wykresie ma największą wartość. Zachowania nawykowe to decyzje podejmowane rutynowo, często automatycznie (np. wybór stałej marki), co w badaniach bywa częste w przypadku produktów codziennego użytku.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli na wykresie mają mniejszy udział:

  • "Nierutynowe" – dotyczą sytuacji, gdy klient musi poświęcić więcej uwagi i czasu na wybór (nowy produkt, droższy zakup). Jeżeli wykres pokazuje mniejszy udział takich wskazań, nie są dominujące.
  • "Racjonalne" – wskazują na decyzje oparte głównie na analizie cech, ceny i korzyści. To częsty błąd uczniów: wybrać tę odpowiedź, bo "brzmi profesjonalnie", zamiast porównać wartości na wykresie.
  • "Emocjonalne" – odnoszą się do wpływu impulsu, nastroju i odczuć. Zwykle przyciągają uwagę samym brzmieniem, ale w zadaniu rozstrzyga tylko to, co jest największe na wykresie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wykres przedstawia procenty czy liczebności, i porównuj wartości w tej samej skali. Nie kieruj się opisem kategorii, tylko danymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W kontekście wykresu "dominowało" znaczy, że dana kategoria ma największą wartość: najwyższy słupek, największy wycinek albo najwyższy punkt na skali. Nie chodzi o "najważniejsze" w sensie opisowym, tylko o najczęściej wskazywane przez respondentów.
Najpierw sprawdź, co porównujesz (procenty czy liczebności), potem znajdź element o największej wartości i dopasuj go do nazwy kategorii w odpowiedziach. Dopiero na końcu czytaj opisy typów zachowań, żeby nie sugerować się "brzmieniem" odpowiedzi.
Zachowania nawykowe to wybory wykonywane rutynowo, niemal automatycznie, bez dłuższego porównywania ofert (np. kupowanie tej samej marki). W sprzedaży często dotyczą produktów często kupowanych, gdzie klient ma wyrobiony schemat decyzji.
Zachowania nawykowe są szybkie i powtarzalne (klient nie analizuje wielu wariantów). Nierutynowe pojawiają się, gdy sytuacja jest nowa lub ważna: klient szuka informacji, porównuje i rozważa ryzyko. Na wykresie dominacja zależy od tego, która grupa ma większy udział.
"Racjonalne" opisuje sposób podejmowania decyzji (analiza ceny i cech), ale nie mówi nic o skali występowania w danej próbie. W zadaniach z wykresem liczy się tylko to, co pokazują dane: nawet jeśli racjonalność brzmi logicznie, może mieć mniejszy udział niż nawyk.
Tak, w niektórych kategoriach produktów (np. moda, prezenty) emocje mogą mieć duży wpływ, ale w zadaniu egzaminacyjnym nie rozstrzyga teoria, tylko wykres. Jeśli emocjonalne mają największy udział na wykresie, wtedy one dominują; jeśli nie, odpowiedź jest inna.
Typowe błędy to: porównywanie elementów bez sprawdzenia skali osi, pomylenie procentów z liczbą osób, czytanie tylko legendy bez wartości oraz wybór odpowiedzi "na logikę" zamiast na podstawie największej wartości. Pomaga zaznaczenie maksimum na wykresie.
Spójrz na opis osi lub etykiety przy słupkach/segmentach. Procenty mają znak % albo skalę 0–100, a liczebności są liczbami respondentów (np. 10, 25, 40). To ważne, bo "dominacja" oznacza największą wartość w tej samej jednostce.
Najczęściej przy zakupach powtarzalnych i niskiego ryzyka: produkty codzienne, stałe potrzeby, znane marki. Dla technika handlowca oznacza to, że kluczowe bywa utrzymanie dostępności i ekspozycji, bo klient często "sięga po swoje" bez długiego namysłu.
Ćwicz odczyt wykresów (słupkowe/kołowe), ucz się słownictwa: respondent, udział, dominacja, oraz podstawowych typów zachowań nabywców. Warto rozwiązywać arkusze i po każdym zadaniu sprawdzać, czy decyzja była oparta na danych, a nie na intuicji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Philip Kotler, Gary Armstrong, "Marketing. Wprowadzenie" (rozdziały: zachowania nabywców / proces decyzyjny nabywcy) – źródło definicji i typologii zachowań konsumenckich
  • Michael R. Solomon, "Zachowania i zwyczaje konsumentów" (rozdziały: podejmowanie decyzji, nawyki i rutyny zakupowe) – omówienie zachowań nawykowych i nierutynowych

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw marketingu i zachowań konsumentów (rozdziały o typach decyzji zakupowych)
  • Ćwiczenia z czytania wykresów i interpretacji danych (arkusze egzaminacyjne, zadania z analizy rynku)
  • Notatki/ściągi pojęć: nawykowe, emocjonalne, racjonalne, nierutynowe – definicje i przykłady

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego