KWALIFIKACJA OGR3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Na podstawie zamieszczonej mapy stref mrozoodporności oraz danych zawartych w tabeli wskaż, który gatunek najbardziej nadaje się do uprawy w północno-wschodniej Polsce.
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi strefami mrozoodporności oraz tabelę z minimalnymi temperaturami dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Północno-wschodnia Polska leży w strefach mrozoodporności 5b–6a, gdzie zimą zdarzają się spadki nawet do ok. −26°C. Spośród podanych gatunków tylko lipa krymska ma mrozoodporność sięgającą strefy 4, więc znosi te warunki. Pozostałe gatunki wymagają cieplejszych stref i mogą przemarzać.

Pełne wyjaśnienie:

Strefy mrozoodporności (USDA) opisują, jakie minimalne temperatury zimowe roślina jest w stanie przetrwać bez istotnych uszkodzeń. Z mapy wynika, że północno-wschodnia Polska obejmuje strefy 6a oraz 5b, przy czym 5b jest chłodniejsza i w praktyce wyznacza bezpieczniejszy dobór gatunków (ryzyko spadków do ok. −26°C).

Odpowiedź "lipa krymska" jest właściwa, ponieważ ten gatunek ma deklarowaną mrozoodporność w szerokim zakresie (strefy 4–9), czyli obejmującą również chłodniejsze warunki spotykane w północno-wschodniej Polsce. Oznacza to, że w typowych zimach dla stref 5b/6a prawdopodobieństwo poważnych uszkodzeń mrozowych jest mniejsze, a gatunek lepiej nadaje się do nasadzeń w projektach zieleni.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w tym regionie:

  • "kasztan jadalny" ma mniejszą mrozoodporność (około strefy 6b), więc w chłodniejszej strefie 5b/6a może przemarzać, szczególnie w surowe zimy oraz na stanowiskach przewiewnych.
  • "klon palmowy" jest jeszcze wrażliwszy na mróz (około strefy 7). W północno-wschodniej Polsce często wymagałby ochrony, a i tak może ulegać uszkodzeniom pędów.
  • "platan klonolistny" preferuje cieplejsze warunki; w najzimniejszych rejonach kraju jest obarczony większym ryzykiem uszkodzeń mrozowych, co obniża jego przydatność w standardowych nasadzeniach.

W praktyce projektowej warto przyjąć zasadę: dla obszaru obejmującego kilka stref dobierać gatunki tak, aby spełniały wymagania najchłodniejszej strefy występującej na terenie inwestycji oraz uwzględniać ekspozycję na wiatr i lokalne zastoiska mrozowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefy mrozoodporności USDA to podział na obszary o podobnych minimalnych temperaturach zimą. Pomagają ocenić, czy dany gatunek przetrwa typowe mrozy w regionie. W praktyce projektowej ułatwiają wybór drzew i krzewów o odpowiedniej odporności na niskie temperatury.
Na mapie północno-wschodnia Polska obejmuje strefy 6a oraz fragment strefy 5b. To najchłodniejsze obszary kraju w tym ujęciu, więc do nasadzeń trzeba dobierać gatunki, które znoszą spadki temperatur typowe dla tych stref.
Bo roślina musi przetrwać najgorszy scenariusz zimowy. Jeśli teren leży na granicy stref lub obejmuje kilka stref, pojedyncze epizody silnego mrozu mogą zniszczyć gatunki "na styk". Dobór pod chłodniejszą strefę ogranicza ryzyko strat i kosztów wymiany roślin.
To informacja, że gatunek jest w stanie rosnąć w szerokim zakresie warunków zimowych: od chłodnej strefy 4 (bardziej mroźnej) do cieplejszej strefy 9. W kontekście Polski oznacza to zwykle dużą tolerancję na mróz i większą pewność powodzenia nasadzeń.
Klon palmowy ma niską mrozoodporność (cieplejsze strefy). W rejonach o silniejszych spadkach temperatur może dochodzić do uszkodzeń pędów i pąków, zwłaszcza przy mroźnych wiatrach oraz w miejscach o zastoiskach mrozowych. Młode rośliny są zwykle bardziej wrażliwe.
Nie. To różne gatunki o innym pochodzeniu i wymaganiach. W zadaniach egzaminacyjnych to częsta pułapka: podobna nazwa sugeruje podobne cechy, ale mrozoodporność i przydatność do regionu mogą być inne. Zawsze warto sprawdzić nazwę łacińską i strefę mrozoodporności.
Najczęściej pojawia się zamieranie pędów, uszkodzenia kory, osłabienie wzrostu i większa podatność na choroby. W skrajnych przypadkach dochodzi do obumarcia całej rośliny. Dla inwestora oznacza to spadek jakości założenia, konieczność cięć sanitarnych lub wymiany nasadzeń.
Nawet rośliny o dobrej mrozoodporności mogą ucierpieć przy nietypowych zjawiskach: nagłych spadkach temperatur po odwilży, silnym wietrze wysuszającym pędy, braku okrywy śnieżnej czy w miejscach zastoisk mrozowych. Znaczenie ma też kondycja rośliny i stanowisko.
Legenda przypisuje każdej strefie przedział minimalnych temperatur zimowych. Najpierw lokalizujesz obszar na mapie, potem odczytujesz symbol strefy, a na końcu sprawdzasz w tabeli, jakim mrozom ona odpowiada. To pozwala ocenić, czy gatunek o danej strefie odporności ma szansę bezpiecznie rosnąć.
Ucz się schematem: region → strefa → minimalna temperatura → odporność gatunku. Ćwicz na mapach Polski i zestawieniach stref dla popularnych drzew. Zwracaj uwagę na gatunki "ciepłolubne" często mylone z odpornymi oraz na pułapki nazewnicze (polska vs łacińska nazwa).
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Północno-wschodnia Polska leży w strefach mrozoodporności 5b–6a, gdzie zimą zdarzają się spadki nawet do ok. −26°C."

Źródła:

  • Opis ilustracji (mapa stref mrozoodporności Polski z legendą temperatur) – materiał z analizy obrazu w treści zadania (strefy 5b–7b, zakresy temperatur minimalnych).
  • https://medianauka.pl/strefy-mrozoodpornosci (dostęp: 2026-03-02)
  • https://www.atlas-roslin.pl (działy opisów gatunków: mrozoodporność/strefy) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlas roślin drzewiastych z informacją o mrozoodporności (strefy USDA)
  • Materiały dydaktyczne z dendrologii i doboru roślin do warunków siedliskowych
  • Mapy stref mrozoodporności Polski z legendą temperatur

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego